روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٧٢٥
اين كار «از انقلابات ترك و كرد و غيره جلوگيرى كامل به عمل مىآيد، از تبليغات خارجى كه قطعا بين عشاير شروع مىشود جلوگيرى شده و عظمت دولت در مقابل متنفذين و انظار خارجه محفوظ مىماند.» ٦
* نامه رياست وزراء درباره تبعيد علماى لنگرود
امروز مستوفى الممالك نخستوزير در نامهاى كه به وزارت جنگ نوشت خبر از تلگرامها و گزارشهاى متعدد رسيده درباره تبعيد علماء لنگرود داد. «شكاياتى از محل مىرسد كه مقتضى است زودتر مرتفع گردد.» ٧ وزير جنگ نيز در پاسخ رياست وزراء نوشت كه اين اقدام با اطلاع حكومت گيلان بوده «با اين حال برطبق دستوراتى كه قبلا صادر شده بود تبعيدشدگان به محل خود معاودت و غائله مرتفع گرديده است.» ٨
* درخواست وزير جنگ براى راهى نكردن رئيس نظميه كرمان
رضا خان وزير جنگ امروز از وزارت داخله خواست از عزيمت رئيسى كه براى نظميه كرمان تعيين شده و در حال اعزام به آن شهر است جلوگيرى كند. او يادآور شد كه در اين خصوص حضورا توضيح مىدهد. ٩
* پيدا شدن آقا ضياء در تنكابن
حضور آقا ضياء پسر شيخ فضل اللّه نورى در منطقه مازندران كه حساسيت وزارت جنگ را برانگيخته بود و دستور داده شده بود او را تعقيب كرده، از موقعيت او خبر دهند، اينك امير اكرم حاكم مازندران با گزارشى كه از مفتش منطقهاى به دستش رسيد خبر مىدهد كه آقا ضياء در تنكابن و با تشكيل انجمن مشغول دسيسه و برهم زدن نظم منطقه است. امير اكرم بدون اشاره به اينكه تشكيل جلسهها از چه روست و امنيت منطقه چگونه به هم ريخته خواستار دستورى براى روشن شدن وضعيت آقا ضياء گرديد. بازرس منطقه با نام بردن تعدادى از روحانيان تنكابن (آقا شيخ نور الدين، آقا سيد علينقى حكيم، آقا ميرزا يحيى و ميرزا على نقى) كه با كسبه طالقانى و بعضى ديگر از تنكابنىها اين جلسهها را تشكيل مىدهند در گزارش خود نوشت كه اين گروه سابق بر اين با بلشويكها مراوده داشتند و حال هم با انقلابيون گيلان ارتباط پنهان دارند. ١٠
* پيشگيرى از قاچاق اسلحه به جنگل
پس از پيشنهاد و توصيه امير لشكر شمال غرب نسبت به آغاز خلع سلاح در منطقه گيلان براى پيشگيرى از قاچاق اسلحه به جنگل در بهار آينده؛ و همچنين آمادگى طايفه سردار مقتدر طالشى براى تحويل سلاحهايشان (ر. ك: ١٣ اسفند)، موضوع به رئيس تيپ مستقل شمال منعكس شد تا نظر خود را ابراز دارد. ١١ امير لشكر شمال غرب پيش از اين آمادگى خود را براى خلع سلاح طايفه سردار مقتدر طالشى اعلام كرده بود.
* دستهبنديهاى سياسى در اصفهان و شيراز
دستهبنديهاى سياسى در شهر اصفهان و شيراز از منظر گزارشى كه امروز به وزير جنگ داده شد، چنين است: در اصفهان مقامات شهر در دو گروه سياسى دستهبندى مىشوند.
يك گروه طرفدار سرتيپ حيدر قلى خان و يك عده طرفدار محمود آيرم امير لشكر جنوب هستند. اين دو دسته هميشه با يكديگر اختلاف دارند «و اين ... باعث تضعيف قشون و عدم پيشرفت و مانع حسن جريان امور گرديده.» اما شيراز انجمنهايى دارد كه مهمترين آنها فرقه دمكرات و جمعيت علميه اتحاد اسلام است. فرقه دمكرات در شيراز به دو دسته دمكرات غربى و دمكرات شرقى بخشپذير است. شرقيها طرفدار انگليس و غربيها ابراز وطنخواهى و دورى از بيگانگان مىكنند. جمعيت علميه اتحاد اسلام خود را طرفدار وزير جنگ مىداند. ١٢
* صادرات نفت ايران در سال ١٩٢٢
ايران در سال مسيحى ١٩٢٢ به ميزان ٠٠٠/ ٢٤٧/ ٢٢ بشكه نفت خام توليد كرد و از اين محل ٥٠٠ هزار ليره درآمد داشت. ١٣
* امتناع علماى نجف از ديدار با فرمانده كل نظاميان انگليس
سرجان سالمند فرمانده كل قواى نظامى انگليس در عراق از بغداد راهى نجف شد تا به ديدار علماى اين شهر برود. او به ويژه مايل بود با آيت اللّه سيد ابو الحسن اصفهانى ديدار كند.
«ولى آقاى معظم له فورا به بهانه زيارت به كربلا آمد، در نتيجه فرمانده كل هيچيك از آقايان علماء را ملاقات نكرد. اما جمعى از اعيان شهر و مشايخ عرب را طلبيده در حضور آنها مختصر خطابه خواند.» محمد حسن بديع كارپرداز ايران در كربلا امروز اين خبر را به وزارت امور خارجه فرستاد و افزود كه سالمند در حضور حاضران در نجف شنيد كه «عراق عرب با وجود شما هيچ استقلالى ندارد و اين مملكت را وقتى مىتوان مستقل شمرد كه دست اجنبى در كار آن دخالت نداشته باشد.» بنابراين گزارش صاحبمنصب عالىرتبه انگليس بدون نتيجه از نجف به بغداد بازگشته است. ١٤
[تصوير] سرجان سالمند