روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٥١٥
دوشنبه ٥ آذر ١٣٠١/ ٢٧ نوامبر ١٩٢٢/ ٧ ربيع الثانى ١٣٤١
* نخستين بخشنامه ميلسپو
ميلسپو مستشار كل ماليه، در بخشنامهاى به وزارتخانهها خواست كه بودجه سال آتى خود را ظرف مدت كوتاهى حاضر كرده به وزارت ماليه بفرستند. در اين بخشنامه، آمده بود كه در صورت عدم ارسال بودجه پيشنهادى، بودجه سال جارى ملاك عمل قرار خواهد گرفت. ١
* گسترش مالاريا در لاهيجان
بنا به گزارش حكومت گيلان و طوالش، بيمارى مالاريا در اين ناحيه بسيار گسترده است. «از اين ٣٥ هزار نفر جمعيتى كه در لاهيجان مىباشد و ١٢ هزار آن در شهر و بقيه در اطراف و حوالى مىباشند، از قرار صدى هفتاد و پنج مبتلا به مرض مالاريا» هستند كه علت عمده آن وجود مردابهاى فراوان در اين منطقه است. ٢
* جلب نظر اولياى كشور به نوشته يك نشريه در بيروت
عين الملك ٣ ژنرال كنسول ايران در شام در نامهاى كه به همراه مطلب چاپ شدهاى در يكى از جرايد بيروت به وزارت امور خارجه فرستاد نظر اولياى كشور اعم از نمايندگان مجلس، وزراء و ارباب مطبوعات را به محتواى اين مطلب جلب كرد.
موضوع چاپ شده سخنرانى رأفت پاشا در اسلامبول بود.
عين الملك عقيده داشت اين نطق سياست تازهاى است كه تركها براى انتزاع ايالات ترك زبان ايران تحت لواى قوميت اجرا مىكنند. «رأفت پاشا مىگويد: ملت ترك در صورتى كه خودشان پادشاه داشتند بعضى از آنها در تحت حكومت ايران بودند؛ از جمله تركان آذربايجان، داغستان و بعضى از ايالات ايران. در اينجا مقصود رأفت پاشا از كلمه ايالات ايران، ايالات تركى زبان است، از قبيل آذربايجان، قزوين، خمسه و همدان بلكه قبيله قشقايى ... چنانچه در جايى ديگر مىگويد: در زمان سلطان سليم ماها فريب خورديم و با همديگر جنگ كرده و يكديگر را مىكشتيم و به اسم صفوى و عثمانى رشته همديگر را مىگسيختيم ... به چه صراحت مىخواهد اين فكر را در ...
عثمانيها و عالم تزريق كند كه سلطان سليم و صفويها، طرفين ترك بودهاند و ايالات تركى زبان دولت ايران را از اتراك عثمانى دانسته، در آتيه جهد نمايند كه آنها را در داخل قوميت تركيه درآوردند.» او در انتها مىنويسد كه اين سخنرانى او را متأثر كرده و از اين جهت متن كامل آن را به ايران مىفرستد. ٤
* ظلم عدليه استرآباد
از يك طرف نرسيدن حقوق كارمندان عدليه و از سوى ديگر اجحافات اديب السلطان رئيس عدليه چنان هرجومرجى در شهر حاكم كرده كه اگر بتوانند كفش و كلاه مردم را هم در عدليه غارت مىكنند. عادل الدوله مفتش هم چندى پيش براى بازرسى آمد، اما او هم از گرفتن رشوه فروگذار نكرد. مقدارى پول گرفت و از راه بندر جز راهى تهران شد. «اگر از طرف دولت رسيدگى به اعمال رئيس عدليه نشود اهالى شهر، علما و تجار طرفيت خواهند كرد.» ٥ اين گزارشى بود كه تلگرافچى استرآباد ذيل يادداشتهاى امروزش نوشت.
* حركت حاكم جديد به شيراز
صارم الدوله ٦ امروز به عنوان حاكم جديد فارس و جانشين نصرت السلطنه عازم شيراز شد. نصرت السلطنه حاكم پيشين فارس كه چندى است پس از استعفا از شيراز خارج شده، اينك در اصفهان است. ٧
* ميهمانى وزير ماليه
امشب وزير ماليه در منزل خود ميهمانى داد و از قوام السلطنه رياست وزراء، محتشم السلطنه، نصرت الدوله، نبيل الدوله، ميلسپو، موليتور رئيس گمركات و ... پذيرايى كرد. در اين ضيافت وزير ماليه سخنرانى بلندى در مورد ماليه و اصلاحات