روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٦٦٣
دوشنبه ١٦ بهمن ١٣٠١/ ٥ فوريه ١٩٢٣/ ١٨ جمادى الثانى ١٣٤١
* رويارويى با روحانيان لنگرود
سرهنگ حسينقلى خان حاكم نظامى لنگرود به حاكم گيلان و طوالش خبر داد كه تعدادى از روحانيان اين شهر رعايا را عليه صاحبان ملك تحريك نمودهاند. او اين كار را «اغراض شخصى و انجام مقاصد فاسده» ناميد و اينكه «براى جلوگيرى از اين عمليات و رفع اغتشاش محل اعلانى در شهر منتشر» كردهام. حاكم نظامى لنگرود نام اين روحانيان را هم ذكر كرد: شريف العلماء، آقا شيخ عبد اللّه، آقا سيد ابو جعفر، حاج محمد عبد الباقى. ١
* تأكيد گمرك بنادر به نداشتن اجازه در تحويل كشتىها
رئيس گمرك بنادر بار ديگر تأكيد كرد كه براى تحويل دادن كشتىهايى كه در اين منطقه تحت اختيار دارد دستورى از اداره مركزى كل گمركات به او نرسيده است. اين در حالى است كه «رئيس قشون بنادر مكرر در خصوص تحويل گرفتن جهازات به گمرك مراجعه مىنمايد و از تكرار تقاضاى مشار اليه چيزى استنباط نمىشود.» امير لشكر جنوب اين موضوع را به اطلاع مركز رساند. ٢ چند روزى است كه اين كشمكش ادارى در ميان مكاتبات امير لشكر جنوب، محمود آيرم، با وزارت جنگ ديده مىشود. رضا خان امروز هم به حكومت بنادر تلگرافى فرستاد كه در آن ياد شده بود «سواد حكم وزارت ماليه كه به اداره گمرك صادر شده در وزارت جنگ موجود است.» ٣
* تحقيق درباره تجرى اكراد مرزنشين
پس از گزارشى كه كارگزارى تبريز در مورد اظهارات عثمان بيك رئيس ايل ميلان در عفو سيميتقو توسط دولت عثمانى و آمدن قريب الوقوع او به ايران به وزارت امور خارجه فرستاد (ر. ك: ١٥ بهمن) وزارت جنگ موضوع را به امير لشكر شمال غرب منعكس كرد و نوشت كه اگر در اثر اين شايعه اكراد مرزنشين بناى تجرى گذاشتهاند، تحقيق و گزارش شود. ٤
* اشكالتراشى كارگزارى آستارا در قضيه سالار رشيد
پس از اطلاعاتى كه رئيس قشون اردبيل از قول نماينده اعزامى خود به آستارا كسب كرد، به اين عقيده رسيد كه كارگزار آستارا در تسليم شدن سالار رشيد به قواى نظامى كارشكنى مىكند. كارگزار كه پيش از اين مدعى شده بود مىتواند با گفتوگو سالار رشيد را خام كرده و مثل سالار اشجع در معرض دستگيرى قرار دهد و در اين مورد هم اختياراتى بدو داده شد، اينك باعث مرعوب شدن سالار رشيد شده و رشيد از آمدن به اردبيل امتناع مىكند. امير لشكر شمال غرب با اين مقدمه از وزير جنگ، رضا خان، خواست اگر كارگزار آستارا مىتواند مقدمات دستگيرى سالار رشيد را فراهم كند، چه خوب، وگرنه به وزارت امور خارجه گفته شود او را از دخالت منع كرده تا لشكر بتواند در جلب ياد شده اقدام نمايد. ٥
______________________________
(١). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى،
پ ١، ص ٣٩.
(٢). همان، پ ٣، ص ٩٩.
(٣). همان، پ ٣، ص ١٩.
(٤). همان، پ ٣، ٩٣.
(٥). همان، پ ١٦، ص ٤٠. به دنبال اين گزارش وزير جنگ به وزارت امور خارجه نوشت كه دستور دهد كارگزار آستارا دست از مداخلات خود در اين مورد بردارد (همان، پ ١٦، صص ٢٨ و ٣٩) نبيل الدوله پس از اين مكاتبات گفت كه همه اينها از سر خيرخواهى بود. «حسب الامر از آن هم خوددارى خواهم نمود.» (همان، پ ١٦، ص ٣١).