روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٣٢٥
تشكيل شده، شروع به دادن تعرفه كند. از طرف وزارت ماليه مبلغ دو هزار تومان اختصاص داده شده است تا به حكومت تهران داده شود تا هرچه زودتر انتخابات را آغاز كنند. ١٠
* موافقت ايران با بين المللى شدن زبان اسپرانتو
در پى پرسش مجمع اتفاق ملل از وزارت معارف راجع به نظر دولت ايران در رسمى و بين المللى شدن زبان اسپرانتو وزارت معارف موافقت خود را با رسميت اين زبان اعلام كرد و به زودى آن را به اطلاع ذكاء الدوله نماينده ايران در مجمع اتفاق ملل خواهد رساند. ١١
* دستگيرى برادر سيد جلال
درگيرى نيروهاى دولتى با جنگليها به رياست سيد جلال همچنان ادامه دارد. خبرهاى رسيده حاكى است كه اردوى دولتى توانسته تعدادى از طرفداران سيد جلال از جمله برادرش گل ميرزا را كشته و تعدادى را اسير كند. تعدادى اسلحه نيز به دست قواى دولتى افتاده است. ١٢
* لباس براى زندانيان
پس از رسيدگى مدعى العموم عدليه به امور زندانيان نظميه روشن شد كه تمام زندانيان لخت و با حالتى تأسفانگيز در زندان به سر مىبرند. «از وزارت جنگ چهارصد دست لباس براى آنها گرفته به نظميه دادند و محبوسين را از آن حالت نجات دادند.» ١٣
* بانوان در دار الايتام
امروز زنان مسئولان لشكرى و كشورى در برنامهاى كه مديريت آن را همسر رضا خان به عهده داشت در دار الايتام گرد آمده، اقدام به جمعآورى كمك به مؤسسات خيريه كردند.
در اين مجلس جمعا ١٦٤٤ تومان جمعآورى شد. همسر قوام السلطنه با ٣٠٠ تومان بيشترين كمك را كرد. ١٤ روزنامه اقدام نوشت كه در اين جلسه ٢٣١٩ تومان و ٥٠ جلد كتاب براى كودكان بىسرپرست جمعآورى شد. ١٥
* تلاش براى بازگشايى كنسولگرى ايران در عشقآباد
از طرف وزارت امور خارجه اقداماتى براى بازگشايى كنسولگرى ايران در عشقآباد صورت گرفته است. نماينده ايران در مسكو در اين مورد رايزنيهايى با مقامات شوروى صورت داده. گويا احكامى از طرف مسئولان روسى و نيز سفارت شوروى در تهران به عشقآباد صادر شده است. ١٦
* قرائتخانه حريّت
قرائتخانه حريّت از امروز گشايش يافت. محل اين قرائتخانه در مركز بازار، اواسط پاچنار ياد شد. مؤسس اين مركز فرهنگى عبد الحسين فارسىچين بود. ١٧
______________________________
(١). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى،
پ ١، صص ١٨ و ١٩.
(٢). همان، پ ١٨، ص ٦٣.
(٣). همان، پ ١٤، ص ١٠٣.
(٤). اسناد وزارت امور خارجه، ٢٧- ٨- ٣١- ١٣٠١.
(٥). همان، ١١- ٣١- ٣٥- ١٣٠١.
(٦). همان، ٤ و ١- ٢- ٤٠- ١٣٠١.
(٧). همان، ٧٧- ٨- ١/ ٤٥- ١٣٠١.
(٨). همان، ٤١ و ٤٠، ٣٩، ٣٢- ٤- ١٠- ١٣٠١.
(٩). روزنامه اقدام، شم ٧٢، صص ٢ و ٣.
(١٠). روزنامه اتحاد، شم ٢٣٠، ص ٢.
(١١). روزنامه اقدام، شم ٧٢، ص ٣. در ١٨٨٧ م يك چشم پزشك لهستانى به نام لودويگ لازاروس زامنهوف،Ludwig Lazarus Zamenhof . زبانى را پديد آورد كه به نام «زبان اسپرانتو» شهرت يافته و به علت ساختار آسان مورد توجه بيشتر متفكران و دانشمندان و زبانشناسان جهان قرار گرفت.
اين زبان از آنجا كه مختص به يك ملت يا كشور خاصى نبود در عرصههاى بين المللى خيلى زود شيوع پيدا كرد و در ١٩٠٥ م كه اولين كنگره جهانى اسپرانتو برپا گرديد پرچمى به رنگ سبز كه در گوشه سمت چپ بالاى آن مربعى سفيدرنگ و در مركز آن يك ستاره سبز قرار داشت به عنوان پرچم رسمى اسپرانتو ثبت و به رسميت شناخته شد.
[تصوير] زامنهوف
افزون بر اين در ١٩٥٤ م يونسكو آن را به عنوان زبان بين المللى و بىطرف به رسميت شناخت و آموزش اسپرانتو را به همه كشورهاى عضو خود گوشزد ساخت. به دنبال آن سازمان جهانى اسپرانتو(UEA) تشكيل و با سازمان ملل متحد و يونسكو در زمينه گسترش زبان مزبور به همكارى پرداخت. همچنين در كشورهاى مختلف از جمله ايران انجمنهايى به راه افتاد كه در جهت ترويج زبان اسپرانتو فعال شدند. شايان ذكر است كه زبان اسپرانتو داراى ٢٨ حرف بوده، با الفباى لاتين نوشته مىشود. در اين ميان آنچه حائز اهميت به نظر مىرسد پندار ارتباط آن با برخى از اقليتها، اقوام و اديان است كه در برخى از كشورها مطرح و موجب شده چندان با اقبال و پيشرفت روبرو نشود. از جمله در ژاپن و امريكا شايع شده بود كه اسپرانتو زبان مشترك كمونيستها و در مقابل آن در شوروى (سابق) هم كه بسيارى از روشنفكران به دليل دانستن آن به اعدام محكوم يا به سيبرى تبعيد شدند، برچسب امپرياليسم را بر پيشانى خود ديدند. در ايران همچنين تصورى بود كه اسپرانتو زبان مشترك بهاييان يا صهيونيستها بوده، بهاييان ايرانى در ترويج و همگانى شدن آن در تكاپو و تلاشند. به همين سبب برخى بدين باور بودند كه اين زبان ويژه بهاييت و صهيونيسم بوده، به مخالفت با آن پرداختند. پيش از انقلاب اسلامى، دكتر ناصر الدين صاحب الزمانى مروج اين زبان در ايران بود.
(١٢). روزنامه اقدام، شم ٧٢، ص ٣.
(١٣). همانجا.
(١٤). روزنامه ايران، شم ١٢٠٨، صص ٢ و ٣.
(١٥). روزنامه اقدام، شم ٧٣، ص ٣.
(١٦). روزنامه ايران، شم ١٢٠٧، ص ٢.
(١٧). روزنامه هحييم، شم ١١، ص ٤.