چندان آسودگى ندارند و يك قسمت بزرگش از دست مأمورين جزء دولت است. بلااستثناء چه فقير و رعيت و كاسب و تاجر همه از دست آنها در صدمه هستند. بايد قسمى كنيم كه از اين صدمات راحت باشند. يك قسمت هم از دست بزرگان محلى است و مردمانى كه در حوزه آنها واقعند در زحمت هستند. دولت بايد با تمام قواى خودش جلوگيرى كند كه قوى صدمه‌اش به ضعيف نرسد و اگر ما بخواهيم به موكلين خود خدمت كنيم بنده عرض مى‌كنم كه موكلين من تمام اهالى ايران است، بلااستثناء و بايد صلاح‌بينى براى تمام آنها بكنيم. پس دولت بايد قسمى كند كه راحتى از براى تمام مردم فراهم كند.» ٦ مدرس اين بخش از سخنان خود را در پاسخ به دسته‌بندى سليمان ميرزا ايراد كرد.

سليمان ميرزا در سخنرانى خود مجلس را به دو گروه اكثريت و اقليت تقسيم‌بندى كرده بود.

* ورود حاج شيخ عبد الكريم مجتهد يزدى‌ ٧

بنا به اخبارى كه از شهر قم رسيده، حاج شيخ عبد الكريم مجتهد يزدى كه در عراق (اراك) اقامت داشت براى زيارت حضرت معصومه (س) وارد قم شده و از طرف علما و اهالى استقبال شايانى از ايشان شده است. ٨

[تصوير] آيت اللّه حاج شيخ عبد الكريم حائرى يزدى‌

* استقلال مصر به رسميت شناخته شد

به نوشته روزنامه ايران، دولت ايران استقلال مصر را به رسميت شناخت. ٩ اين خبر به نقل از خود روزنامه به چاپ رسيد و از قول منبعى رسمى ياد نشد. ١٠

* رضايت وزير مختار انگليس از وزير امور خارجه ايران‌

سرپرسى لورن وزير مختار انگليس در نامه‌اى به كرزن وزير امور خارجه انگلستان نوشت با اينكه حكيم الملك از امور سياست خارجى بى‌خبر است، ولى چون طرفدار انگلستان است، ترجيح مى‌دهم سروكارم با او باشد تا با ايرانيهاى ديگر. ١١

* خبر كارگزارى گيلان از زندانى بودن ٢٠ تبعه خارجى‌

كارگزارى گيلان امروز در نامه‌اى به وزارت امور خارجه خبر داد كه بيست نفر زن و مرد قفقازى، روسى و لهستانى در نظميه رشت زندانى هستند. «علت توقيف آنها معلوم نيست زيرا كه سابقه در ادارات دولتى و در نظميه ندارند. از قرار معلوم در مقطع انقلاب در گيلان بوده‌اند.» ميرزا محمود بهادرى مسئول كارگزارى گيلان يادآور شد كه كنسول روس در اين مورد نامه‌اى نوشته و خواستار آزادى آنها شده است. وى در اين نامه اسامى اين ٢٠ زندانى را ذكر كرده بود. ١٢

* مخالفت هيأت علميه اصفهان با قانون جزاى عرفى‌

هيأت علميه اصفهان، متشكل از روحانيون اين شهر، امروز در نامه‌اى به مجلس شوراى ملى مخالفت خود را با تصويب قانون جزاى عرفى اعلام كرد. آنان ضمن تبريك عيد تقاضا كردند «با كمال جديت در الغاى عمليات ادارى به مواد جزاى عرفى» اقدام شود. ١٣

______________________________
(١). روزنامه ايران، شم ١١٠٥، ص ١.

(٢). همان.

(٣). مكى، تاريخ بيست ساله ايران، ج ٢، صص ٨٥ و ٨٦.

(٤). اسنادى از امتياز نفت شمال ...، ص ٩٩.

(٥). همان، ص ١٠٠.

