در پى درخواست وزارت داخله از نظميه براى مراقبت و جلوگيرى از ارتكاب منهيات شرعى، اداره نظميه پاسخ مى‌دهد كه حكم مؤكدى به كميسارياهاى نواحى مختلف صادر شده كه كاملا از تخلفات شرعى جلوگيرى كنند و اخطار شده كه هريك از مأمورين در اداى اين وظيفه قصور نمايند مجازات خواهند شد. ٨

* لزوم برخورد صحيح با طوايف مرزنشين‌

كارگزار اردبيل در گزارشى كه امروز به مركز فرستاد از برخورد درست با طوايف مرزى گفت؛ چرا كه اينان از يك طرف در بيم حمله نظاميان هستند و از طرفى در معرض تبليغات بلشويكها قرار دارند. «اگرچه قطعا شاهسونها بالشويك نخواهند شد اما جلوگيرى از اين خيال لازم و به وسيله انتخاب مأمورين صحيح العمل» مى‌توان از اين موضوع پيشگيرى كرد. وى با آوردن نمونه‌اى از طايفه قوجه بيگلو نوشت كه نوروز خان رئيس اين طايفه پيام مى‌دهد كه ما از دولت مركزى سرپيچى نكرده‌ايم و شرط ادامه اين وضع آن است كه مأموران اعزامى دولت درستكار باشند؛ براى بهره‌هاى شخصى به اينجا نيايند. ما ماليات خود را به مأموران درستكار مى‌پردازيم. «براى ما نهايت صعوبت دارد كه بتوانيم كيسه فلان آدمى را كه از طرف حكومت بدون حقوق به سمت ايل بيگى تعيين و مى‌خواهد با سى نفر آمده حكمرانى نمايد پر كنيم.» او بايد بداند كه داروندار ما در فلان سال توسط روسها غارت شد و فلان سال قحطى دمار از روزگار ما درآورد. ٩

______________________________
(١). روزنامه اتحاد، شم ٢٩٣، ص ١.

(٢). همان، ص ٢.

(٣). همان‌جا.

(٤). روزنامه ايران، شم ١٣١٦، ص ٢. ورود سفير تركيه به ايران از سوى منابع انگليسى رصد مى‌شد. آنها گزارش دادند كه وقتى محيى الدين پاشا وارد رشت شد گروهى به سرپرستى آقا محمود به ايراد سخنرانى پرداختند و از او استقبال كردند. اين سخنرانيها مضامين پان‌اسلاميستى و ضد انگليسى داشت. مأموران انگليسى جزئيات حركات او را پس از رسيدن به ايران زير نظر داشتند.(FO E ٨١٢٣ /٩٦ /٤٣)

(٥). روزنامه اتحاد، شم ٢٩٣، ص ٢.

(٦). روزنامه ايران، شم ١٣١٥، ص ٣.

(٧). همان‌جا.

(٨). همان‌جا.

(٩). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، س ١٣٠٢، پ ٣٠، ص ٩٦.