وحيد الملك به مدت پنج سال در اروپا اقامت كرد و مقارن اين ايام با اينكه وى در ايران نبود به نمايندگى دوره چهارم مجلس شوراى ملى انتخاب گشت. وى پس از بازگشت، چندى در دار الفنون به تدريس پرداخت و پس از مدتى به رياست مدرسه علوم سياسى برگزيده شد و در كابينه سپهدار اعظم، فتح اللّه خان سردار منصور، وزير معارف و اوقات و صنايع مستظرفه شد و در كابينه قوام السلطنه كه پس از سقوط كابينه مشير الدوله در نيمه اول ١٣٠١ ش تشكيل گرديد وزير پست و تلگراف بود. وحيد الملك شيبانى يك بار نيز به سفيرى ايران در ايتاليا تعيين گرديد اما به جهات شخصى از اين مأموريت صرف‌نظر كرد و در دانشسراى عالى به تدريس تاريخ پرداخت. او تا آخر عمر همچنان به تدريس در دانشگاه تهران اشتغال داشت و سرانجام در روز جمعه ١١ بهمن ١٣٤٢/ ١٥ رمضان ١٣٨٣ در نود سالگى درگذشت. (يغمايى، وزيران علوم و معارف و فرهنگ ايران، صص ١٩٥- ١٨٩؛ مرسلوند، زندگى‌نامه رجال و مشاهير ايران، ج ٤، صص ١٤٤- ١٤٣).

______________________________
(٤). روزنامه ايران، شم ١٢٠٤، ص ٣.

(٥). همان، ص ١.

(٦). نجفقلى خان آلارلو رئيس طايفه آلارلو از طوايف شاهسونهاى اردبيل؛ در فاصله سالهاى ١٢٧٨ و ١٢٧٩ ش، پس از آنكه ميان طوايف بيگ‌زاده انشعاب پيش آمد او و عموزاده‌اش به نام غلام خان طايفه آلارلو را بين خود تقسيم كردند. وى به عنوان رئيس بخشى از طايفه آلارلو در حوادث گوناگون ناحيه مغان دخالت داشت؛ در اوايل ١٢٩٩ ش به يارى عظمت خانم (خواهر امير عشاير شترانلوى خلخال) رفت و با قواى پرشمار بلشويك در آستارا و اردبيل جنگيد. همچنين در تابستان همين سال به عضويت يك ائتلاف ضد بلشويكى درآمد كه بسيارى از رؤساى طوايف مغان آن را تشكيل داده بودند. نجفقلى خان، هنگامى كه عده‌اى از قواى روس در سالهاى آغازين سلطنت احمد شاه به جانب آلارلو حمله‌ور شدند، سخت با آنان جنگيد و روسيان را تارومار كرد و آنها را شكست داد و از طريق دمان به كشورشان عقب راند. (تاپر، تاريخ سياسى اجتماعى شاهسون‌هاى مغان، صص ٢٧٧، ٣١٣ و ٣٤٥).

(٧). روزنامه ايران، شم ١٢٠٤، ص ٣.

(٨). همان، شم ١٢٠٥، ص ٣.

(٩). اسناد روحانيت و مجلس، ج ٢، ص ١٦٧.

(١٠). ميرزا عبد الرسول خان اقتدار الملك به سال ١٣٠٠ ق در رشت متولد شد. او در سال ١٣٢٣ ق به خدمت وزارت خارجه درآمد. و در ٢١ جمادى الثانى همان سال نيابت سومى سفارت بروكسل را عهده‌دار شد. وى در سوم ذى‌حجه ١٣٢٣ داراى نشان شير و خورشيد و در همان سال نشان درجه پنجم لئوپلد بلژيك را گرفت. اقتدار الملك در ١١ رمضان ١٣٢٤ نايب دوم سفارت بروكسل شد. ساير مشاغل و مدارج وى عبارتند از: ويس قونسولگرى گنجه ٢٤ جمادى الثانى ١٣٢٥، نشان طلاى علمى از درجه اول ١٢ شوال ١٣٢٥، معاونت اول اداره انگليس ٢٦ محرم ١٣٢٩، منتظر خدمت ٢٩ ربيع الثانى ١٣٢٩، كارگزارى انزلى ٢٣ ربيع الثانى ١٣٣١، منتظر خدمت غره ربيع الاول ١٣٣٢، رياست كل دفتر محاكمات وزارت خارجه ٧ جمادى الاول ١٣٣٢. (سليمانى، القاب رجال (دوره قاجاريه)، ص ٣٨؛ ممتحن الدوله، رجال وزارت خارجه در عصر ...، ص ١٨٠).

(١١). اسناد وزارت امور خارجه، ١٨- ٩- ١/ ١٥- ١٣٠١.

(١٢). روزنامه اتحاد، شم ٢٢٧، ص ٢.

(١٣). نامه‌هاى تهران ...، صص ١٢٠ تا ١٢٢.

(١٤). روزنامه اتحاد، شم ٢٢٧، ص ٢.

(١٥). همان، شم ٢٢٨، ص ٢.

(١٦). روزنامه اتحاد، شم ٢٣٠، ص ٤.