روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٥٩٠
چهارشنبه ١٢ دى ١٣٠١/ ٣ ژانويه ١٩٢٣/ ١٥ جمادى الاول ١٣٤١
* درخواست نخستوزير از رئيس مجلس براى طرح لايحه نفت
در نامهاى كه قوام السلطنه رياست وزراء امروز به رئيس مجلس شوراى ملى فرستاد يادآور شد لايحه امتياز نفت شمال كه قرار بود روز يكشنبه گذشته در دستور گذارده شود، چنين نشد و موضوع به روز پنجشنبه احاله گرديد كه بار ديگر طرح نشد. «اين است كه نظر به فوريت موضوع كه تذكار آن محتاج به تصديع نيست مجددا تقاضا مىنمايم مقرر فرماييد لايحه نفت را جزو دستور فردا بگذارند كه در اول جلسه مطرح شود.» ١
* ادامه درگيرى بين طوايف حاجى خواجهلو و گيكلو
در درگيرىهايى كه اخيرا بين دو طايفه حاجى خواجهلو ٢ و گيكلو ٣ رخ داده، يازده نفر از طايفه حاجى خواجهلو و هفت نفر از طايفه دوم به قتل رسيدهاند و اين مصادمات همچنان ادامه دارد. امير لشكر شمال غرب با ارسال اين خبر، رئيس اركان حرب كل قشون را مطلع كرد كه به فرمانده قواى اردبيل دستور داده است طايفه گيكلو را به اطاعت دولت جلب كند تا از آنها عليه حاجى خواجهلو استفاده شود. وى در ادامه اين گزارش محرمانه از اقدامات خود براى عمليات نظامى در بهار آينده خبر داد. ٤ عبد اللّه طهماسبى در دو تلگرام جداگانه ديگر كه به مركز فرستاد خبر داد كه از سالار خاقان يك قبضه مسلسل تحويل گرفته شده و نيز حسن آقا منگور هم ابراز اطاعت كرده و يك قبضه مسلسل خود را به قواى اعزامى ساوجبلاغ تحويل داده است. ٥
* تأسيس قرائتخانه توسط مهاجران در ماكو
خبر تأسيس قرائتخانه توسط تعدادى از مهاجران روسى در ماكو كه با تحريك «دوبسون» صورت مىگيرد توسط اقبال السلطنه به ايالت نظامى آذربايجان رسيد و اضافه شد كه «چون مقصود آنها معلوم است ممانعت خواهم كرد.» اسماعيل خان حاكم نظامى آذربايجان به اقبال السلطنه حاكم ماكو توصيه كرد راههاى غيرمستقيم را براى جلوگيرى از اين كار انتخاب كند كه توأم با متانت و نزاكت باشد. «اينطور جواب به ميسيون بدهيد كه اجازه اين قبيل تأسيسات بايد از مركز داده شود؛ از تبريز و تهران دستور خواستهام، اگر اجازه بدهند مانعى نخواهد بود.» ٦
* ديدار اقبال السلطنه با نماينده شيخ محمود
بنابر گزارشى كه نماينده لشكر شمال غرب از ماكو تهيه كرد امشب نماينده شيخ محمود به ديدار اقبال السلطنه رفت و تا صبح با يكديگر گفتوگو كردند. بنابر آنچه از اين جلسه درز كرد نماينده شيخ محمود ضمن بيان موقعيت خود خواستار همكارى اقبال السلطنه در عمليات آتى شده است. ٧ عبد اللّه طهماسبى با ارسال اين گزارش به وزارت جنگ آن را شاهدى براى درستى تحليلهاى گذشته خود نسبت به اقبال السلطنه دانست. ٨
* مديريت جديد روزنامه رسمى
روزنامه رسمى ٩ در دوره دوم مجلس شوراى ملى تأسيس شد. اين روزنامه حاوى اخبار قطعى تشكيلات حكومتى و مذاكرات كامل مجلس است. وزارت داخله براى گرداندن هر چه بهتر اين روزنامه، فخر الدين خان وفا ١٠ مدير روزنامه ملى شهاب را عهدهدار مديريت روزنامه رسمى كرد. ١١
* تكذيب خبر احضار شومياتسكى به مسكو
شومياتسكى وزير مختار روسيه شوروى در مصاحبه با نماينده آژانس تلگرافى روس ١٢، خبر احضارش را به مسكو تكذيب كرد و گفت: «من خيال حركت به جايى ندارم.» وى درباره پيدا شدن راهحلى براى ادامه مذاكرات تجارى كه چندى