مشغول بود اخيرا از قواى دولتى شكست خورده، قلعه چهريق محل استقرار او تصرف شده و او همراه كسانش مجبور به فرار شده است. قواى دولتى در تعقيب او هستند و اين احتمال مى‌رود كه او وارد خاك تركيه شده باشد. از آنجا كه وجود او «براى آسايش حدود طرفين فوق العاده مضر و مخل بوده و تجربيات عديده نيز اين نظريه را تأييد مى‌نمايد ... در صورتى كه سيميتقو به خاك عثمانى فرار نمايد فورا دستگير نموده، به مأمورين ايران تسليم نمايند.» ٦

* ارسال پيشنهادهاى جديد سينكلر به سفارت ايران در امريكا

با اين‌كه قوام السلطنه رياست وزراء، چند روز پيش (ر. ك: ٣ شهريور) پيشنهادهاى جديد كمپانى نفت سينكلر را براى علاء وزير مختار ايران در امريكا فرستاد تا به نظر ميلسپو مستشار تازه استخدام شده امريكايى برساند و نظر او را بخواهد، امروز بار ديگر همان پيشنهادها با تغييراتى و با اين توضيح كه «چون دو روز قبل پيشنهاد جديدى به دولت داده و پيشنهاد سابق را استرداد نموده اختلافات عمده را اطلاع مى‌دهم» براى علاء فرستاده شد. ٧

* اطاعت خوانين بيرانوند از دولت مركزى‌

امير لشكر غرب در تلگرافى كه امروز به مركز فرستاد يادآور شد كه اغلب خوانين طايفه بيرانوند در نتيجه اقدامات لشكر غرب در منطقه حاضر به اطاعت اوامر دولت هستند و «همه روزه وسايل براى اجازه ورود به شهر برمى‌انگيزند ... فدوى با پيشنهادات عمده و شرايط مفيدى آنها را اجازه ورود به شهر يا تحصن در اردو مى‌دهد.» ٨

* پيشنهاد پرداخت حقوق به نه كارمند جزء وزارت عدليه‌

وزارت عدليه به دنبال تعطيلى بخشهايى از ادارات خود، تعدادى بى‌كار به جا گذاشت. از ابتداى سال تاكنون شكواييه‌هاى زيادى از طرف اين كارمندان جزء به مراكز تصميم‌گيرى فرستاده شد. حال اين وزارت‌خانه در پيشنهادى به مجلس شوراى ملى خواستار برقرارى حقوق نه نفر از اجزاء خود شده تا «عائله آنها از گرسنگى نميرند.» اين پيشنهاد پس از عاشورا و تشكيل جلسه‌هاى مجلس مطرح خواهد شد. ٩

* تحصن در شيراز

بنا به اخبار رسيده از شيراز گروهى از مردم در شاه‌چراغ و گروهى هم در تلگرافخانه متحصن شده‌اند. اينان به رفتار حاكم شهر اعتراض دارند و مى‌خواهند او را برداشته، حاكم ديگرى منصوب كنند. ١٠

* سفارت فرانسه و مدارس اتحاد (آليانس)

سفارت فرانسه امروز نامه‌اى خطاب به قوام السلطنه رياست وزراء نوشت و از توافق قبلى اين سفارت و وزارت امور خارجه در ١٥ رجب ١٣٤٠ خبر داد كه عوارض دريافتى گمرك كرمانشاه از بازرگانان يهودى مى‌بايد به مصرف اداره مدارس اتحاد (آليانس) شهر كرمانشاه برسد؛ و اين‌كه تا اين تاريخ به اين توافق عمل نشده است. سفارت فرانسه اضافه كرد اخبار تازه حكايت دارد كه اداره معارف كرمانشاه بيش از پيش در امور «مدارس آليانس اسرائيليان» دخالت مى‌كند و حتى صورت مخارج وجوهى را كه اين مدارس توسط آن اداره مى‌شوند درخواست كرده و به برنامه امتحانى آنها نيز نظارت مى‌كند. سفارت فرانسه تهديد كرد «در صورتى كه فورا به رئيس معارف كرمانشاه راجع به عدم مداخله در امور مدارس اتحاد اسرائيليان دستور صادر نشود مستلزم اقدام جدى دوستدار در نزد اولياى دولت علّيه خواهد بود.» ١١

