روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٧٥٥
چهارشنبه ٣٠ اسفند ١٣٠١/ ٢١ مارس ١٩٢٣/ ٣ شعبان ١٣٤١
* پاسخ رضا خان به سفارت انگليس
پس از آنكه وزير مختار انگليس، سرپرسى لورن، درباره اقدامات اوزدمير پاشا حاكم رواندوز توضيحاتى به رضا خان داد (ر. ك: ٢٥ اسفند) وزير جنگ امروز در پاسخ او نوشت كه به امير لشكر شمال غرب دستور داده است كه بىطرفى دولت ايران را كاملا رعايت كند. ١ اوزدمير براى مقابله با نيروهاى انگليس مايل بود سلاحهاى خود را از خاك ايران رد كرده به رواندوز برساند كه گاه چنين نيز مىشد. وزارت جنگ اصل نامه سفير انگليس را نيز محرمانه به عبد اللّه طهماسبى امير لشكر شمال غرب ارسال كرد، ٢ اما در آن توصيه خاصى به او نكرد.
* شكايت امير لشكر غرب از حاكم همدان و كرمانشاه
احمد خان اميراحمدى امير لشكر غرب در نامه بلندى كه امروز به وزارت جنگ فرستاد از شكايتهاى روزافزون مردم از حاكمان دو شهر همدان و كرمانشاه خبر داد؛ و اينكه چون اين شكايتها در ادارات و دواير دولتى رسيدگى نمىشود، به طرف اداره قشون سرازير مىشود و چون رئيس قشون اختيارى براى پاسخگويى ندارد، اسباب تزلزل مقام و عظمت قشون فراهم مىگردد. امير لشكر غرب نوشت كه اين دو حاكم براى پيشبرد مقاصد خود از روحانيان منطقه نيز بهره مىگيرند. در نتيجه اقدامات سوء اين دو حاكم روزى نيست كه تجمع و اعتراضى نباشد «در صورتى كه قائممقام (حاكم كرمانشاه) و موفق الدوله (حاكم همدان) به زودى احضار نشوند مسئول وقايع و حوادثى كه در شهرها ممكن است رخ دهد نخواهد بود.» ٣
* دومين گزارش ميلسپو
امروز دومين گزارش ميلسپو پس از حضورش در ايران، به عنوان رئيس كل ماليه ايران، ارائه گرديد. اين گزارش كه عملكرد او را در سه ماهه اخير شامل مىشد در ١٢ فصل تنظيم شده بود.
وى با اشاره به اصلاح ساختار مالى كشور، عايدات سال ١٣٠٢ را تقريبا ٤٦ كرور تومان برآورد كرد. ميلسپو به عدم توازن صادرات و واردات اشاره كرده، واردات كشور را بسيار بيشتر از صادرات آن دانست و راه رسيدن به توازن در اين دو مقوله را تشويق مردم به مصرف كالاهاى داخلى دانست. ٤
* آمار مرگومير تهران در سال ١٣٠١
در سال ١٣٠١ در مجموع ٤٢٨٤ تن در تهران درگذشتند كه از اين تعداد ٢٤٨٥ تن مرد و ١٧٩٩ تن زن بودند. ٥ جمعيت تهران در اين سال ٢٥٥/ ١٩٦ نفر ياد شده است. ٦
* سالنامه روزنامه اتحاد
روزنامه اتحاد امروز در آخرين شماره سال ١٣٠١ خود سالنامهاى منتشر كرد كه در آن مهمترين رويدادهاى داخلى و خارجى بهطور خلاصه آن هم با تجزيه و تحليل درج شده بود. سقوط دولتها و برآمدن دولتهاى جديد در ايران، نقش انگليس و روسيه در اين فراز و فرودها، لايحه نفت، سركوب اسماعيل آقا سيميتقو، تيرگى روابط ايران و روس و قطع مناسبات تجارى، توقيف روزنامهها، و نيز مهمترين لوايحى كه در اين سال در مجلس شوراى ملى به تصويب رسيد در ميان عناوين و مطالب مختلف به چشم مىخورد. ٧
* پرداخت مرتب حقوقها از ابتداى سال ١٣٠٢
ميلسپو در اطلاعيهاى كه به همه وزارتخانهها فرستاد، نوشت كه از ابتداى سال ١٣٠٢ حقوق كاركنان دولت مرتب پرداخت مىشود. حقوقهاى معوقه نيز به تدريج تأديه خواهد شد. ميلسپو از وزارتخانهها خواست كه ديگر در اين مورد با او مكاتبه نكنند. ٨
* اقدام فرقه مساوات عليه حكومت آذربايجان
فرقه مساوات در بادكوبه با اجتماع در كوههاى اطراف، عليه