روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٦٧
يكشنبه ١٣ آبان ١٣٠١/ ٥ نوامبر ١٩٢٢/ ١٥ ربيع الاول ١٣٤١
* پايان اجتماع مسجد جامع
پيش از ظهر امروز قوام السلطنه رياست وزراء و رضا خان وزير جنگ و برخى ديگر از وزرا به مسجد جامع محل تجمع برخى از علماى تهران رفتند و تصميمات دولت و مجلس را كه وفق خواستهاى آنان گرفته شده به اطلاع رساندند. شيخ مهدى واعظ اين مصوبات را بالاى منبر خواند. يكى مربوط به مميزى مقالات مرتبط با مذهب و ديانت بود، ديگرى الغاى قانون جزاى عرفى، و بعدى، برخى اصول تعطيل شده در عدليه بود كه به وزارت مربوطه امر شد آنها را به اجرا بگذارد، و بالاخره مبارزه با فساد كه در اين زمينه نيز بخشنامههايى صادر شد. تصويب و تصميم همه اينها به اطلاع رسيد و در نهايت روحانيان حاضر در مسجد جامع متفرق شدند و اين اجتماع پس از ١٩ روز پايان يافت. ١
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
امروز مجلس شوراى ملى به رياست مؤتمن الملك تشكيل جلسه داد. لايحه پرداخت ٤٣٠٠ تومان به عدليه بابت سال گذشته چون محلى براى پرداخت نداشت، ماند تا نماينده دولت هم در جلسه حاضر باشد و محلى براى پرداخت آن پيشنهاد كند. در ادامه قانون استخدام در دستور كار قرار گرفت. ٢ در جلسه امروز مدرس به مقتضاى گفتوگوهاى انجام شده توضيحى درباره قانون جزاى عرفى كه لغو آن يكى از خواستهاى اجتماعكنندگان در مسجد جامع تهران بود، داد.
به دليل اهميت موضوع اين گفتار در پاورقى آمده است. ٣
* پاسخ مثبت رضا خان به رياست اداره امنيه
رضا خان وزير جنگ امروز در پاسخ به پيشنهادهاى رئيس اداره امنيه (ر. ك: ١٠ آبان) به اطلاع او رساند كه پيشنهاد شما در مورد قلعوقمع اشرار (و در واقع تحريكشدگان به دست خوانين بختيارى) تصديق مىشود. پس از آمدن احمد شاه «جدا درصدد دستگيرى آنها برآمده و فورا آنها را اعدام نماييد كه به شرارت و دزدى آنها خاتمه داده شود.» ٤
* پاسخ مفصل اسماعيل خان حاكم نظامى آذربايجان به تعجب رضا خان
به دنبال تلگرامى كه امير لشكر عبد اللّه طهماسبى فرمانده قشون آذربايجان درباره كمبود آذوقه و عليق در آذربايجان (ر. ك: ٩ آبان) براى وزارت جنگ فرستاد و پاسخى كه وزير جنگ مبنى بر اينكه همه آن ايالت در دست شماست، چطور امكان كمبود وجود دارد؛ امروز اسماعيل خان حاكم نظامى آذربايجان پاسخى مفصل براى ارتضاى خاطر رضا خان فرستاد و در واقع از مراسله قبلى ابراز پشيمانى كرده، موضوع را به گردن فرمانده قشون آذربايجان انداخت كه خواسته «خاطر مقدس را از چاكر آزرده و ملول نمايد.» در اين گزارش مفصل آمده بود كه آذوقه و عليق قشون جاى نگرانى ندارد زيرا «هفت هزار خروار غله خالصه» تحت اختيار قشون است و از ابتداى سال هم تاكنون هفت هزار خروار، نصف گندم و نصف جو به مصرف رسيده است و هنوز نهصد خروار آرد گندم و جو هم در انبار وجود دارد. وى در ادامه رسيدن پنجاه هزار تومان وجه را نيز يادآور شد كه باعث تمشيت بهتر امور نظامى خواهد شد. ٥
* آخرين نامه از مسكو
نايب سرهنگ اسماعيل خان نماينده وزارت جنگ امروز آخرين گزارش خود را پيش از عزيمت به برلن از مسكو به تهران فرستاد. در اين گزارش به خريد اسلحه از روسيه و جلب نظر وزارت امور خارجه آن كشور به اين معامله، برخورد با ابو القاسم لاهوتى و اتباع او و نيز احسان اللّه خان دوستدار، و ابراز علاقه تروتسكى به رضا خان در مقابله او با قوام السلطنه اشاره شده است. نظر به اهميت موضوعات مطرح