(٦). روزنامه ايران، شم ١١٠٦، ص ٢؛ تركمان، آراء، انديشه‌ها و فلسفه ...، صص ٧٣ و ٧٤.

(٧). آيت اللّه شيخ عبد الكريم حائرى يزدى بنيانگذار حوزه علميه قم و از شخصيتهاى برجسته علمى- مذهبى شيعه در عصر حاضر مى‌باشد. وى به سال ١٢٧٦ ق در خانواده‌اى كشاورز در روستاى مهرجرد از توابع ميبد يزد به دنيا آمد. مقدمات علوم را در اردكان نزد شيخ على اصغر مجد العلماء اردكانى و ديگران فراگرفت. آنگاه به يزد آمد و در مدرسه خان از محضر حاج ميرزا حسين وامق و آقا سيد يحيى كبير مجتهد يزدى بهره برد. او براى ادامه تحصيل عازم عراق شد و در سامراء در حوزه درسى عالمان و مراجع بزرگى همچون آيت اللّه مجدد، ميرزا محمد حسن شيرازى صاحب فتواى تحريم تنباكو، ميرزاى شيرازى دوم و ديگران شركت نموده به درجه عاليه علم و فقاهت نايل گشت. پس از وفات ميرزاى بزرگ شيرازى در سال ١٣١٢ ق به نجف آمد و به حلقه درس آخوند ملا محمد كاظم خراسانى پيوست. همچنين در زمان حيات آخوند خراسانى عازم كربلا شد و در تشكيل حوزه درسى و تربيت طلاب علوم دينى همت گماشت. پس از درگذشت مراجع تقليد عراق مانند آيات سيد محمد كاظم طباطبايى يزدى، ميرزا محمد تقى شيرازى و شيخ الشريعه اصفهانى در ميان شيعيان ايران و برخى از كشورها مرجعيت يافت. وى تا سال ١٣٣٢ ق در كربلا مقيم بود و به همين جهت به «حائرى» ملقب گرديد.

آيت اللّه حائرى در ١٣٣٣ ق به قصد زيارت امام رضا (ع) به ايران آمد و با استقبال فراوانى روبرو شد. او در اين سفر بنا به تقاضاى عده‌اى از بزرگان اراك (سلطان آباد سابق) به اين شهر كوچيد و ضمن تأسيس حوزه علميه، طلاب فراوانى را از اكثر نقاط در آنجا جمع آورد. وى در ١٣٤٠ ق در سفر زيارتى به قم با اصرار علما و بزرگان اين شهر در آنجا اقامت كرد و با تأسيس حوزه علميه قم از اين پس به لقب «مؤسس يا مجدد» ملقب گرديد. شيخ عبد الكريم حائرى در قبال فشارهاى شديد رژيم ديكتاتورى رضا خان مبنى بر تغيير لباس، كشف حجاب و ممنوعيت وضع مجالس و مظاهر مذهبى و غيره با كمال متانت استقامت نمود و به دور از جنجال‌هاى سياسى با پرورش طلاب، نهضت فرهنگى- اجتماعى وسيعى را در ايران و جهان پديدار ساخت. وى افزون بر تدريس، آثار علمى ارزشمندى از قبيل: كتاب الصلاه (مباحث فقهى استدلالى)، درر الفوائد مشهور به درر الاصول مشتمل بر مباحث اصول فقه، تقريرات درس اصول مرحوم فشاركى، كتاب الرضاع، كتاب المواريث و كتاب النكاح را از خود به يادگار گذاشت.

حائرى به عنوان بزرگ‌ترين مرجع شيعه در نهايت زهد و سادگى زندگى كرد و در دوران حياتش در تأسيس و يا تجديد چندين مؤسسه خيريه همت ورزيد. سدّ رودخانه قم، تأسيس بيمارستان سهاميّه، دار الايتام، تعمير مدرسه فيضيه و دار الشفاء و تأسيس كتابخانه فيضيه از اقدامات او بود.

سرانجام او در دهم بهمن ١٣١٥ مصادف با ١٧ ذى قعده ١٣٥٥ در سن ٧٩