روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٦٠٨
سازمان «از هيچگونه فشار و صدمه به اهالى خصوصا به اتباع خارجى خوددارى نمىنمود.» وى مأموران اين اداره را بسيار قسى القلب دانسته كه تن به هررفتارى مىدهند. آبچكا يا چكا در سال ١٣٠١ ش برچيده مىشود و «چند ماهى اهالى نفس به راحتى مىكشيدند» تا اينكه ادارهاى ديگر موسوم به «گ پ ا» تأسيس شد و «اهالى را سختتر در فشار انداخت.» (اسناد وزارت امور خارجه، ٤٩- ١٥- ١٦- ١٣٠٢). منابع انگليسى معتقد بودند شعبه چكا در انزلى هم تأسيس شده بود. «كدوروف كه يك سازماندهنده كمونيست است در اوايل ژانويه از مسكو به اين منظور به انزلى اعزام شد»(FO E ٧٣٩٢ /٩٦ /٤٣) و موروسوف رئيس چكا در انزلى شد.
[تصوير] رئيس دفتر چكا
______________________________
(١٢). همان، ٦ و ٥- ٣٣- ٢- ١٣٠١.
(١٣). ١/ ١٣٠١، صص ٢١٧ تا ٢٢٢.
(١٤).FO E ٤٦٨١ /٧٧ /٤٣ .
(١٥). باندرول واژهاى فرانسوى است و به كاغذى نازك و باريك و دراز منقوش به نقش خاص به خطوط و عبارات مخصوص كه به دهانه شيشهها و يا قوطىهاى محتوى كالاهاى خاص يا مايعات مخصوص نظير مشروبات الكلى مىچسبانند براى پيشگيرى از تقلب. (لغتنامه دهخدا، ج ٣، ص ٤٣٠٦).
(١٦). مقصودلو، مخابرات استرآباد ...، ج ٢، ص ٨٥٠.
(١٧). روزنامه ايران، شم ١٣٠٢، ص ٢.