روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٦
جمعه ٣ فروردين ١٣٠١/ ٢٤ مارس ١٩٢٢/ ٢٤ رجب ١٣٤٠
* دفع تهاجم تركمانها
هجوم تركمانهاى دويچى در ناحيه فاضلآباد شكست خورد.
علت اين شكست آمادگى اهالى بود. در اين درگيرى «سيزده نفر از تراكمه مقتول و سه نفر زخمى دارند.» ١
* پاسخ روسيه شوروى درباره روستاى فيروزه
به دنبال اعزام مأمورى از طرف دولت ايران به روستاى فيروزه براى حل موضوع اين روستا كه در معاهدات بين ايران و شوروى بخشى از خاك ايران بهشمار مىرفت، امروز سفارت شوروى به وزارت امور خارجه نوشت كه «همانطور كه در مذاكرات شفاهى تذكر داده خواهد شد خواهشمند است دولت ايران اقدامات لازم در حفظ كشت و زرع اتباع شوروى در خاك فيروزه به عمل بياورد.» ٢ با اينكه روسيه شوروى در اين پاسخ روستاى فيروزه را جزئى از خاك ايران شمرد، اما بلافاصله عدهاى از نظاميان خود را از پادگان عشقآباد به فيروزه فرستاد. ٣
* نامه فرمانفرما به سالار لشكر
امروز فرمانفرما در نامهاى به پسرش عباس ميرزا سالار لشكر ٤ كه حاكم بروجرد بود، به رفتارهاى حكومتى او اعتراض كرد، از خرجهايى كه براى او مىتراشد نوشت و پس از توبيخ او در بخشى از نامه گفت كه گمان نبرد كه او تنها كسى است كه دولت مىتواند براى حكومت بروجرد تعيين كند. اگر حكومت بروجرد را به تو دادهاند به دليل اقدامات فراوان، ديدن اين و آن و دوندگىهاى فراوان من بوده است. «تا حالا براى همين مسائل كه شايد به نظر شما اهميتى ندارد، با هزار دوندگى بالغ بر دو هزار تومان به اين و آن دادهام، نازها كشيدهام تا كار بروجرد و نهاوند شما تمام شده.» وى در ادامه اين نامه بلند به حفظ اليگارشى موجود در حكومت و توجه عباس ميرزا به اين موضوع تأكيد كرد و نوشت كه نبايد خاندانهاى بزرگ را رنجاند و آنها را از خود دور كرد. ٥
______________________________
(١). مقصودلو، مخابرات استرآباد ...، ج ٢، ص
٨٠٨.
(٢). منشور گرگانى، رقابت شوروى و انگليس ...، ص ٢٠٨.
(٣). «اين قصبه در شمال خراسان تقريبا در سى كيلومترى مغرب محور قوچان، باجگيران، عشقآباد و به فاصله ٤٣ كيلومتر از عشقآباد در يك دره بسيار مصفا، پرآب و حاصلخيز واقع شده است. از قصبه سرانى كه در خاك ايران واقع است شانزده كيلومتر فاصله دارد.
كوههاى سرحدى بوزين به طرف فيروزه سرازير مىشود. فيروزه كاملا مشرف به شهر مهم عشقآباد است كه ايستگاه بزرگ راهآهن سيبرى در تركستان مىباشد و به اين جهت از لحاظ سوق الجيشى تنها معبرى است كه در يك جبهه ١٣٠ كيلومترى باجگيران، غلامان از ايران به تركستان مىروند. با تصرف فيروزه توسط شوروى و قرار دادن خط مرزى روى ارتفاعات كوههاى ريزه، بوزين، شمال خيرآباد قواى مرزى شوروى بر خاك ايران كاملا مسلط و در صورتى كه فيروزه متعلق به ايران باشد بر عكس خواهد بود. اين قصبه داراى قراء و قصبات متعدد و به واسطه رودخانه فيروز كه با چند شعبه از خاك ايران به طرف تركستان جارى است و از فيروزه مىگذرد پرجمعيت و حاصلخيز است كه عمدهترين آنها عبارتند از: هند، بلوچ، كرندلق، پست چاه، پست لورند على، گرم آب، چارترين، گل گلاب، باغچه، عرب كاشى، توچه، كه جمعا بيش از بيست هزار نفر جمعيت دارند.» (همانجا).
(٤). عباس ميرزا فيروز فرمانفرماييان معروف به سالار لشكر دومين پسر عبد الحسين ميرزا فرمانفرما و از نوادههاى عباس ميرزا نايب السلطنه است.
تولدش را به سال ١٢٦٨ ش در تبريز نوشتهاند. پس از تحصيل دروس مقدماتى نزد معلمين خصوصى در سال ١٣١٧ ق به هنگام تبعيد پدرش به عتبات همراه وى به عراق رفت؛ در مدارس بيروت به تحصيل اشتغال ورزيد. او پس از دريافت مدرك متوسطه در بيروت عازم لندن شد و در مدرسه نظام آنجا تحصيلاتش را پى گرفت. پس از بازگشت به ايران به لقب سابق پدرش (سالار لشكر) ملقب گرديد. عباس ميرزا به هنگام جنگ جهانى اول و تجاوز نيروهاى روسيه تزارى به ايران، در جريان مهاجرت آزاديخواهان و مليون به سمت غرب كشور آنان را همراهى كرد. گفته شده است وى از طرف پدرش و عناصر انگليسى در اين مهاجرت مأموريتهاى ويژهاى را دنبال مىنموده است.
او در كابينه وثوق الدوله حكومت كرمانشاه را داشت و در جريان قرارداد ١٩١٩ وثوق الدوله كه برادرش نصرت الدوله فيروز از عاقدين اين قرارداد بود سخت از آن پشتيبانى نمود. سالار لشكر قبل از كودتاى ١٢٩٩ در كابينه فتح اللّه اكبر (سپهدار رشتى) ابتدا به وزارت تجارت و فوايد عامه برگزيده شد و بعد در ترميم همان كابينه به وزارت عدليه رسيد. او در