پس از پاسخ رضا خان وزير جنگ به سردار معظم خراسانى (تيمورتاش) حاكم كرمان مبنى بر مراجعه به نظميه تهران و درخواست از آنان براى فرستادن شخص قابلى براى اين منصب در كرمان (ر. ك: ١٣ دى) حاكم كرمان امروز تلگرامى به وزير جنگ گفت كه كمتر كسى پيدا مى‌شود كه با ماهى هشتاد تومان از تهران به كرمان بيايد. ديگر آن‌كه اگر هم پيدا شود دو ماه طول مى‌كشد به اين‌جا برسد. «تبليغات روسها و نگرانى انگليسها مستلزم بودن نظميه در دست شخص زرنگى است كه متأسفانه فعلا مفقود است. استدعا مى‌كنم اجازه مرحمت فرماييد رئيس نظميه فعلى عوض شده موقتا يك نفر نظميه را اداره كند.» ١

* عدم مساعدت به مدارس ايرانى تا تصويب مجلس‌

وزارت معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه در نامه‌اى كه امروز به وزارت امور خارجه فرستاد يادآور شد تا زمانى كه لايحه اين وزارت‌خانه در مجلس شوراى ملى به تصويب نرسد- كه تاكنون به واسطه تراكم كارى در مجلس طرح نشده است- امكان كمك به مدارس ايرانى خارج از كشور همانند مدرسه مظفرى عشق‌آباد، مدارس بين النهرين و مدرسه اتحاد ايرانيان در بادكوبه، وجود ندارد. ٢

* درگيرى نظامى بين طرفداران شيخ محمود و قواى عثمانى‌

روزنامه ايران در شماره امروز خود و به نقل از منابع خصوصى نوشت كه درگيريهايى بين قواى ترك و طرفداران شيخ محمود در حدود سليمانيه به وقوع پيوسته و در اين جنگ پيروزى از آن قواى ترك بوده است. ٣

* گزارشى از قرائت‌خانه فردوسى‌

قرائت‌خانه فردوسى توسط «هيأت ترقى پروران پارسى» تأسيس شده است. در مراسمى كه امروز در اين قرائت‌خانه برگزار شد ابتدا خدارحم بهمن‌ ٤ از مقاصد هيأت ترقى‌پروران پارسى گفت؛ و اين‌كه چرا نام اين مكان را فردوسى گذاشته‌اند.

پس از او اردشير جى‌ ٥ درباره فردوسى سخن راند و گفت كه روح فردوسى را با عمل به نصايح او مى‌شود شاد كرد. سخنرانى بعدى محمود رضا خان از شاگردان مدرسه سياسى بود. در اين جلسه ميرزاده عشقى شعر خواند و در پايان ميرزا صادق بروجردى براى حاضران سخنرانى كرد. اين مراسم، مراسم افتتاحيه قرائت‌خانه فردوسى بود. مجسمه فردوسى و شاهنامه او نيز به عنوان زينت در مجلس گذاشته شده بود. ٦ قرائت‌خانه فردوسى وابسته به گروهى از زرتشتيان بود.

______________________________
(١). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ١٠، ص ٩٥.

(٢). اسناد وزارت امور خارجه، ٢- ٢- ٣٢- ١٣٠١.

(٣). روزنامه ايران، شم ١٢٩٢، ص ٣.

(٤). خدارحم بهمن از جمله زردشتيان سرشناسى بود كه نامزد انتخابات براى ورود به پنجمين دوره مجلس شوراى ملى بود. او در اين دوره از انتخابات فقط ٦ رأى از مجموع ٢٠٩ برگ تعرفه را به خود اختصاص داد.

در اين دوره طبق دوره‌هاى گذشته ارباب كيخسرو شاهرخ عهده‌دار نمايندگى زرتشتيان شد. (اسنادى از زرتشتيان معاصر ايران، ص ١٩٢).

(٥). اردشير جى مشهور به اردشير ريپورتر، فرزند ايدلجى، در ٣١ مرداد ١٢٤٤/ ٢٢ اوت ١٨٦٥ در بمبئى متولد شد. بخشى از تحصيلاتش را در اين شهر گذراند. سپس عازم انگلستان شد و در رشته علوم و حقوق سياسى، همچنين تاريخ شرق و تاريخ باستان تحصيل نمود و ضمن آشنايى با فلسفه و زبانهاى عربى و فارسى در ٢٧ سالگى به هندوستان بازگشت. او پس از بازگشت از انگلستان به‌عنوان صاحب‌منصب سياسى در دفتر نايب السلطنه هندوستان وارد خدمت شد و در ١٨٩٣ به‌عنوان مستشار سياسى سفارت انگلستان در ايران، به دربار ايران معرفى گرديد.

سبب حضور وى در ايران رسيدگى به امور هم‌كيشان زرتشتى خود و نيز گزارش اوضاع ايران به نايب السلطنه و حكومت هند بود. اردشير جى سومين نماينده انجمن اكابر پارسيان هند بود كه پس از درگذشت كيخسرو جى (خان صاحب) در ١٢٧٢ ش به تهران آمد. او در ايران ازدواج كرد كه حاصل آن دو پسر به نام‌هاى جمشيد و شاپور بود. (در ١٩٧٣ م كاخ باكينگهام به دليل تأثيرگذارى شاپور در روابط ايران و