روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٣٢٨
چهارشنبه ٧ شهريور ١٣٠١/ ٣٠ اوت ١٩٢٢/ ٦ محرم ١٣٤١
* دستورات تازه نخستوزيرى به وزارت معارف درباره مطبوعات
در نامهاى كه امروز از نخستوزيرى به وزارت معارف و اوقاف نوشته شد دستور داده شد يك نماينده از آن وزارتخانه تعيين شود تا همراه مأمورى كه از نظميه مشخص شده «هر روزه مطبوعات و جرايد را به دقت مطالعه و هر روزنامه كه برخلاف مقررات قانون مطبوعات رفتار نموده باشد مطابق بيانيه ٣١ جوزا (خرداد) نسبت به او اقدام نمايد. و همچنين مراقبت شود اشخاصى كه امتيازات متعدد دارند اگر روزنامه آنها مطابق مقررات قانونى توقيف شد از طبع و انتشار امتياز ديگر ممنوع باشند و نيز مأمورين معارف و نظميه مواظبت نمايند صاحبان امتياز روزنامه بدون اجازه و اطلاع وزارت جليله معارف امتياز خودشان را به ديگرى انتقال ندهند.» ١ شايد برمبناى همين دستور روزنامه اقتصاد ايران امروز در سىامين شماره خود توقيف شد. اقتصاد ايران حدود ٢٠ روز بعد از توقيف روزنامه حقيقت به مديريت ابو الفضل لسانى يكى از فعالان اتحاديه معلمان تهران و از نويسندگان روزنامه حقيقت منتشر شده بود.
اما از امشب اقدامات وسيعى براى تعطيلى مطبوعات شكل گرفت. ١٨ روز بعد روزنامه اتحاد كه در شمار نشريات توقيفى بود از اين موضوع خبر داد و با عنوان «كودتاى مطبوعات» شرح مفصلى از حوادث شب هفتم محرم تا شنبه شانزدهم شهريور را به آنچه كه بر اين روزنامه- عمدتا- و برخى ديگر از روزنامهها گذشته درج كرد. اين تعطيلى گسترده، پس از شفق سرخ كه زودتر توقيف شده بود، شامل روزنامههاى طوفان، عهد انقلاب، اقدام، بهارستان، اقتصاد ايران و شهاب نيز شد. غير از اين روزنامههاى خنده و سياست و استقامت هم روز بعد توقيف شدند. ٢
* مخالفت با اشغالگران انگليسى در عراق
روزنامه ديلى ميل چاپ انگلستان در خبرى اعلام كرد كه منشى سر پرسى كاكس مأمور عالى دولت انگلستان در عراق نامهاى به دولت عراق نوشته و راجع به حوادثى كه امروز مصادف با تاجگذارى امير فيصل پادشاه عراق رخ داده، اعتراض كرده است. «موقعى كه سر پرسى كاكس و همراهانش براى عرض تبريك پيش سلطان مىرفتند ... در اين موقع شخصى مشغول ايراد نطق آتشين بر عليه انگلستان بوده، آنان را مورد دشنام و سقط قرار داده و تقاضا مىنمود كه نفوذ انگلستان در اداره عراق هرچه زودتر خاتمه پيدا كند. جمعيت تماشاچى عده كثيرى مشغول استماع صحبت وى بودند.» پادشاه عراق تأسف خود را از اين مسئله به اطلاع كاكس رسانده، وعده مجازات عاملان آن را داده است. ٣
* ورود مستشار الدوله به استرآباد
امروز مستشار الدوله با هيأت همراه وارد استرآباد شد. او براى مذاكره با روسها درباره مسائل مرزى به اين منطقه آمد.
خودش مىنويسد: «٣٠ اوت هيأت ايرانى به استرآباد وارد؛ از هيأت روس فقط شويرف حاضر» بود. ٤ منابع محلى ورود او را اول ماه سپتامبر/ ٩ شهريور نوشتهاند كه «وارد استرآباد شده در باغ مرحوم عباس خان منزل نمودند. ١٥٠ نفر قزاق هم مأموريت دارند كه از بارفروش براى ... محافظت اردوى مستشار الدوله بفرستند. عده اجزاء آنها چهل نفر مىباشد. ماهى نه هزار تومان حقوق معين شده. پنجاه هزار تومان مخارج بازديد خط مزبور است» كه از اينجا تا خاك خراسان بايد بررسى شود. عجالتا مشغول عزادارى به مناسبت محرم هستند. ٥
* درخواست از تركيه براى تسليم سيميتقو
ممتاز الدوله نماينده سياسى ايران در تركيه در نامهاى كه امروز به وزارت خارجه آن كشور نوشت يادآور شد كه سيميتقو كه در چند سال گذشته در ايران به نهب و غارت