روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٦٨
شده عين تلگرام رمز ارسالى از مسكو را در پاورقى مىخوانيد. ٦
[تصوير] احسان اللّه خان دوستدار
* اجتماع اعتراضآميز طلاب در يزد
براساس خبر رسيده از يزد طلاب اين شهر به همراه گروهى از بازاريان و كسبه در مقابل مصلى اجتماع كرده و با اين كار اعتراض خود را نسبت به رفتار محمد خان آژان در مورد يك طلبه اعلام كردند. از طرف حكومت وعده تنبيه آژان داده شده است. در اين خبر نوع توهين آژان به آن طلبه ياد نشده است. ٧
* امتياز چراغ برق
وجود داوطلبان متعدد براى گرفتن امتياز چراغ برق در شهرهايى چون اصفهان، قزوين و ايالت مازندران موجب شد وزارت فوايد عامه به حاج امين الضرب كه صاحب چنين امتيازى است اما آن را مسكوت گذاشته، اخطار كند كه اگر تا چند روز ديگر جواب درستى درباره تأسيس و اداره چراغ برق در اين نقاط ندهد امتياز داده شده لغو و با پيشنهاددهندگان جديد وارد مذاكره خواهد شد. ٨
* دستور وزير جنگ درباره پسر شيخ فضل اللّه نورى
رضا خان وزير جنگ به محمد حسين خان فرمانده قشون مازندران و استرآباد، دستور داد كه بنابر اطلاع رسيده «آقا ضياء پسر شيخ فضل اللّه نورى كه از عناصر فاسده است به طرف مازندران عازم شده. علت اين مسافرت غيرمعلوم. لازم است مشار اليه را كاملا تحت نظر و مراقبت قرار» دهيد. امروز امير اكرم حاكم مازندران، با اينكه نامه خطاب به او نبود به وزارت جنگ اطلاع داد كه به حكام نور و كجور و آمل اخطار شده كه ورود آقا ضياء ٩ را فورا اطلاع دهند. ١٠
* تكذيب تحركات ضد دولتى اقبال السلطنه
در پى گزارشى كه از تحركات اقبال السلطنه ماكويى حاكم ماكو و اطراف آن پس از سركوب سيميتقو (ر. ك: ٨ آبان) به وزارت داخله نوشته شد، اداره شمال اين وزارتخانه اطلاع داد اقداماتى كه مبنى بر تحرك ضد دولتى اقبال السلطنه باشد شنيده نشده، با اين حال تحقيقات بيشتر صورت خواهد گرفت اما «بهطور يقين عرض مىنمايد راپورت بىمأخذ بوده است.» ١١
* اعتراض به افتتاح كنسولگرى
به دنبال اعلام نماينده سياسى دولت روسيه شوروى در بارفروش مبنى بر گشايش قريب الوقوع كنسولگرى آن دولت در اين شهر (ر. ك: ١١ آبان) كارگزارى مهام خارجه مازندران امروز وزارت امور خارجه را مطلع كرد كه «اعتراض شفاهى در ذكر افتتاح قونسولگرى نموده كه فقط مىبايد افتتاح وكالتخانه يا اگنت قونسولگرى ذكر شود.» ١٢
* اصرار ممتاز الدوله به بازگشت به ايران
ممتاز الدوله نماينده فوق العاده ايران كه از قفقاز به تركيه رفته بود موافقت قوام السلطنه رئيس الوزراء و وزير امور خارجه را براى بازگشتش به ايران جلب كرد. قوام السلطنه امروز به او نوشت «حالا كه در حركت اصرار داريد حاجى ميرزا موسى خان را به كفالت، معرفى، خودتان عزيمت فرماييد.
دو هزار تومان براى مخارج جنابعالى و دو هزار تومان جهت حاجى ميرزا موسى خان حواله شد. سپردم هزار تومان هم به خانواده مشار اليه برسانند رفع نگرانى ايشان بشود.» ١٣
* دستور مذاكره با انگلستان درباره تحركات شيخ محمود
وزارت امور خارجه در تلگرامى كه به سفارت ايران در لندن فرستاد از تحركات شيخ محمود برزنجى كه «از طرف انگليسها به سليمانيه اعزام و رياست آنجا به او واگذار شده و از قرار راپرت واصله از ورود به آنجا ايلات سرحدى ايران را به عنوان استقلال كردستان تحريك به عدم اطاعت دولت ايران مىنمايد» خبر داد و از نماينده خود خواست كه در اين مورد وارد مذاكرات با دولت انگليس شود تا هرچه سريعتر او را از اين اقدامات پرهيز دهند. ١٤
* درخواست مجوز براى پرداخت ديون سعد الدوله
مرتضى ممتاز الملك رئيس بانك ايران از قوام السلطنه رياست وزراء خواست كه اجازه دهد بانك بدهى سعد الدوله را بپردازد، چرا كه در وضعيت سختى به سر مىبرد. سعد الدوله انتظار دارد ماهى دو هزار تومان از بابت طلب خود از بانك دريافت دارد؛ و از آنجا كه بانك پولى براى دادن اين بدهى ندارد دستور دهيد اداره كل گمركات يا خزانه ماهيانه دو هزار تومان به بانك ايران بپردازد تا از اين محل طلب سعد الدوله ادا شود. وى يادآور شد كه بانك استقراضى پيش از واگذارى به ايران و تغيير نام، اين بدهى را پرداخت مىكرد. ١٥
* تقاضاى اعطاى لقب
قوام السلطنه امروز از احمد شاه درخواست كرد نظر به لياقت و خدمات ميرزا محمد مهدى خان نظام لشكر آذربايجانى، وى به لقب نظام الممالك مفتخر شود. ١٦