روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٦٢٢
پنجشنبه ٢٧ دى ١٣٠١/ ١٨ ژانويه ١٩٢٣/ ٣٠ جمادى الاول ١٣٤١
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
پيش از ظهر امروز مجلس شوراى ملى به رياست مؤتمن الملك تشكيل جلسه داد. در جلسه امروز، دانش نماينده نيشابور از قوام السلطنه خواست كه در مورد كنفرانس لوزان و همچنين شايعه تصديق دولت ايران نسبت به قيمومت انگلستان بر كشور عراق توضيح دهد. نخستوزير با توضيح علت برپايى كنفرانس لوزان كه پس از جنگهاى يونان و تركيه و براى حلوفصل مسائل اين دو كشور و بغازها تشكيل شده بود گفت كه ايران درخواست عضويت در اين كنفرانس را كرده اما رد شده است و علت آن هم مربوط نبودن موضوع كنفرانس با ايران بوده. اما سخنرانى يك شخص به نام پطرس كه نماينده كلدانيها بود و استقلال قوم خود را طلب مىكرد و در ترسيم مرزهاى كشورش، جنوب آن به درياچه اروميه مىرسيد باعث شد ايران به اين موضوع اعتراض كرده، از طريق نمايندگان سياسى خود در اروپا آن را پىگيرى كند. ١ قوام السلطنه در مورد قيمومت انگليس بر عراق هم گفت كه اين موضوع مربوط به ايران نمىشود و ما خواستهايم كه اوضاع بين النهرين طبق آمال مردم آن منطقه پيش برود. مدرس در ادامه جلسه نسبت به رخدادهاى بين النهرين سخنانى راند و دخالت انگليس در سرنوشت عراق را محكوم كرد. ٢ پس از مدرس، سليمان ميرزا هم نطقى مشابه كرد و ضمن نشان دادن مداركى دال بر نارضايتى مردم عراق خواستار طبع اين اوراق شد. ٣
* توصيف مانور نظامى
امروز مانور نظامى در ميدان مشق تهران در حضور احمد شاه برگزار شد. روزنامه اتحاد در سرمقالهاى كه در اينباره چاپ كرد با تمجيد و توصيف از اين مانور نوشت «ما به نظاميان خود تبريك مىگوييم و به آنها خطاب مىكنيم كه يك ملت سى كرورى با تمام قواى خود به تو مىگويد: «پيش مارش» برو و در دنبال تو احساسات گرم يك ملتى روان است.» ٤ رضا خان وزير جنگ، در حكم قشونى ١١٠ مىنويسد كه احمد شاه از اين رژه بسيار اظهار رضايت كرد و به من دستور داد «مراحم كامله ... همايونى را به تمام اجزاء قشون ابلاغ دارم.» ازاينرو دستور داده شد اين رضايت در مقابل صف نظاميان به همه گفته شود. ٥ در اين مانور نظامى بيش از ٨٥٠٠ نفر شركت داشتند. ٦
* درخواست امير لشكر شمال غرب از اقبال السلطنه براى تحويل سلاح
در تلگراف رمزى كه امروز عبد اللّه طهماسبى امير لشكر شمال غرب به اقبال السلطنه فرستاد با يادآورى وفادارى و خدمتگزارى او به دولت مركزى و نيز با ذكر اينكه قشون ايران بنابر نظم و اصول در نواحى پنجگانه ايران در حال گسترش است، ٧ با اين دستآويز كه «براى تكميل نواقصات» به اسلحههاى موجود نزد اقبال السلطنه و ديگر خوانين احتياج است درخواست تحويل آنها را كرد. او با ذكر نوع سلاحهاى موجود در نزد خوانين ماكو نوشت كه «براى تأييد صداقت و صميميت خودتان» نزد وزير جنگ «قدغن فرماييد مسلسلهاى مزبور را ... تحويل ... حسن خان جليلوند» نمايند. امير لشكر شمال غرب نسخهاى از اين تلگرام را كه توأم با احترام و تهديد نوشته شده بود براى وزير جنگ هم فرستاد. ٨
* خروج هفتگى ٢٠٠ هزار تومان مسكوك نقره و طلا از مرز كويته
در گزارشى كه امروز براى وزارت امور خارجه نوشته شد، نماينده سياسى ايران در بمبئى خبر داد كه طبق تحقيقات به عمل آمده، تجار عرب و يهودى «از راه بغداد و بنادر جنوب مسكوكات طلا و نقره را حمل و به كويته و از آنجا متدرجا به بمبئى ارسال مىدارند؛ چنانچه هرهفته متجاوز از دويست هزار