روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٢٨١
چهارشنبه ١٧ مرداد ١٣٠١/ ٩ اوت ١٩٢٢/ ١٥ ذىحجه ١٣٤٠
* صدور حكم عملياتى عليه سيميتقو
سرتيپ امان اللّه جهانبانى امروز سرهنگ حسن بقايى را به كفالت آذربايجان منصوب كرد و خود عازم مركز ستاد جنگ در شرفخانه شد. او هشت هزار نيرو را براى جنگ عليه سيميتقو آماده كرده بود. اين نيروها از پادگان تهران (فوج پياده پهلوى، فوج پياده احمدى، گردان آتشبار و توپخانه و هنگ سوار سنگين اسلحه)، آذربايجان (دو هنگ پياده، يك هنگ سوار، آتشبار توپخانه)، قزوين (يك گردان پياده، يك اسواران سوار)، همدان (يك گردان پياده)، و قواى محلى (چريكهاى امير عشاير، شاهسونها) انتخاب شده بودند. ١ آرايش نيرو نيز بدين شكل بود: «الف)- ستون گارد: هنگهاى پياده پهلوى و احمدى، يك آتشبار صحرايى، يك آتشبار كوهستانى، به فرماندهى سرتيپ فضل اللّه خان بصير ديوان [زاهدى]، از ارتفاعات قزلداغ و ميشوداغ، به سمت دژ چهريق. ب)- ستون آذربايجان: هنگ پياده آذربايجان، يك اسواران سوار، يك آتشبار كوهستانى، به فرماندهى سرتيپ ظفر الدوله ٢ از روى ارتفاعات شكريازى، به سمت دژ چهريق. ج)- واحدهاى سوار، تحت فرماندهى سرهنگ كلبعلى خان، در احتياط فرماندهى ياور محمود پولادين ٣ با واحدهاى سوار و پياده ژاندارمرى و نيروى چريك در خوى، احتياط ستون، سمت راست. د)- جنگجويان غيرنظامى، تحت رهبرى افسران ارامنه از شمال درياچه اروميه به سمت دژ چهريق. ه)- پادگان «سنگ كاظم» به فرماندهى سرهنگ ابو الحسن خان (مرحوم سرلشكر پورزند ٤) با نيروى مقيم شرفخانه، هماهنگ به طرف دژ چهريق تعرض كنند.» ٥
بنا به گزارش رسيده از خوى، امروز اهالى شهر در مسجد شاه گرد آمدند و براى پيروزى نظاميان و شكست سيميتقو دعا كردند. آنها «غلبه قاهرانه كامله اردوى منصور را از درگاه خداوندى استغاثه و براى تشويق و دلگرمى افراد نظامى بعضى تحفهها به اردو فرستادند.» ٦
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
مجلس شوراى ملى امروز پيش از ظهر به رياست مؤتمن الملك تشكيل جلسه داد و بار ديگر موضوع مستمريات و شهريهها در دستور كار قرار گرفت اما به واسطه حضور قوام السلطنه رياست وزراء كه مىخواست در مورد روند انعقاد قرارداد نفت شمال صحبت كند بحث در مورد شهريهها متوقف شد. قوام السلطنه در ابتدا گفت كه يك كميسيون شش نفره ويژه براى اين امر تشكيل شود تا منحصرا درباره اين موضوع بررسى كرده، پيشنهاد دهد. برخى نمايندگان به دليل اتلاف وقت و اينكه دولت، به واسطه آگاهى، صلاحيت لازم را در چگونگى انعقاد اين امتياز دارد با شكلگيرى اين كميسيون مخالف بودند.
برخى نمايندگان نيز تشكيل اين هيأت را موافق اصل ٣٤ دانسته، آن را بلااشكال دانستند. اما در نهايت رئيس مجلس با استنادات قانونى تشكيل اين كميسيون را لازم و آن را به عهده خود دانست.
سپس لايحه شهريه در دستور كار قرار گرفت ٧ و در نهايت كليات قانون شهريهها مشتمل بر ٩ ماده با ٥٥ رأى موافق از ٦٩ نماينده حاضر تصويب شد. ٨
عصر امروز هم قوام السلطنه در مجلس شوراى ملى حاضر شد و با گروهى از نمايندگان جلسه خصوصى تشكيل داد.
روزنامه اقدام نوشت كه اين جلسه- بنابر شنيدهها- در تعقيب مذاكرات راجع به نفت شمال بوده است. ٩
* ابراز اطاعت معتمد الدوله از درخواست رضا خان
معتمد الدوله پسر ظل السلطان در پى تهديدى كه رضا خان در مورد ارائه مدارك مربوط به پولهاى بانك سوئيس كرد (ر. ك:
١٣ مرداد) امروز در تلگرافى كه براى رضا خان فرستاد نوشت آن دسته از مداركى كه در دست دارم به هركس و هر كجا كه مىگوييد تحويل مىدهم. ١٠