روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٢٧٨
سهشنبه ١٦ مرداد ١٣٠١/ ٨ اوت ١٩٢٢/ ١٤ ذىحجه ١٣٤٠
* نامهاى به امضاء سيصد نفر
روزنامه اتحاد امروز در صفحه اول خود نامهاى با امضاء «قريب سيصد امضاء» و «به نام عموم اصناف و ملت ايران» چاپ كرد كه خطاب به رئيس مجلس شوراى ملى نوشته شده بود: «در اين روزها شنيده شد كه يكى از نمايندگان [كمپانى نفت] سينكلر از تهران مسافرت كرده و البته اين مسافرت مبنى بر تعللى بوده است كه از طرف دولت نسبت به پيشنهادات آنها شده است و چون ممكن است اين مسامحه فشار سياستى باشد كه مىخواهد تمام امتيازات را احتكار كند و از طرفى كسادى بازار و تجارت عمومى بيش از اين سكوت را اجازه نمىدهد از طرف ديگر شركت استاندارد كه از عمليات خود ملت ايران را بىزار و متنفر ساخته است درصدد تحصيل اين امتياز است و شرايط خانمانسوز استاندارد و شركت با انگليسها ممكن نيست لغو شود و اظهاراتى كه شركت مذكور در لغو اين شرط نموده است به هيچوجه نمىتواند وجدان ملت ايران را متقاعد سازد، به نام عموم اصناف و ملت ايران تقاضا داريم رسما از دولت بخواهيد كه شرايط سينكلر را به پارلمان برده، زودتر از نظر و تصويب نمايندگان ملت بگذرانند.» ١
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
مجلس شوراى ملى امروز تشكيل جلسه داد و گفتوگوها در مورد قانون پرداخت شهريه ادامه يافت. مدرس كه پيش از اين به دليل كسالت قلبى، در چند جلسه شركت نكرده بود، در اين جلسه حاضر شد و بار ديگر موافقت خود را با پرداخت شهريه اعلام كرد. «نظر به مصالح و منافعى [كه در] اين حقوقها منظور شده؛ بعضى از بابت اضطرار و بعضى از بابت اين است كه خودشان يا پدرشان خدماتى به مملكت كردهاند.» وى به دليل طولانى شدن اين لايحه خواستار كفايت مذاكرات شد. ٢
* كشته و مجروح شدن دو نظامى در ناحيه دشتك
دو نظامى كه براى بازپسگيرى مسروقات پستى و وصول بروات مالياتى با مأموران ايالت فارس به دشتك رفته بودند «طرف حمله رعاياى قريه مذكور واقع شده، يك نفر نظامى مجروح و ديگرى را مقتول و مفقود كردهاند.» محمود آيرم امير لشكر جنوب ضمن اعلام اين خبر نوشت كه دستور دادهام استعداد كافى به آن روستا اعزام شده و مرتكبين را به شيراز بياورند. ٣ وى كه اين گزارش را از دهبيد فارس فرستاده بود در خبر ديگرى به مركز نوشت كه بنابر شنيدهها، بختياريهايى كه به نيروى اعزامى خوزستان حمله كرده (ر. ك: ٧ مرداد) خيال دارند به قواى مستقر در بربرود حمله كنند. ٤ در اين روزها كه فرماندهان نظامى در مركز از قتلعام نظاميان در كاروانسراى شليل شوكه بودند، همچنان در كسب اطلاعات براى آگاهى از ابعاد اين حادثه بسر مىبردند. به همين جهت امروز كفيل اركان حرب كل قشون بار ديگر از همرديف خود در لشكر جنوب خواست كه در «اصل قضيه تحقيقات عميقه و كاملترى به عمل آورده راپرت» دهند. ٥
* دو درخواست از وزير جنگ
حيدر قلى خان رئيس اركان حرب لشكر جنوب امروز در دو درخواست جداگانه «نظر به اهميت موقع»، خواست كه دولت با صولت الدوله سردار عشاير «فوق العاده مساعدت» كند، ٦ اما به همين دليل (اهميت موقع) از صمصام السلطنه و سردار جنگ مراقبت نمايد. ٧ سردار عشاير (صولت الدوله) رئيس ايل قشقايى و دو ديگر از سران ايل بختيارى بودند و در تهران اقامت داشتند.
* مراقبت از صادق خان سگوند
قوام السلطنه رئيس الوزراء امروز در تلگرافى كه براى عباس ميرزا سالار لشكر حاكم بروجرد و لرستان فرستاد خواست كه مسئله صادق خان (سگوند) محرمانه و مكتوم بماند. «به هيچوجه اظهارى به خود او نكنيد.» قوام السلطنه از