روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٣٣
پنجشنبه ١٦ فروردين ١٣٠١/ ٦ آوريل ١٩٢٢/ ٨ شعبان ١٣٤٠
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
مجلس شوراى ملى امروز به رياست مؤتمن الملك تشكيل شد. وى ابتدا در سخنانى ضمن تشكر از نمايندگان براى انتخاب خود به رياست مجلس درباره دخل و خرج كشور و شيوه درست بودجهبندى توضيحاتى داد. در ادامه براى شعبههاى مجلس انتخابات صورت گرفت و پس از رأىگيرى اعضاى شعبههاى مختلف برگزيده شدند. سپس گزارش كميسيون امور خارجه خوانده شد كه موضوع آن مدت مأموريت مأموران ايرانى در خارج از كشور بود. مخبر كميسيون در مورد لايحه گفت كه با تغيير دولتها مأمورين سياسى هم تغيير مىكنند ولى «از اول مشروطيت تاكنون مأمورين خارجه ما همان مأموران قديم است و به همين سبب است كه سياست خارجى ما همان سياست قديمى است و همين سفرايى كه در تهران هستند اگر ملاحظه كنيد مىبينيد كه هيچ مأمورى مدت مديدى نمىماند.» در اين لايحه پيشنهاد شده بود كه حد اكثر دوره مأموريت مأموران سياسى در خارج ٥ سال باشد كه به تصويب رسيد. موضوع بعدى بحث در مورد اعتبارنامه مخبر السلطنه بود كه موجب تنش در مجلس شد، چرا كه سليمان ميرزا رهبر اقليت مجلس مخبر السلطنه را تلويحا در قتل شيخ محمد خيابانى و آشوبهاى تبريز مقصر دانست. مخبر السلطنه در پاسخ، خدمات خود را در گرفتن دستخط مشروطيت از مظفر الدين شاه و تلاشهايى كه براى استقرار مشروطيت كرده بود برشمرد و خود را طرفدار آزادى خواند. او خيابانى را يك ياغى خواند. در ادامه سخنان موافقان و مخالفان، سيد حسن مدرس ضمن حمايت از خيابانى، محمد تقى خان پسيان و ميرزا كوچك خان، جهت گفتوگوها را خارج از موضوع دانست و خواستار رأىگيرى براى اعتبارنامه مخبر السلطنه شد.
سليمان ميرزا با كفايت مذاكرات مخالفت كرد و گفت: «نه تنها بر عليه ايشان [مخبر السلطنه] بلكه بر عليه تمام كسانى كه به مملكت و آزادى و مشروطيت بد كردهاند [فرياد خواهم زد] و يكى از كسانى كه بر عليه انتخابش فرياد خواهم زد همان وثوق الدوله است كه قرارداد بسته است.» پس از رأىگيرى ٤٩ تن از ٧٢ تن نماينده حاضر به اعتبارنامه مخبر السلطنه رأى مثبت دادند. ١
* انتخاب نماينده ارامنه
ارامنه ايران براى انتخاب نماينده خود در مجلس شوراى ملى رأىگيرى كرده، يوسف ميرزايانس را با ٤٣٧ رأى به مجلس فرستادند. نفر بعدى و رقيب او آرام مول نام داشت كه با ٢٦٣ رأى از رفتن به مجلس بازماند. در اين انتخابات ٧٢٩ تعرفه توزيع شده بود كه ٧١٠ برگ آن برگشت. ٢
* اعتراض به تحصن
عصر امروز حدود يكصد نفر به دربار رفته، با مشير الدوله رئيس الوزراء ديدار كردند و ضمن صحبت درباره حوادث اخير به تحصن در سفارت شوروى و نيز تحصن عدهاى در صحن حضرت عبد العظيم اعتراض كردند و از نخستوزير خواستند كه از اين اقدامات جلوگيرى كند كه مشير الدوله هم قول مساعد داد. ٣ روزنامههاى اتحاد و ايران با چاپ سرمقالههايى عليه تحصن در سفارت شوروى قلمفرسايى كردند. روزنامه اتحاد نام فرخى يزدى مدير روزنامه طوفان را به عنوان معروفترين فرد متحصن در سفارت شوروى چاپ كرد و نوشت كه تعداد آنها به ١٤ نفر مىرسد. فرخى يزدى در اعتراض به استمرار حكومت نظامى و عدم التزام رضا خان وزير جنگ به رعايت قانون اساسى، متحصن شده بود. برخى منابع تعداد تحصنكنندگان را تا ٣٠ نفر هم نوشتهاند.
* انتقاد شفق سرخ از رضا خان
نماينده سياسى انگليس در تهران به وزارت خارجه دولت