روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٦٨٥
شنبه ٢٨ بهمن ١٣٠١/ ١٧ فوريه ١٩٢٣/ ١ رجب ١٣٤١
* ادامه مذاكرات نماينده احمد شاه با شومياتسكى
امروز بار ديگر بصير الدوله نماينده احمد شاه به ديدار شومياتسكى وزير مختار شوروى در تهران رفت. اين ديدارها كه از پنجم بهمن شروع شده بود امروز ادامه يافت. در اين ديدار شومياتسكى نظر بصير الدوله را درباره كابينه مستوفى الممالك پرسيد و او پس از ارائه تحليل خود در اين باره گفت كه مجاز نيست در امور سياسى اظهارنظر كند! وزير مختار روسيه شوروى گفت كه نسبت به اين دولت خوشبين است و براى روى كار آمدن آن همراهى بسيار كرده است. آنها هر دو از كابينه قوام السلطنه بهعنوان خائن به كشور ياد كردند. در اين ديدار شومياتسكى اظهار اميدوارى كرد به همين زودى روابط تجارى آغاز گردد. او اضافه كرد در اين گفتوگوها قطعا اختلافاتى پيش خواهد آمد اما من خود شاه را حكم قرار مىدهم. ١
* توضيحات كارگزار آستارا درباره يك زن
نبيل الدوله كارگزار آستارا پس از اينكه از طرف رئيس قشون اردبيل به بىدرايتى در برخورد با سالار رشيد طالشى متهم شد، از او خواستند كه در اين مورد خود را كنار بكشد.
در گزارشها عليه او اشارهاى هم به نگهداشتن يك زن شده بود، و او امروز مجبور شد توضيحاتى به وزارت امور خارجه بدهد. نبيل الدوله از يك زن روسى گفت كه دو سال و نيم پيش به ايران آمد، اسلام آورد، اسم ليلى انتخاب كرد و به عقد دائمى رضا قلى خان رئيس طرق مظفرى با چهارصد تومان مهريه درآمد. نبيل الدوله اشارهاى به جدايى اين روسى با رضا قلى خان نمىكند اما مىنويسد وقتى به آستارا آمدم چون زبان فارسى را به خوبى نمىدانست تصميم گرفتم او را نگه دارم. وقتى دشمنان از اين موضوع آگاه شدند، ليلى را روانه بادكوبه كردم و اكنون يك ماه و نيم از آن موضوع مىگذرد. او در پايان نوشت در اين منطقه هستند بسيارى كه زنان روسى را در صيغه خود دارند اما كسى متعرض آنها نمىشود، اما تعقيب حكومت اردبيل از اين موضوع نسبت به من نشان از ضديت وى دارد. ٢
* رونق تجارت در مازندران
كارگزارى مازندران امروز به وزارت امور خارجه نوشت كه تجارت مازندران در اين چند روزه رونق چشمگيرى گرفته. او از بالا رفتن قيمتها به واسطه تقاضاى زياد نوشت. تلگرافهاى درخواست پنبه از ايران كه از بادكوبه مىرسد رو به فزونى است.
او يادآور شد اگر اوضاع به همين منوال پيش برود اقتصاد مازندران به وضع پيش از جنگ جهانى اول باز خواهد گشت. ٣
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
در جلسه امروز مجلس ادامه قانون انتخابات مورد شور نمايندگان قرار گرفت. در اين جلسه نسبت به تهيه هرچه سريعتر بودجه دواير دولتى هم صحبت شد تا در زمان باقىمانده از عمر مجلس به تصويب برسد. ٤
* گزارشى عليه خبير حضور
نامهاى كه امروز به وزارت جنگ رسيد از وزير اين وزارتخانه مىخواست كه نسبت به خبير حضور رئيس تلگرافخانه استرآباد تصميمى گرفته شود، چون اقداماتى مىكند كه معلوم نيست ريشه آن كجاست. وى مىنويسد ابتدا حدس مىزدم او از طرف قوام السلطنه، مستشار الدوله يا امير مؤيد تحريك مىشود.
خبير حضور نمىتواند سياست امروز تركمن صحرا را درك كند.
اين نامه را حاكم نظامى استرآباد نوشته بود و مىخواست كه فكرى براى تغيير اين شخص بشود. ٥
* انتشار نشريه فرهوهر
امروز جريده فرهوهر نخستين شماره خود را به مديريت