به دنبال هشدار نماينده سياسى ايران در تفليس از نبود مدرسه ايرانى و سوق يافتن كودكان ايرانى و فارسى زبان به سوى زبان و فرهنگ آن ناحيه (ر. ك: ١٣ آذر) وزارت امور خارجه نامه ياد شده را به وزارت معارف فرستاد و به نمايندگى سياسى خود پاسخ داد كه هر جوابى از وزارت معارف دريافت دارد به اطلاع آن نمايندگى خواهند رساند. ٦

* هشدارهاى نماينده سياسى ايران در بين النهرين از تبليغات قومى كردها

محمد حسن بديع كارپرداز دولت ايران در كربلا در شرحى كه امروز به وزارت امور خارجه نوشت با اشاره به تبليغاتى كه به نام قوميت و استقلال كردستان و دستهاى پشت پرده آن در بين النهرين و توسط انگلستان مى‌شود نوشت غرض اين است كه تمام قطعات كردنشين ايران و عثمانى را متحد ساخته به حكومت مستقل كردستان عراق منضم نمايند. وى با توجه به مسموم بودن اين نوع تبليغات براى كردهاى ايران، دولت را به هوشيارى بيشتر دعوت كرد. او نوشت كه اسماعيل آقا سيميتقو هم‌اينك در يكى از ملحقات پنجوين اقامت دارد و مانند يك مار زخمى منتظر فرصت است. بديع با اشاره به مندرجات روزنامه العراق در شماره ٧٩٩ درباره مساعى رؤساى كرد در تأمين استقلال خود، آن را يكى از بازيهاى سياسى انگلستان خواند كه با اين شيوه مى‌خواهد اطراف مملكت ايران را قيچى و پس از به وجود آوردن كردستان مستقل نفوذ خود را از شمال تا كوه‌هاى آرارات و از شرق تا حدود شمال ايران وسعت دهد.

وى نوشت كه كردهاى ايران به واسطه باورهاى مذهبى از انگلستان متنفر هستند و راحت مى‌شود نظر آنان را به دسايس انگلستان جلب كرد. وى در انتها پنج پيشنهاد به دولت ايران كرد تا مصونيت خود را در برابر سياست استقلال كردستان و عواقب بعدى آن حفظ كند. ٧

* تعيين قيمت گوشت در تهران‌

در جلسه‌اى كه امروز با حضور حاكم تهران برگزار شد، رؤساى اصناف، نماينده وزارت داخله، مديران جرايد و قصابان نشستى داشتند و درباره قيمت گوشت مشورت كردند. در اين جلسه نتيجه قطعى به دست نيامد اما حاكم تهران خواست كه تا اول بهمن گوشت چاركى دو قران به فروش برسد تا در جلسه ديگرى قرار قطعى صادر شود. ٨

* اقدام به كاهش قيمت نفت‌

در پى درخواست وزارت داخله از حكومت مازندران، با اقدامات رشيد السلطان معاون حكومت در بارفروش و بندر مشهدسر قيمت نفت از ١٤ قران به يك تومان و ده‌شاهى تنزل داده شد. علت اصلى گرانى نفت انحصار تجارت آن توسط دو بنگاه روسى ونشترك و سانترسايوز است.

اين دو بنگاه نفت وارداتى را كه در انحصار خودشان است پس از وارد كردن از قفقاز در انبارها نگه مى‌دارند و زمانى كه نفت بازرگانان ايرانى تمام شد، آن را با بهايى بيشتر به فروش مى‌رسانند. ٩

* دست كمونيست‌ها در انجمن خيريه و عوايد پوطى پنج شاهى‌

مؤيد حضور كارگزار رشت در تلگرام رمزى كه به وزارت امور خارجه فرستاد امضاء مواد هشتگانه (اين توافق‌نامه ٩ ماده داشت) را كه با حضور رؤساى دولتى و اعضاء انجمن خيريه براى مصارف معارف گيلان صورت گرفته بود (ر. ك: ١٧ دى) با اجبار حاكم گيلان و حضور كنسول روس و چند نفر از كمونيست‌ها دانست. او نوشت كه رئيس ماليه و معارف به اجبار آن را امضاء كرده‌اند. اين موضوع موجب برانگيخته شدن احساسات برخى بازرگانان شهر شد كه در تلگراف‌خانه تحصن كردند، چرا كه فهميدند آلت دست قرار گرفته‌اند. «از اين موفقيت كمونيستها به يكديگر تبريك مى‌گفتند.» مؤيد حضور مى‌نويسد كه اين يك نقشه بود. «قنسول آرزو داشت به‌طور غير مستقيم در معارف دست داشته باشد ... پيش از اين قنسول مكرر به فدوى اظهار مى‌داشت كه ما حاضريم پوطى ده شاهى بدهيم مشروط بر اين‌كه چند نفر كه طرف اعتماد قنسولگرى است در اداره خيريه عضويت داشته باشند.» ١٠

* تأسيس شعبه چكا

كارگزار رشت امروز به وزارت امور خارجه خبر داد كه كنسول روس شعبه «چكا» را محرمانه تأسيس كرده است. ١١ اين شعبه ١٢ نفر عضو دارد. «فدوى مشغول تحصيل اسامى آنها هستم.» پس از رسيدن اين خبر به وزارت امور خارجه، معاون اين وزارت‌خانه، انتظام الملك به كارگزارى رشت دستور داد «هرچه زودتر اعضاء شعبه چكا را تحقيقا معين، معلوم كنيد در رشت يا انزلى تشكيل يافته؛ اعضاى آن روس هستند يا ايرانى.» ١٢

* رضا خان جايگزين مناسب براى قرارداد ١٩١٩

سرپرسى لورن وزير مختار انگليس در تهران، در نامه بلندى كه امروز به نايب السلطنه هندوستان نوشت، اين گمان را كه رضا خان وزير جنگ تمايلات ضد انگليسى دارد، مردود دانست. «سردار سپه على‌رغم اشكالات و موانع عديده و على‌رغم يك خزانه تهى و ضعف و فساد كارمندان كشورى و همچنين على‌رغم دسايس و تحريكات سياسى، عملا در امورى توفيق مى‌يابد كه اگر اوضاع به‌گونه‌اى ديگر مى‌بود، مستشاران نظامى انگليس آن را به عهده مى‌گرفتند.» لورن با اشاره به اين‌كه رضا خان موفق خواهد شد با اين ارتش منظم تا ١٨ ماه آينده كنترل تدريجى كشور را به دست گيرد افزود:

«ما بايد اين امكان موفقيت را جدى به حساب بياوريم زيرا توفيق رضا خان از بسيارى جهات وضع ايران را آن‌طورى كه ما ساليان بسيار دراز شناخته و سياست خود را لزوما بر آن استوار كرده‌ايم از بنيان دگرگون خواهد كرد. به نظر من سرو كار داشتن با يك حكومت مقتدر مركزى به شرطى كه به اعتقاد ما شانس دوام و ثبات معقولى داشته باشد و از جميع جهات بى‌دردسر باشد، مناسب‌تر است.» لورن يادآور شد كه حمايت از رضا خان موقعيت انگليس را ميان طوايف تحت نفوذ انگلستان سست خواهد كرد، اما «اين وضع در صورتى كه حكومت مركزى همچنان با ثبات و مقتدر باقى بماند به زودى عادى خواهد شد.» لورن بار ديگر تأكيد كرد كه ممكن است به نظر رسد رضا خان داراى انگيزه‌هاى ضد انگليسى است اما «در حقيقت كارهايى را كه سردار سپه با داشتن وسايل و منافع به‌