روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٣٧٩
[مهر ١٣٠١]
يكشنبه ١ مهر ١٣٠١/ ٢٤ سپتامبر ١٩٢٢/ ٢ صفر ١٣٤١
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
امروز مجلس شوراى ملى پيش از ظهر به رياست مؤتمن الملك تشكيل جلسه داد. در اين جلسه بودجه وزارت فوايد عامه كه در جلسات گذشته مطرح شده بود در دستور كار قرار گرفت. پس از تصويب موادى از بودجه اين وزارتخانه، حائرىزاده در توضيحى گفت: «ما بايستى اول تكليف خود را با آقايان وزراء معين كنيم بعد قانون وضع نماييم. زيرا ما قانون عادى وضع مىكنيم و آنها قانون اساسى را نقض مىنمايند و براى جواب سئوالات حاضر نمىشوند.
هنوز بودجه وزارت جنگ به مجلس داده نشده و هنوز وزير جنگ براى دفاع از لوايحى كه به مجلس داده است به مجلس نيامده ... هنوز يك مدير روزنامه حبس مىشود. هنوز امين ماليه يك ولايتى به توسط اداره قشونى تنبيه مىشود.» اين سخنان با واكنش رئيس مجلس روبهرو شد و آن را خلط مبحث دانست.
در اين جلسه سردار جنگ با تصويب نمايندگان چهل روز به مرخصى رفت تا درباره كشتار نظاميان در خاك بختيارى تحقيق كند. ١
* بىپولى نماينده وزير جنگ در مسكو
نايب سرهنگ اسماعيل خان در تلگرامى كه امروز از مسكو براى رضا خان وزير جنگ فرستاد از اينكه مأموريت خود را با بىپولى طى مىكند گله كرد و تقاضا نمود «راجع به پول به وسيله سفارت روس امر به اقدام فرمايند.» وى سپس به ملاقات خود با وزير خارجه روسيه اشاره كرد كه چندين ملاقات داشته و درباره خريد اسلحه با او مذاكره نموده است.
«مسئله اسلحه روسيه را با بعضى شرايط كه بعد پيشنهاد خواهد كرد به فدوى اميدوارى داد. راپرت مفصل به وسيله چاپار به حضور مبارك معروض خواهد شد.» نكته آخر اينكه وزير خارجه روسيه شوروى درباره نفت شمال هم با نماينده وزير جنگ ايران صحبت كرده «مساعدت حضرت اشرف را به وسيله فدوى خواستار است.» رضا خان در حاشيه نامه پاسخى مىدهد تا براى نايب سرهنگ اسماعيل خان در مسكو تلگرام شود: «زودتر به برلن حركت كنيد.» ٢
* تلاش براى جابهجايى حاكم اصفهان
مفتش مخفى دايره عمليات لشكر جنوب در گزارشى كه امروز از ماحصل جستوجوها و شنيدههاى خود نوشت، از تلاش خوانين بختيارى براى برداشتن حاكم اصفهان خبر داد.
«قصد سردار اسعد ... و حضرات بختيارى عموما بر اين است كه هرچه زودتر ممكن است اقدامات نمايند بلكه يا ايشان يا سردار جنگ حكومت اصفهان بشود چون به عقيده حضرات بىحالى سردار اشجع (حاكم اصفهان) كار آنها را عقب انداخته» است. وى از استعفاى سردار اشجع هم نوشت كه پىگيرى مىكند پذيرفته شود. در ضمن از اين شنيده خود نيز گفت كه «سردار اشجع خيال دارد به عنوان هواخورى و شكار براى قامشلو حركت نموده از آنجا هم به طرف چهار محال برود.» ٣
* تكذيب مرگ فيصل
پس از بيمارى ملك فيصل پادشاه عراق ٤ شايعاتى مبنى بر مرگ او نيز منتشر شد اما اينك روشن شده كه اخبار منتشره دروغ بوده، وى دچار آپانديسيت شده كه پس از عمل جراحى معالجه شده است. ٥
* منع استعمال ترياك
روزنامه اتحاد در شماره امروز خود نوشت بنابر آنچه كه از طرف مجمع اتفاق ملل ٦ به تصويب رسيده، استعمال ترياك ممنوع شده و مصوبه آن به كشورهاى مختلف از جمله ايران ابلاغ شده است. گويا بيشتر دولتها اين مصوبه را امضا كرده و آن را پذيرفتهاند. «به قرارى كه اطلاع حاصل نمودهايم نظريه كميسيون مزبور [كميسيونى كه در ايران براى اين موضوع