اداره دوم سياسى وزارت امور خارجه ايران در نامه‌اى به هيأتى ايرانى كه براى مذاكره با مسئولان حكومتى آذربايجان شوروى به قفقاز رفته بود، با ضميمه كردن نامه سفارت شوروى به يادداشت خود يادآور شد، دولت شوروى در موضوع اجحافاتى كه بنگاههاى سانترسايوز و ونشترك نسبت به بازرگانان ايرانى روا مى‌دارند، خود را پاسخگو ندانسته، دولت جمهورى آذربايجان را به دليل استقلال سياسى [!] مسئول مى‌داند. (ر. ك: ٦ فروردين) «اينك ... با مقامات مربوطه [جمهورى آذربايجان‌] در تغيير رفتار ادارات فوق الذكر و رفع توقيف مال التجاره‌هاى اتباع دولت علّيه و صدور اجازه حمل آنها اقدام و نتيجه را اشعار فرماييد.» ٤

* درخواست توضيح براى شايعات‌

حيدر قلى خان رئيس اركان حرب لشكر جنوب امروز در تلگرامى به وزارت جنگ خبر داد كه «شايعاتى از قبيل بستن مجلس [شوراى ملى‌]، گرفتارى شيخ الاسلام و بعضى از وكلا و عدليه در شهر [اصفهان‌] منتشر شده است.» از آنجا كه مدركى دال بر درستى يا نادرستى آنها در دست نيست، درخواست كرد اطلاعات ضرورى را برايش بفرستند. از مركز نيز پاسخ دادند كه وظايف نظامى به موقع ابلاغ خواهد شد، اما «راجع به شايعاتى كه در تلگرام خود مى‌گوييد به هيچ‌وجه اساس ندارد.» ٥ حيدر قلى در تلگرام ديگرى به رئيس اركان حرب كل قشون نوشت كه يحيى خان [؟] براى تحديد [ترياك‌] اصفهان تعيين شده است. از آنجا كه او بدسابقه است و با قاچاق‌فروشان متنفذ مرتبط است از حركت او به طرف اصفهان خوددارى شود. ٦

* تولد پسر دوم رضا خان‌

امروز على رضا، دومين پسر رضا خان از تاج الملوك آيرملو و تنها برادر تنى محمد رضا، متولد شد. ٧

[تصوير] على رضا پهلوى‌

______________________________
(١). روزنامه ايران، شم ١١٠٧، صص ١ و ٢.

(٢). منظور استخدام ميلسپو و همكاران اوست.

(٣). اسنادى از امتياز نفت شمال ...، صص ١٠١ تا ١٣٠.

(٤). اسناد وزارت امور خارجه، ١- ٢٢- ٦٦- ١٣٠١.

(٥). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ٩، صص ١٣ و ١٤.

(٦). همان، پ ٩، ص ١٢.

(٧). پسيان، نجفقلى و ...، معماران عصر پهلوى، ص ٣٠٥. در منابع رسمى دوره پهلوى آمده است كه على رضا پهلوى در ١٢ فروردين‌ماه ١٣٠١ پا به عرصه وجود گذاشت و در دبستان نظام تا كلاس چهارم ابتدايى را خواند و آنگاه براى ادامه تحصيلات خود روز سيزدهم شهريورماه سال ١٣١٠ عازم اروپا گرديد و مدت پنج سال در لوزان مشغول تحصيل بود و در تاريخ نوزدهم ارديبهشت‌ماه سال ١٣١٥ به ايران بازگشت و تا سال ١٣١٨ در دبيرستان نظام به تحصيل اشتغال داشت و پس از پايان دوره دبيرستان به دانشكده افسرى وارد شد و در سال ١٣٢٠ دوره دانشكده را هم با موفقيت به اتمام رسانيد.

على رضا پهلوى پس از بازديد از املاك خود در گرگان و سركشى به امور زارعين، هنگام مراجعت به تهران در ششم آبان‌ماه سال ١٣٣٣ هواپيماى حامل او در كوههاى نزديك تهران سقوط كرد و كشته شد.

(الول ساتن، رضا شاه كبير يا ايران نو، صص ٢٢٥ و ٢٢٦).