روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٣٦٠
شنبه ٢٤ شهريور ١٣٠١/ ١٦ سپتامبر ١٩٢٢/ ٢٣ محرم ١٣٤١
* گزارش مفتش مخفى
مفتش مخفى لشكر جنوب در يادداشتى كه امروز به دايره عمليات آن لشكر فرستاد، دو موضوع را ياد كرد. اول اينكه سردار اسعد (جعفر قلى بختيارى) «در بعضى مجالس راجع به حركت و ظلمى كه در خاك بختيارى نسبت به نظاميها شده اظهار تألم مىنمايد و در ظاهر از اين فجايع متأسف، و به علاوه اظهار مىكند من با آن كسانى كه اين فجايع را مرتكب شدهاند كاملا مخالف هستم ولو اينكه برادر يا كسانم باشند.
اظهارات مذكور را ايشان در بعضى مجالس كه علما هم بودهاند نموده.» وى در بند دوم يادداشت خود از فروكش كردن فعاليت سوسيال دموكراتها در اصفهان ياد كرد كه بهطور جدى مشغول كار نيستند. «مخصوصا كىاستوان با آن حرارتى كه داشتند اظهار خستگى مىكنند. گمان مىكنم چندى است به ايشان وجه نرسيده است.» ١
* ورود نايب سرهنگ اسماعيل خان به مسكو
بنابر تلگرامى كه از مسكو به تهران رسيد نايب سرهنگ اسماعيل خان مأمور وزارت جنگ به مسكو و برلن، وارد مسكو شده است. «هوا بىاندازه سرد. فدوى هم بىپول. وجهى به سفارت روس در تهران مرحمت فرماييد به وزارت خارجه مسكو رسيد گويند. دريافت خواهد شد. امروز از قايممقام وزير خارجه ملاقات خواهم نمود.» ٢
* امضا نكردن تحويلنامه بانك استقراضى
كارگزارى آذربايجان در نامهاى كه امروز به وزارت امور خارجه نوشت از تشكيل جلسهاى در اين كارگزارى خبر داد.
نماينده اداره ماليه، مفتش كل ماليه، حاج ظهير الممالك و مسيو نوخت رئيس سابق بانك استقراضى اعضاء اين جلسه بودند.
در اين نشست قرار بود مسئول سابق بانك استقراضى آذربايجان تحويل نامه بانك به ايران را امضا كند. اما او با اشاره به موافقتنامهاى كه در تهران بين مسئولان بانك ايران و بانك استقراضى سابق امضاء شده بود گفت تا حقوق عقبافتاده كارمندان محلى پرداخت نشود، نمىتواند اين تحويلنامه را امضا كند. ٣
* امكان رويارويى قواى نظامى و امير مؤيد
كارگزار مهام خارجه مازندران در نامهاى كه امروز براى وزارت امور خارجه نوشت از اصطكاكى كه اخيرا بين قشون و امير مؤيد در سوادكوه پيش آمده خبر داد. صاحبمنصب قشون امير مؤيد را تهديد كرده و براى او ضرب الاجل تعيين كرده است. نماينده وزارت خارجه در مازندران اضافه كرده كه معمول چنين مواقعى، امير مؤيد به علما متوسل شده تا واسطه حلوفصل مشكلات پيش آمده شوند. «اخيرا از آقاى شيخ كبير شنيدم به اتفاق علما فدوى را تعيين فرمودهاند كه براى اصلاح به سوادكوه رفته» از مانند حوادثى كه سال گذشته پيش آمد جلوگيرى كنم، اما نپذيرفتم. وى علت عدم پذيرش را اجازه وزارت خارجه و پرداخت نشدن مخارج آن دانست و از اقدامات سال گذشته خود گفت كه بسيار متضرر شده و توجهى از مركز به او نشده است. ٤
* در انتظار روسها
مستشار الدوله مأمور سياسى ايران كه براى مذاكره با روسها به استرآباد آمده، همچنان منتظر ورود هيأت روسى است. البته رئيس هيأت روسى وارد استرآباد شده اما هيأت روسى هنوز نرسيده و بنا به اطلاعات رسيده اختيار لازم هم به هيأت داده نشده است. وى در اين مدت براى آرام كردن فضاى اين شهر كه با تمرد طوايف تركمن ناآرام شده، تعدادى از رؤساى طايفه جعفربايى را احضار كرده، آنها را به نوعى به خدمت گرفته است. خبر ديگر از استرآباد اينكه آژانها به دليل نرسيدن حقوق، پريشانحال به خانه حاج شيخ حسين پناهنده شدهاند.