روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٢٩
* تقاضاى كمك به مهاجران آسياى صغير
ذكاء الدوله نماينده سياسى ايران در ژنو در نامهاى كه امروز به وزارت امور خارجه فرستاد از تصميم مجمع اتفاق ملل درباره كمك به مهاجران تركيه خبر داد كه در اين تصميمگيرى دولت انگلستان تصميم گرفته پنجاه هزار ليره معادل يك ميليون فرانك سوئيس اعانه براى اين كار اختصاص دهد به اين شرط كه بقيه اعضاء نيز روى هم رفته همين رقم را كمك كنند. وى از دولت ايران خواست كه هرقدر مىتواند براى مشاركت در اين امر پيشگام شود. «تصور مىرود ملل مسيحى هر قسم معاضدت در اين باب به عمل آورند و با اينكه اين مهاجرين اكثر مسيحى مىباشند تصور مىكنم اگر مختصر مساعدتى هم از طرف يك دولت اسلامى مثل ايران بشود در انظار خيلى خوشنما و مؤثر خواهد بود.» ٨
* شكايت از مخبر السلطنه
شيخ ابو الحسن نجفى مرندى در نامهاى كه به مجلس شوراى ملى نوشت از توليت خود بر موقوفات مسجد دولتآباد مرند خبر داد كه بنابر حكم «حضرت آيت اللّه [آخوند] خراسانى مؤسس مجلس شوراى ملى» به او داده شده، اما مخبر السلطنه زمانى كه والى آذربايجان بود، به نحوى برخورد كرده كه اين توليت سلب و به غاصب موقوفه منتقل شده است. وى از مجلس خواست «رقبات (مالكيت) موقوفه و محصولش را به گماشتگان داعى تفويض بفرمايند.» ٩
* آمار محصلين مدارس عالى
وزارت معارف اعلام كرد كه در سال تحصيلى گذشته و امسال ٩١ نفر در مدارس عالى مشغول تحصيل بودهاند. ١٠
* تعمير راه قم به اراك
وزارت فوائد عامه به ميرزا حسن خان، «رئيس راه تهران- قم- عراق» دستور داد به فوريت مخارج تعمير اين راه را كه محل عبور كالاهاى تجارى است برآورد كند تا دستور بعدى براى اقدام صادر شود. ١١
* لايحه اعطاى امتياز كارخانه كبريتسازى
بنا به تقاضاى ميرزا ابو طالب اسلاميه در مورد تأسيس كارخانه كبريتسازى و گرفتن امتياز آن براى ايجاد اين كارخانه در تهران و مازندران آن هم براى مدت ده سال، وزارت فوايد عامه با تصويب هيأت وزراء امتياز تأسيس كارخانه كبريتسازى را در نقاط مزبور جايز دانسته و پيشنهادى مركب از يازده ماده براى تصويب مجلس شوراى ملى فرستاده است. ١٢
* كمك به مدرسه يهوديان
از طرف دولت به مجلس شوراى ملى پيشنهاد شد كه مبلغ چهل تومان از محل ماليات سرانهاى كه يهوديان نهاوند مىپردازند هر ساله در وجه مدرسه يهوديان در آن محل به عنوان كمك پرداخت شود. ١٣
* آمادگى ادارى براى ورود ميلسپو
ميلسپو مستشار امور مالى و همراهانش كه از امريكا حركت كرده و در حال رسيدن به ايران هستند، پيش از حركت ٢٩ مورد تذكر را براى شروع كار خود در ايران يادآور شده بودند كه مقامات وزارت ماليه در حال تحقق آنها هستند. ظاهرا اين ٢٩ مورد بيشتر مربوط به آماده شدن مقدمات كار او و همكارانش در ايران است. ١٤
* مالاريا در شهريار
به دليل شدت بيمارى مالاريا در شهريار، علاوه بر اعزام طبيب و دارو كه قبلا انجام شده بود، مقرر شد «مجموعا يك هزار و ششصد تومان» به فوريت در وجه صحيه پرداخت شود. ١٥
* تبعيدشدگان عراق در راه مشهد
آقايان سيد محمد صدر و شيخ محمد خالصىزاده كه پس از تبعيد از عراق توسط اشغالگران انگليس وارد تهران شده بودند، براى زيارت آستان قدس رضوى عازم مشهد مقدس شدند. آنان امروز به ميامى رسيدند؛ و روز بعد با كالسكه پستى عازم مشهد شدند. ١٦ (ر. ك: ٤ و ١٧ مهر)
______________________________
(١). نام يكى از بخشهاى قم كه در جنوب غربى
آن شهرستان واقع است. اين ناحيه كوهستانى و پرآب است و محل سكونت ايلات ترك خلج
بود و زمانى جزو ساوه به شمار مىرفت؛ و نيز ساوه را اغلب خلجستان مىخواندند، اما
بعدها جزء شهر قم شد و از بخشهاى آن گرديد. در بهمن ١٣٣٦ كه شهرستان تفرش تأسيس
شد بخش خلجستان مركب از دهستانهاى دستجرد، راهجرد و وزوا، تابع آن شهرستان گرديد و
مركز آن دستجرد قرار داده شد. خلجستان در حال حاضر يكى از چهار بخش شهرستان قم
مىباشد.
(٢). روزنامه ايران، شم ١٢٤٠، صص ١ و ٢.
(٣). روزنامه اتحاد، شم ٢٤٩، ص ١.
(٤). همان، شم ٢٥٠، ص ٢؛ (٥٧/ ١٣٠١، صص ٢٥٤ تا ٢٥٧).
(٥). روزنامه اتحاد، شم ٢٤٩، ص ٤.
(٦). روزنامه ايران، شم ١٢٣٩، ص ٤.
(٧). سازمان اسناد ملى ايران، سند شم ٢٩٣٠٠١٥٥٣، آرشيو ١٠٨ ظ ٢ ب آ ا، شم ميكروفيلم ٠٠١٠٠١٦٠.
(٨). اسناد وزارت امور خارجه، ٦٣- ١٠- ٦٦- ١٣٠١.
(٩). اسناد روحانيت و مجلس، ج ٢، صص ١٨٠ و ١٨١.
(١٠). گاهنامه پنجاه سال شاهنشاهى، ج ١، ص ٢٤.
(١١). روزنامه اقدام، شم ٨٦، ص ٢.
(١٢). همانجا.
(١٣). همانجا.
(١٤). روزنامه ايران، شم ١٢٣٨، ص ٢.
(١٥). همانجا.
(١٦). روزنامه اتحاد، شم ٢٥٠، ص ٣.