روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٥١٧
سهشنبه ٦ آذر ١٣٠١/ ٢٨ نوامبر ١٩٢٢/ ٨ ربيع الثانى ١٣٤١
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
مجلس شوراى ملى امروز پيش از ظهر به رياست مؤتمن الملك تشكيل جلسه داد. ابتدا استيضاح سليمان ميرزا، تدين و داور از وزير پست و تلگراف در خصوص به كارگيرى كاميل موليتور به عنوان نماينده دولت در بازپسگيرى پست جنوب از انگليسها قرائت شد و تقاضا كردند وزير هرچه زودتر براى پاسخ در مجلس حاضر شود. سپس موادى از قانون استخدام مورد بررسى قرار گرفت. در اين جلسه قوام السلطنه از مجلس خواست كه در مورد قطع روابط تجارى ايران و روسيه يك كميسيون ١٢ نفرى تشكيل و پس از تصميمگيرى، نتايج آن به اجرا گذاشته شود. ١
* شايعات و شنيدههاى شهرى
بنابر اخبارى كه پليس مخفى تهران از شايعات و شنيدههاى سطح شهر گزارش مىدهد، نقل همه محافل سياسى در اين چند روزه يادداشت دولت روسيه شوروى به ايران است.
شنيدهها آن است كه روسيه «از طرف حكومت حاضره ايران ناراضى و اظهار عدم اطمينان نسبت به دولت حاضره نموده است ...» و مايل «به تغيير دولت حاضره و تشكيل دولت جديدى در تحت رياست مستوفى الممالك يا مشير الدوله» است. روسيه در دو نوبت اين يادداشت را به تهران داده و قوام السلطنه نيز درصدد استعفا برآمده، اما وليعهد آن را صلاح ندانسته و گفته تا آمدن احمد شاه بايد صبر كرد. در بخش ديگرى از اين گزارشها آمده است كه مردم در خصوص قطع مذاكرات تجارى بين ايران و روسيه نگران هستند و مايلاند اختلافات بين ايران و روسيه مرتفع شود «و همه اين قضايا را از ناحيه انگليسها تصور نموده و از آنها اظهار تنفر مىنمايند.» ٢
* موارد اختلاف ايران و روس
سرمقاله امروز روزنامه شفق سرخ با اشاره به اختلافات پيش آمده بين ايران و روسيه شوروى كه عامل آن را انعكاس چهره نامناسب توسط سفارت روسيه از دولت فعلى مىداند، نوشت كه سفارت روسيه يادداشتى مبنى بر عدم اعتماد خود به دولت تقديم وليعهد نموده است. اين خبر با اينكه مورد تأييد نيست اما موارد اختلاف ايران و روسيه در چهار موضوع عمده است:
١. تجارت و انحصار آن توسط شركتهاى روس؛ ٢. ليانازوف و امتياز ماهيگيرى در آبهاى شمال؛ ٣. تأسيس بانك روس؛ ٤.
امتياز نفت شمال. ٣
* سرپرسى كاكس در خرمشهر
سرپرسى كاكس نماينده عالى دولت انگليس در بين النهرين امروز وارد محمره (خرمشهر) شد و ناهار را در قصر شيخ خزعل با او خورد.
[تصوير] قصر شيخ خزعل
وحيد السلطنه نماينده وزارت امور خارجه در خرمشهر با ارسال اين خبر نوشت كه كاكس براى تعيين حدود بين عراق و عربستان راهى بحرين مىشود. شايد در اين سفر قراردادى