ارامنه آشورى كه تحريكات و اسباب چينى‌هاى او موجب قتل جمعى از مسلمانها شده بود اخيرا از عراق متوارى شده و به سمت كرمانشاه آمده و چندى است در ميان طبقات آشورى شروع به تحريك كرده، و امكان آشوب مى‌رود. ژنرال كنسول از اولياى دولت خواست كه مراقب اقدامات رافائيل ارمنى باشند. ٤

* اطاعت قلخانيها

در نتيجه اقدامات قشون كرمانشاه و اعزام نيرو براى دستگيرى و رويارويى با قلخانيها ٥، گفته شده كه اين طايفه اظهار اطاعت از دولت مركزى كرده است. «و همچنين راجع به شرارت يك عده از كاكاوندها در هرسين، رفع شرارت و مناقشات آنها شده است.» ٦

* نتيجه كميسيون رسيدگى به عملكرد ارفع الممالك‌

كميسيون تحقيق ادارى كه به عملكرد ارفع الممالك حاكم سابق دزدآب رسيدگى مى‌كرد پس از جلسات متعدد او را محكوم شناخته و به اداى ٤٦٨٠ تومان «از بابت قيمت اراضى‌اى كه به اشخاص متفرقه برخلاف دستورى كه داشته فروخته و انفصال از خدمت آن وزارت‌خانه (وزارت داخله) ملزم مى‌دانند.» ٧

* مدرسه روسى غازيان‌

پس از پى‌گيرى رئيس معارف گيلان در تعطيلى مدرسه روسى غازيان (ر. ك: ٢٠ شهريور) كارگزارى گيلان اطلاعات تازه‌اى از اين مدرسه به وزارت امور خارجه داد؛ اين‌كه كنسول روس بنا به دستوراتى كه دارد مى‌خواهد اين مدرسه را دولتى كرده، براى مخارج آن از هر پوط كالاى صادراتى توسط اداره بندر يكشاهى دريافت كند و نيز درصدد است در اراضى كنار درياى مدرسه ساختمان ديگرى بنا كند كه توان پذيرش يكصد دانش‌آموز را داشته باشد. از روسيه هم مهندسى آمده تا نقشه بريزد. كنسول روس هم اطلاع داده كه شصت هزار منات طلا براى خرج اين ساختمان در نظر گرفته شده است. ٨

* پايان تحصن معلمان‌

امروز معلمان متحصن در مجلس شوراى ملى به تحصن خود پايان دادند. اينان حدود چهل روز در تحصن گذراندند.

گفته مى‌شود معلمان مدارس ابتدايى ٤٠ روز، مدارس متوسطه ٧٠ روز و مدارس دختران سه ماه حقوق در سال گذشته دريافت كرده بودند. به معلمان قول داده شد دو ماه حقوق به آنها پرداخت شود؛ و با همين وعده از تحصن خارج شدند. ٩

* غلبه بر اشرار چوارى‌

امير لشكر غرب احمد خان اميراحمدى در گزارشى كه از اقدامات خود داد از پيروزيهاى قشون خود بر اشرار چوارى نوشت كه مدتها منطقه ملاير را محل تاخت‌وتاز و غارت خود قرار داده بودند و اينك پس از پايان كار ايل بيرانوند، و تنبيه طوايف زلّقى و سوكويى «اردوى اعزامى نهاوند را براى سركوبى چوارى‌ها حركت، اشرار به واسطه در دست داشتن قله‌هاى مرتفع و سنگرهاى محكم در تنگ تارسوان مانع از ورود اردو به تنگ شده، جنگ بسيار سختى ميان قواى اشرار و اردوى اعزامى واقع مى‌گردد. ليكن اردوى منصور پس از چند ساعت زدوخورد و وارد آمدن تلفات و گرفتن پنجاه نفر اسير، در ٢٩ سنبله (امروز) از تنگه گذشته و كليه خاك چوارى را به تصرف درمى‌آورند. غنايمى كه از اشرار به دست آمده:

چندين قبضه تفنگ، كه تعداد آن را رئيس اردو راپرت نداده و توضيح خواسته شده، و هفتصد رأس مال و حشم است.

دستور لازمه به رئيس اردو براى تعاقب اشرار و تنبيه و سركوبى ساير اشرار آن صفحه داده شده.» ١٠

______________________________
(١). روزنامه اقدام، شم ٧٧، ص ٢.

(٢). اسناد وزارت امور خارجه، ٢٢- ٤- ٢٨- ١٣٠١.

(٣). همان، ١- ١٩- ٣٢- ١٣٠١. نامه تهديدآميزى نيز در هفتم شهريور درباره عوايد گمرك بازرگانان يهودى كه مى‌بايست صرف مدارس يهودى شود از سفارت فرانسه به دولت ايران فرستاده شده بود.

(٤). روزنامه شفق سرخ، شم ٦٩، ص ١.

(٥). قلخانى يكى از طوايف كرد است از ايل گوران كه در كرمانشاه، ماهيدشت و اطراف سنندج سكونت دارند. آنها مذهب على اللهى دارند و يا اهل تسنن مى‌باشند. اين طايفه چون در درگيريها با قشون عثمانى و متجاوزان مرزى از سپر (قلخان) با چالاكى و مهارت رزمى استفاده مى‌كرده‌اند به اين نام معروف شده‌اند. تيره‌هاى اين ايل عبارتند از: ملكى، بارولى، ديوكه، سرآواره، دنگى، پشت ماله، نجفى، سبزه، ويستعلى، رستم، بزيرآباد، بچه‌هالى، آيينه‌وند، قلعه زنجير، قرى، قركه. ايل قلخانى در سال ١٣١١ ش، ٣٠٠٠ خانوار بوده‌اند و در ١٣٦٠ ش جمعيت كوچ‌رو اين ايل ٨٨٣ خانوار شامل ٦٧٦٤ نفر بوده است. (افشار سيستانى، مقدمه‌اى بر شناخت ايلها، چادرنشينان و ...، ج ١، ص ٣٠٧؛ ستوده، نامنامه ايلات و عشاير و طوايف (ايران تاريخى و فرهنگى)، ص ٣٧٤).

(٦). روزنامه شفق سرخ، شم ٦٩، ص ١.

(٧). همان‌جا.

(٨). اسناد وزارت امور خارجه، ١١- ٢٣- ٣٢- ١٣٠١.

(٩). روزنامه اقدام، شم ٧٧، ص ٣.

(١٠). اسناد نخستين سپهبد ايران ...، ص ٧.