چندى قبل از راه انزلى وارد بندرجز شده بود به همراه نايب كنسول، حاكم بندرجز و رئيس نظميه و نيز چند آژان و نظامى، اداره ونشترك را محاصره كرده، پس از بازرسى مهروموم مى‌كنند. روزنامه ايران با چاپ خبر به علت اين كار اشاره نكرد. ٧ در خبرهاى روزهاى بعد تا حدودى به سمت اين امر اشاره شده است. (ر. ك: ٨ تير)

* اعلاميه مسلمانهاى فرانماسون‌

نشريه هحييم در شماره امروز خود با عنوان «اعلاميه مسلمانهاى فرانماسون» نوشت كه به مناسبت «عيد نبى موسى لژ بزرگ اعراب مصر اعلاميه صادر و ملت فلسطين را دعوت به صلح نموده است. اين اعلاميه مناسبات حسنه فرانسويها و انگليسها را در كانادا و مناسبات دوستانه آلمان‌ها و ايتالياييها و فرانسويها را در سوئيس خاطرنشان نموده، اظهار مى‌دارد يهود برادران دينى اعمام ما هستند كه به حكم اجبار در ممالك خارجه توطن جسته‌اند. امروز يك ميل باطنى [!] آنها را تحريك مى‌كند كه مجددا به سوى شما مراجعت كرده و از براى عظمت و سعادت وطن اجدادى ... بذل مساعى بنمايند.» ٨

______________________________
(١). روزنامه ايران، شم ١١٦٣، صص ١ و ٢.

(٢). اصول پيشنهادى كمپانى سينكلر از زبان قوام السلطنه چنين بود:

«اولا بعد از آنكه مجلس اعلام نمايد كه هيچ‌گونه امتياز معتبر قانونى در حدود اين امتياز به كمپانى ديگرى داده نشده است مسئوليت هر نوع دعاوى را سينكلر نسبت به اين امتياز برعهده خواهد گرفت. ثانيا صريحا تعهد مى‌كند كه امتياز مزبور يا اسهام آن را جز به اتباع امريكا و ايران به دولت ديگر يا اتباع دولت ديگر واگذار ننمايد. ثالثا تمام مصرف نفت و بنزينى را كه براى ايران و صنايع ايران دولت لازم بداند به قيمتى كه براى كمپانى تمام شده است به علاوه ١٥% در ايران بفروشد. رابعا نظر به اينكه ماده فوق براى اهالى ايران و صنايع مملكت كلى اهميت را دارد به اين جهت عائدات دولتى را كمتر تقبل مى‌نمايد. به اين ترتيب كه از ١٦% منافع خالص شروع و به نسبت ازدياد منافع تا ٢٥% از منافع خالص مى‌پردازد. خامسا بعد از امتيازنامه فورا براى استقراض ده ميليون دلار كه معادل ١٤ ميليون تومان است با يكى از بانكهاى معتبر امريكا به توسط نماينده خودشان و وزيرمختار ايران داخل مذاكره شده از قرار ٧% و به اعتبار عائدات نفت جنوب و تحديد ترياك و دخانيات به موعد بيست سال استقراض مى‌نمايد و تعهد مى‌كند كه بعد از امضاى امتياز به فاصله دو هفته شروع به پرداخت وجه شود.» (٢٤/ ١٣٠١، صص ١٢٥ و ١٢٦).

(٣). اسنادى از امتياز نفت ...، صص ١٢٥ و ١٢٦.

(٤). اسنادى از انتخابات مجلس ...، صص ٣١٢ و ٣١٣.

(٥). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ٦، ص ٣٦.

(٦). روزنامه شفق سرخ، شم ٤٠، ص ١. قالى جوهرى به آن دسته از فرشهايى گفته مى‌شد كه با نخهاى رنگ شده غيرثابت بافته مى‌شد و قدرت حفظ رنگ ثابت را نداشت.

(٧). روزنامه ايران، شم ١١٦٥، ص ١.

(٨). روزنامه هحييم، شم ٢، ص ٣.