روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٥٦٧
جمعه ٣٠ آذر ١٣٠١/ ٢٢ دسامبر ١٩٢٢/ ٣ جمادى الاول ١٣٤١
* ميزان استخراج نفت ايران
بنا به آنچه كه روزنامه ايران از قول روزنامه تايمز در شماره امروز خود به چاپ رساند، سال گذشته از ايران سه ميليون تن نفت استخراج شده است و يا روزانه ٦٥ هزار باريل (بشكه) بوده است. و اين ميزان در مقايسه با ديگر چاهها مانند چاههاى كاليسى سالى ٥٠٠ هزار تن، چاههاى مصر سالى ٢٠٠ هزار تن و چاههاى ونزوئلا سالى ٢٠٠ هزار تن رقم هنگفتى است؛ كه شركت نفت انگليس و ايران از چاههاى ايران برداشت كرده است. ١
* وضعيت اسفبار نظميه تبريز
وضعيت نظميه تبريز بسيار اسفبار گزارش مىشود. ماهها است كه آژانها حقوق دريافت نكردهاند و فلاكت آژانها باعث شده كه برخى از آنها مرتكب سرقت شوند كه پس از برملا شدن موضوع، تنبيه و از كار اخراج شدهاند. پرداخت حقوق ادارات ديگر مثل ماليه منظم انجام مىشود و اين تبعيض غيرقابل قبول است. ٢
* وضعيت اسفناك آموزش و پرورش در ماكو
آنچه از معارف در شهر ماكو وجود دارد يك مدرسه چهار كلاسه ابتدايى با يك معلم است كه آن هم وضعيت مناسبى ندارد. خوانين، متمولين و صاحبنفوذان شهر به فكر توسعه معارف نيستند. خوانين، فرزندان خود را اكثرا به روسيه مىفرستند و در مدارس آنجا تربيت مىشوند. آنها با زبان روسى مىنويسند و حرف مىزنند و «جاى خيلى تأسف است كه هيچكدام نمىتوانند يك كاغذ يا خط فارسى نوشته و يا با زبان فارسى حرف بزنند.» تعدادى از زنان ماكويى هم براى تحصيل به روسيه مىروند. البته پنج سال قبل زمانى كه دمكراتهاى تبريز در نقاط مختلف آذربايجان نفوذ داشتند خوانين ماكو براى جلب نظر آنها مدرسهاى به نام اقبال تأسيس كرده، از تبريز مدير و معلم آورده، پسران خوانين در آنجا مشغول تحصيل شده و جمعى از فقرا را هم رايگان به مدرسه اقبال راه دادند كه مخارجشان از موقوفه مرحوم تيمور آقا داده مىشد. با از بين رفتن نفوذ دمكراتها مدرسه هم از رونق افتاد. ٣
* تعيين قيمت نفت در مازندران
حاكم مازندران با تشكيل هيأتى قيمت نفت را در اين ولايت تعيين كرد؛ از اين قرار كه هر پوط نفت در مشهدسر يك تومان و دهشاهى و در سارى ١٢ قران به فروش برسد. به تجار و كسبه هم اخطار شد كه از اين قيمت تعيين شده تخطى نكنند. اين نفت از روسيه وارد مىشد. ٤
* انتصاب و استعفا
روزنامه اتحاد در شماره امروز خود نوشت كه پس از انتصاب مشيراعظم از طرف هيأت دولت به سمت مديركلى وزارت داخله، مديران دواير وزارت داخله همگى از مشاغل خود استعفا دادند. اين روزنامه به علت اعتراض اين استعفاى دستهجمعى اشاره نكرد. ٥
* گشايش مدرسه روسى غازيان
امروز مدرسه روسى غازيان علىرغم مخالفت مقامات ايران گشايش يافت. اين مدرسه داراى چهار كلاس و ٢٨ دانشآموز روسى و ايرانى است. ٦
______________________________
(١). روزنامه ايران، شم ١٢٨٢، ص ١.
(٢). همان، ص ٢.
(٣). اسناد وزارت امور خارجه، ٢٤ و ٢٥- ٣٢- ٣٢- ١٣٠١.
(٤). روزنامه ايران، شم ١٢٨٢، ص ١.
(٥). روزنامه اتحاد، شم ٢٧٣، ص ٢.
(٦). اسناد وزارت امور خارجه، ٨- ٢٣- ٣٢- ١٣٠١.