* تبعيد روحانيان عراق به ايران‌

منتخب الدوله ژنرال كنسول ايران در بغداد در گزارشى كه به وزارت امور خارجه فرستاد با اشاره به اين‌كه «اوضاع عراق عرب اين روزها خيلى منقلب است و تكليف هيچ كس معلوم نيست» نوشت كه ديروز از اداره كميسرعالى به شيخ محمد خالصى‌ ١٢ آقازاده حجت الاسلام آقا شيخ مهدى خالصى و آقا سيد محمد آقازاده حجت الاسلام آقا سيد حسن صدر اخطار كرده‌اند ظرف ٢٤ ساعت عراق را ترك كنند. اينان ايستادگى كردند «كه ما بيرون نمى‌رويم تا اين‌كه ما را مغلولا ببرند.» ولى پدران آنها بيش از اين مخالفت را صلاح نديده اجازه رفتن دادند. امروز پيش از ظهر هر دو به طرف ايران حركت كردند «و جمع كثيرى از اهالى بغداد و كاظمين هم آنها را بدرقه كردند.» ١٣

* استحكام موقعيت وزير جنگ پس از شكست سيميتقو

وزير مختار انگليس امروز گزارش داد كه شكست سيميتقو باعث تحكيم موقعيت رضا خان براى تحت‌نظر قرار دادن استانهاى ديگر شده است. سر پرسى لورن در اين گزارش كه براى كرزن فرستاد تأكيد كرد كه افزايش قدرت روزافزون وزير جنگ قابل توجه است به گونه‌اى كه وى قادر است دولت را تغيير دهد. اين اظهارات حاصل ديدار رضا خان و لورن بود.

وزير جنگ ايران در ملاقات ياد شده از وزير مختار انگليس پرسيد آيا دولت انگليس با دولت مركزى ايران همكارى خواهد كرد يا ترجيح مى‌دهد اين همكارى بيشتر با رؤساى طوايف محلى باشد؟ لورن در پاسخ خود يادآور شد كه هرگز از دوستى با مقامات محلى عليه دولت مركزى استفاده نخواهد كرد. ١٤

______________________________
(١). اسناد مؤسسه تاريخ معاصر ايران، شم سند م ١١- ١٣٧٥- ٥. پس از توقيف روزنامه چپگراى حقيقت روزنامه اقتصاد ايران جانشين آن شد. و يا پس از توقيف روزنامه شفق سرخ، عصر انقلاب به جاى آن منتشر گرديد.

(٢). آخرين سنگر آزادى، ص ٤٢١؛ روزنامه اتحاد، شم ٢٢٣، صص ١ و ٢ و ٣.

(٣). روزنامه ايران، سند شم ١٢٠٩، ص ٢.

(٤). اسناد وزارت امور خارجه، ١١٤- ٢- ٤٩- ١٣٠١.

(٥). مقصودلو، مخابرات استرآباد ...، ج ٢، ص ٨٢٩.

(٦). اسناد وزارت امور خارجه، ١١٣- ٦- ١٥- ١٣٠١.

(٧). اسنادى از امتياز نفت شمال ...، ص ١٧٦. متن نامه و شرايط سينكلر چنين بود: « (١) در مدت شش ماه صاحب امتياز اكتشافات را تمام كرده بلافاصله شروع به استخراج مى‌نمايد و در هيچ مورد ديرتر از پنج سال شروع به استخراج نخواهد شد. (٢) در ظرف هشت سال از تاريخ امتياز، صورت و نقشه كليه اراضى را كه براى عمليات خود لازم دارد به دولت مى‌دهد و اين اراضى در هيچ موردى زيادتر از صدى پانزده كليه مساحت ايالات شمالى نخواهد بود. (٣) براى حق دولت دو طريق پيشنهاد مى‌كند يكى صدى شانزده تا صدى بيست و پنج عائدات خالص به‌طورى كه در نمره ٢١٤ نوشته شد. به علاوه صدى سى اسهام كليه كمپانيها كه به دولت فروخته خواهد شد. ديگر ١٦% از كليه اسهام كه مجانى به دولت تسليم و صدى بيست اسهام كه به دولت خواهد فروخت. در موقع صدور اسهام سه ماه به دولت فرجه مى‌دهد كه بعد از انقضاى سه ماه، اگر دولت اسهام‌