روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٥٩٣
شرقى داده شد (ر. ك: ٢٨ آذر) امير لشكر شمال غرب، سلطان حسن خان را با عنوان مأمور ماليه با ده نفر نظامى و دستورات لازم راهى ماكو كرد. حسن خان اينك گزارش مىدهد كه ورود قواى روسيه شوروى به اين مرز درست نيست. «فقط يك عده ٢٠٠ نفرى به شاهتختى وارد شده براى استقرار پستهاى سرحد [و] جلوگيرى از تجاوز اكراد جلالى به خاك روسيه و هميشه اين قبيل قوا در سرحد روس بوده» است. ٥
* آخرين اخبار آستارا و تقاضاى اعمال روشهاى مذاكره
نبيل الدوله كارگزار آستارا در گزارشى كه امروز به وزارت امور خارجه فرستاد خبر داد كه گروهى از نظاميان اردبيل وارد آستارا شده، سالار اشجع را دستگير و به اردبيل منتقل كردهاند. اين امر موجب وحشت سالار رشيد شده، خبر مىدهند كه هفتاد نفر از اتباع سالار رشيد به خاك روسيه رفته و خود او هم مصمم است راهى آن ديار شود. نبيل الدوله اضافه كرد كه درگيرى نظامى با سالار رشيد به دليل تحريك شدن روسها نتيجهاى ندارد و خوب است به من اجازه دهيد وارد مذاكره شوم و سوءظن را از سالار رشيد دور كنم. از اين طريق امكان دارد ناغافل او را هم مثل سالار اشجع دستگير كنيم. وى يادآور شد كه روسها با سالار رشيد در تماس هستند. ٦ روزنامه ايران هم خبر دستگيرى سالار اشجع را چاپ كرد؛ اينكه او مدتها در صفحات آستارا مشغول خودسرى بوده و اينك با دو پسر دستگيرشدهاش به تبريز منتقل شده است. ٧
[تصوير] نبيل الدوله
* پاسخ وزير جنگ به حاكم كرمان
به دنبال درخواست سردار معظم خراسانى (تيمور تاش) از وزير جنگ براى تعويض رياست نظميه كرمان (ر. ك: ١٠ دى) رضا خان وزير جنگ امروز پاسخ او را داد: «در اين باب به نظميه تهران مراجعه نماييد كه از مركز شخص بصيرى فرستاده شود. در اين صورت اين جانب هم در تغيير فعلى نظميه آنجا مخالفتى نداشته و مساعدت خواهم كرد.» ٨
* سرقت از كنسولگرى انگليس در رشت
امشب كنسولگرى انگليس در رشت مورد سرقت قرار گرفت و مقدارى از اسناد و مدارك موجود در آن دزديده شد.
كنسول اين حادثه را به نظميه شهر اطلاع داد و دو گماشته خود را به آنجا فرستاد تا مورد بازرسى و تحقيق قرار گيرند.
كنسول انگليس حدس مىزند اين اقدام از ناحيه كنسولگرى روس و شخص كنسول، آپرسوف، صورت گرفته باشد. ٩ سارقين به دنبال اسناد محرمانه بودهاند لكن چيزى به دستشان نيفتاده و آنچه بردهاند ارزشى ندارد. ١٠
* شروع به كار كاركنان وزارت داخله
كاركنان وزارت داخله كه در اعتراض به انتصاب مشاور اعظم به مديريت كل وزارت داخله از كار دست كشيده بودند (ر. ك: ١١ دى) امروز پس از توضيحات كفيل وزارتخانه كه از اين اقدام جلوگيرى شده است مشغول كار شدند. ١١
* پيكر شيخ حسين خان چاهكوتاهى و انگليس
بنابر اخبار رسيده از بوشهر پس از آنكه از سالار اشجع پسر بزرگ شيخ حسين خان چاهكوتاهى و ديگر فرزندان آن مرحوم تقاضا شد پيكر پدرشان را براى دفن به بين النهرين نفرستند و در بوشهر خاك كنند، تصميم گرفته شد وى در امامزاده بوشهر و در جوار شهداى كوهكزى، جايى كه يكى از سختترين جنگهاى مردم بوشهر با انگليسيان در آن رخ داده، دفن شود.
بوشهريها با صرف حدود هفت هزار تومان، با ساخت مرقد و نيز بناى يك مدرسه چهار كلاسه براى كودكان فقير امامزاده، و تأمين آب آشاميدنى محل، زمينه تشييع جنازه شيخ حسين خان چاهكوتاهى را فراهم كردند. انگلستان از طريق كنسولگرى خود فعال شد و دم از مخالفت زد؛ اينكه «مجاز نيستيد نعش او را علنى و بهطور احترام وارد كنيد؛ يا مخفيانه او را آورده و مدفون سازيد و يا روانه عتبات نماييد.» نشريه عصر انقلاب (شفق سرخ) با چاپ اين نامه وارده تأسف خود را از بىكفايتى مقامات محلى كه اجازه مىدهد بيگانگان در مسائل داخلى كشور تا اين حد مداخله نمايند ابراز كرد. ١٢
______________________________
(١). روزنامه ايران، شم ١٢٩٢، صص ١ و ٢.
(٢). مدرس در پنج دوره تقنينيه، ج ١، صص ٣٧٤ تا ٣٧٦. مدرس در اين جلسه چنين گفت: «عرض مىشود بنده مهماامكن مايل نيستم عرايضى بكنم، بالخصوص در بعض مطالب كه تناسب تامه [اى] هم با من ندارند، وليكن يك مثلى است معروف كه مىگويند «پس خبر برنمىآيند، مىچسبند به پالانش»، بنده نفهميدم بعد از اين مدت فترت، يك دوره چهارمى تشكيل شده است بايد ما غنيمت بدانيم و خودمان را به دنيا معرفى كنيم كه ما مىتوانيم كارهاى اساسى بكنيم، از آن جمله امتياز معادن نفت يك قسمت مملكت را به يك كمپانى آخر دنيا بدهيم كه ابدا با آنها مربوط نبودهايم، يا هيچ توجهى هم نداشته باشيم كه دول بزرگى همسايه داريم و شايد آنها هم بخواهند. و اين امتياز هم منفعت اقتصادى دارد و هم منفعت سياسى، و به يك شوقى هم از اول مجلس تمام وكلا