روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٣٨
دوشنبه ٣٠ مهر ١٣٠١/ ٢٣ اكتبر ١٩٢٢/ ٢ ربيع الاول ١٣٤١
* عدم تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
به دليل حوادث رخ داده در تهران كه از روز پنجشنبه گذشته شروع شد و منجر به اجتماعات مختلف توسط گروههاى موافق و مخالف قوام السلطنه گرديد مجلس شوراى ملى ديروز و امروز جلسه تشكيل نداد: بنا بود ديروز جلسه خصوصى تشكيل شود كه با مخالفت و عدم حضور برخى از نمايندگان منعقد نگرديد. آنان منتسب به فراكسيون اكثريت بودند؛ سلطان العما بروجردى ١، مدرس، سيد فاضل، سيد يعقوب از جمله نمايندگان اكثريت بودند.
اما نمايندگان منسوب به اقليت مانند سليمان ميرزا، مساوات، طباطبايى و چند نفر ديگر در مجلس بودند. ٢
* تشريح موقعيت آذربايجان
كارگزارى آذربايجان در گزارش مفصلى كه امروز به وزارت امور خارجه فرستاد موقعيت آذربايجان را از ابعاد مختلف تشريح كرد. در اين گزارش مىخوانيم كه اوضاع اروميه پس از شكست سيميتقو و ورود قواى دولتى به اين شهر رو به آرامش گذاشته و مهاجران اعم از مسلمان و آشورى در حال ورود به شهر هستند، اما وضعيت اقتصادى اسفناك است و اگر توجه دولت نباشد روزبهروز بر فلاكت اهالى افزوده مىشود.
موقعيت خوى، سلماس و ساوجبلاغ نسبت به اروميه بهتر است. در اين گزارش پس از اشاره به قلعوقمع اتباع سيميتقو توسط قواى عثمانى كه اخيرا در خاك تركيه روى داده از آمدن سرهنگ سالار نظام به ماكو سخن رفته كه او در سر راه خود به آنكارا وارد اين شهر مرزى شد و چندين قطعه نشان براى برخى از خوانين محل را تحويل اقبال السلطنه داد. گزارش مىافزايد كه شاهسونها همچنان به راهزنى خود ادامه مىدهند و «تا جلوگيرى كامل از شاهسونها نشده و تنبيه حقيقى نشوند هيچوقت در صفحه آذربايجان امنيت كامل برقرار نخواهد گرديد.» آخرين موضوعى كه كارگزارى آذربايجان به آن اشاره كرد آذوقه تبريز بود كه كمبود آن «منشأ هر فتنه و فساد» است.
سال گذشته ذخيره به موقع «راه فساد و فتنه و بهانهجويى را به كلى مسدود كرد»، اما امسال به دليل نبود پول كرايه حمل تاكنون غله كافى در انبارها ذخيره نشده و از هماكنون قيمتها رو به فزونى گذاشته است. وى تأكيد كرد پيش از آمدن زمستان و بسته شدن راهها بايد فكرى براى اين موضوع كرد. ٣
[تصوير] بادكوبه و چاههاى نفت آن
* تحليلى از تجارت نفت روسيه در آستارا
تجارت نفت در ناحيه شمال ايران كه پيش از اين در دست تاجران ايرانى بود و آن را از بادكوبه وارد مىكردند، اينك با تأسيس شركت «نفت اكسپورت» به دست روسها افتاده است.
ازاينرو چهار انبار نفتى كه در آستارا موجود است در حال اجاره به روسيه است تا از آنها براى ورود و توزيع نفت بهره جويند. كارگزار ايران در آستارا با اشاره به اين موضوع اضافه مىكند كه اگر دولت ايران نتواند كه خروج نفت از بادكوبه را آزاد كند و همچنان در دست روسها باقى بماند، عامه مردم ضرر نمىكنند. «زيرا اگرچه چهار نفر تاجر ضرر مىكشند، در مقابل مردم به واسطه وارد شدن نفت از طريق بادكوبه در رفاه بوده و قيمت ارزانتر خواهد بود. و همين تجارى كه امروز از