روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٨٥
يكشنبه ١٠ ارديبهشت ١٣٠١/ ٣٠ آوريل ١٩٢٢/ ٢ رمضان ١٣٤٠
* سهمخواهى كمپانى نفت جنوب از نفت شمال
حسين علاء وزيرمختار ايران در امريكا در تلگرامى كه امروز به مشير الدوله رئيس الوزراء فرستاد بار ديگر از بىتصميمى كمپانى استاندارد اويل براى پذيرش امتياز نفت شمال خبر داد. مورگان شوستر كه واسطه ايران و كمپانى ياد شده بود «تصور مىكند كمپانى مزبور كمال سعى را خواهد كرد كه كمپانى جنوب را متقاعد بسازد. به اين واسطه دادن فرجه را براى مخابره با لندن مصلحت مىداند.» علاء نوشت كه نمىدانم دارند وقت تلف مىكنند يا به راستى دنبال جلبنظر كمپانى نفت انگليس و ايران هستند.
علاء يادآور شد كه كمپانى نفت جنوب نصف يا كمتر شريك اين امتياز خواهد بود. «در هر صورت در اسهام كمپانى نايب مناب استاندارد ... كمپانى جنوب به نسبت نصف يا كمتر شريك خواهد بود.» ١
* نظر مساعد انگليس در استخدام مستشاران امريكايى
سرپرسى لورن وزيرمختار انگليس در تهران در نامهاى كه امروز به كرزن وزير امور خارجه كشور متبوع خود نوشت، ضمن بيان جزئيات ديدار خود با مشير الدوله نخستوزير ايران و گفتوگو راجع به جلب مستشاران امريكايى براى ساماندهى به امور مالى كشور نوشت كه به مشير الدوله گفتم كه اگر اين مستشاران رفتار عادلانهاى در برابر منافع خارجيان داشته باشند دولت انگليس ورود آنها را به ايران با رضايت خواهد پذيرفت. وى در بخش ديگرى از نامه بلند خود به كرزن نوشت كه توانسته است از آشكار شدن تمايل انگليس نسبت به جلب مستشاران امريكايى جلوگيرى كند و از اين طريق نمايندگان مخالف انگليس در مجلس شوراى ملى و نيز مطبوعات مخالف را از واكنش دور بدارد. لورن تلويحا گفت كه اگر اين گروهها از تمايل انگليس براى استخدام مستشاران امريكايى باخبر شوند عليه آن اقدام خواهند كرد. ٢
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
امروز مجلس شوراى ملى سه ساعت پس از غروب به رياست مؤتمن الملك تشكيل جلسه داد. مذاكرات پيرامون قانون انتخابات و در ادامه موضوع جلسههاى گذشته بود. در اين جلسه زمان نمايندگى كه در آن اوان دو سال بود مورد بحث قرار گرفت و موافقان و مخالفان درباره آن صحبت كردند. كسانى كه در مخالفت صحبت كردند، علت ايجاد فترت در سه دوره گذشته مجلس را كوتاه بودن دوره نمايندگى دانستند و خواستار تبديل آن به چهار سال بودند. ٣
* توصيههاى وزارت امور خارجه به رئيس هيأت اعزامى به مسكو
امروز حكيم الملك وزير امور خارجه ايران، در نامهاى به رئيس هيأت اعزامى ايران به مسكو دو نسخه از عهدنامه مودت ٤ و قرارداد تجارتى با دولتهاى قفقاز را كه در وزارت خارجه تدوين شده و پيش از اين به سفارت ايران در مسكو فرستاده شده بود براى رئيس هيأت ارسال كرد و نوشت كه اصلاحاتى در قرارداد تجارتى صورت گرفته كه لازم است هيأت از آن آگاه باشد. ٥ نكته ديگر درباره اين هيأت كه در بين گزارشهاى سفارت انگليس ديده مىشود آن است كه سيد حسن تقىزاده كه به عنوان رئيس اين هيأت تعيين و از آلمان راهى مسكو شده بود به تهران فراخوانده شد و به جاى او ميرزا على عيوضى به سمت رئيس هيأت بازرگانى در مسكو منصوب شد. ٦ اين ادعا مقرون به صحت نبود.
* خطر حمله وهابيان به نجف
روزنامه ايران در شماره امروز خود بنابر اخبارى كه از عتبات عاليات رسيده، نوشت كه وهابيهاى مسلح پس از درگيرىهايى در حال نزديك شدن به شهر نجف هستند. آنها قصد دارند پس از رسيدن به نجف بارگاه امام اول شيعيان را خراب كنند. بنابر