روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٧٢
سهشنبه ١٥ آبان ١٣٠١/ ٧ نوامبر ١٩٢٢/ ١٧ ربيع الاول ١٣٤١
* تعطيلى عمومى
امروز به مناسبت سالروز تولد حضرت رسول اكرم (ص) و امام جعفر صادق (ع) دواير دولتى، سازمانها، وزارتخانهها و نشريات تعطيل بودند. در اين روز آيين سلام در حضور وليعهد اجرا شد و جشنهايى در ولايات مختلف برپا گرديد. ١
* جشن پنجمين سال انقلاب روسيه در گيلان
امروز به مناسبت پنجمين سال پيروزى انقلاب در كشور روسيه از طرف كنسولگرى اين كشور مراسمى در شهر رشت برگزار شد كه از ساعت ده صبح تا سه بعد از ظهر طول كشيد.
در اين مراسم گروهى از اهالى و رؤساى ادارات در كنسولگرى پذيرايى شدند و كنسول اعلانى در شهر منتشر كرد و عموم ايرانيان و روسهاى مقيم شهر را به كنسرتى كه در مدرسه ارامنه برپا مىشد دعوت كرد. در اين مراسم غير از تياترى كه به نمايش گذاشته شد، سخنان مهيجى به زبانهاى فارسى، روسى و ارمنى به نفع انقلاب و عليه سرمايهدارى ايراد گرديد. روزنامه نداى گيلان هم فوق العادهاى در همين موضوع منتشر كرد. ٢ عنوان اين ويژهنامه «افتخار انقلاب اكتبر» بود.
همچنين امروز بنگاه اقتصادى ونشترك وابسته به روسيه، به مناسبت پنجمين سال پيروزى انقلاب روسيه «يكصد و پنجاه دست لباس به زنها و يك صد و پنجاه دست به اطفال بىبضاعت داده است.» ٣ مراسم مشابهى هم از طرف كنسولگرى روسيه در تبريز در اين شهر برپا شد. ٤ چنين مراسمى در شهرهاى كرمانشاه، بارفروش و آستارا هم برگزار شد. ٥
* جشن سالگرد پيروزى انقلاب روسيه در كرمان
كارگزار مهام خارجه كرمان در گزارشى به وزارت امور خارجه نوشت كه كنسولگرى روسيه شوروى طبق اعلانى از اهالى كرمان دعوت كرد به مناسبت پنجمين سالگرد پيروزى انقلاب و «تأسيس دولت كارگران و بلند كردن بيرق» در محل كنسولگرى جمع شوند. رؤساى ادارات و طبقات مختلف مردم در اين مراسم شركت كردند. سردار معظم خراسانى (تيمور تاش) نيز به عنوان والى كرمان در اين مراسم حاضر بود كه ترجمه سخنان كنسول روس را «با نهايت فصاحت و شيرينى» بيان كرد. ٦ مراسمى نيز به همين مناسبت در قزوين برگزار شد و ميهمانىاى از طرف گوردين كنسول روسيه در قزوين بدون سخنران و حضور روسها داده شد. ٧ استرآباد و بندرگز هم شاهد چنين مراسمى بود. ٨
* جشن سالگرد انقلاب در سفارت روسيه
سفارت روسيه در تهران امروز بعد از ظهر پذيراى ميهمانان و مدعوين خود بود كه براى شركت در پنجمين سالگرد پيروزى انقلاب روسيه به آن سفارتخانه آمده بودند. نمايندگان سياسى كشورها و وكلا و مديران جرايد ميهمان شومياتسكى وزير مختار روسيه در ايران بودند. ٩ وزير مختار روسيه در تهران «در اقدامى نمادين به دو باغبان ايرانى سفارت و دو كارمند ايستگاه راديو [- بىسيم مسكو] نشان هديه كرد و گفت كه دولت شوروى به اين شكل احترام خود به طبقه كارگر را نشان مىدهد.» ١٠
______________________________
(١). روزنامه ايران، شم ١٢٥٤، ص ٤.
(٢). اسناد وزارت امور خارجه، ٧٧- ١٠- ٤٦- ١٣٠١. منابع انگليسى نوشتند كه نشريه نداى گيلان براى انتشار اين ويژهنامه ٢٠٠ تومان دريافت كرده بود و عنوان نشريه نداى گيلان كمونيستى بود.(FO E ٩٦ /٩٦ /٤٣)
(٣). همان، ٢٧- ١٠- ٤٦- ١٣٠١.
(٤). همان، ١- ٥١- ٢/ ٤٥- ١٣٠١. انقلاب روسيه در ١٩١٧ م در دو مرحله اتفاق افتاد؛ نخست اينكه در مارس ١٩١٧ يك حكومت موقتى مركب از ١٠ ليبرال و يك سوسياليست انقلابى به نام الكساندر كرنسكى كه همگى با ادامه رژيم استبدادى مخالف بودند تشكيل گرديد. مهمترين كار اين مرحله از انقلاب وادار ساختن نيكلاى دوم به استعفا از سلطنت بود.
مرحله دوم انقلاب در اكتبر ١٩١٧/ مهر ١٢٩٦ شكل گرفت و با روى كار