روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٧٥٣
سهشنبه ٢٩ اسفند ١٣٠١/ ٢٠ مارس ١٩٢٣/ ٢ شعبان ١٣٤١
* آخرين جلسه مجلس شوراى ملى در سال ١٣٠١
آخرين جلسه مجلس شوراى ملى در سال ١٣٠١، امروز پيش از غروب به رياست مؤتمن الملك تشكيل شد. ١ در اين جلسه لايحه روشنايى و تعزيه در اماكن مقدسه مطرح شد.
سيد حسن مدرس در گفتوگوى نمايندگان درباره اين لايحه توضيحاتى در حفظ موقوفاتى كه براى مصارف خاص تعيين شدهاند داد. او گفت مواردى ديده مىشود كه دولت اين موقوفات را تصرف كرده، با عنوان خالصه آن را كرايه مىدهد. ٢ امروز وزراى جديد نيز به نمايندگان مجلس معرفى شدند.
* انتظار براى گزارش كارگزارى محمره
وزارت امور خارجه در نامهاى كه امروز به وزارت فوايد عامه نوشت با يادآورى اينكه سفارت انگليس موضوع تشكيل پليس نفت را در شهرهايى چون مسجد سليمان و آبادان تكذيب كرده، با اين حال از كارگزارى محمره (خرمشهر) خواسته شده است كه در صحت و سقم آن تحقيق كند. «بديهى است هر راپرتى برسد به استحضار آن وزارت جليله خواهد رسانيد.» ٣
* دستور دستگيرى فتح اللّه خان
وزير جنگ امروز به رئيس تيپ مستقل شمال دستور داد سلطان فتح اللّه خان را كه سابقا از افراد خالو قربان بوده و فعلا در رشت است دستگير كند. ٤
* پاسخ امير لشكر جنوب درباره جابهجايى رئيس گردان بنادر
محمود آيرم در پاسخ به چرايى بركنارى رئيس گردان بنادر (ر. ك: ٢٨ اسفند) امروز به وزارت جنگ نوشت كه جابجايى رئيس گردان بنادر زمانى كه وزير جنگ براى استقبال از احمد شاه به بوشهر آمده بود، بنا به پيشنهاد سرتيپ بصير ديوان (فضل اللّه زاهدى) رئيس قشون فارس و بنابر دستور شفاهى وزير جنگ صورت گرفت و شخص ديگرى به جاى او منصوب شد. و اگر منظور رئيس پادگان بندرعباس است قبلا علت بركنارى او توسط رئيس قشون كرمان به اطلاع رسيده است. ٥
* والى پشتكوه در راه بغداد
در خبرى كه امروز به وزارت امور خارجه رسيد، امير جنگ والى پشتكوه به واسطه روابطى كه با انگليسها پيدا كرده در حال آمدن به بغداد است و «از حكومت اجازه خواسته كه پنجاه سوار همراه بياورد و اين تقاضاى مشار اليه هم از طرف حكومت [اشغالگر انگليس] قبول شده است.» پيش از اين امير جنگ والى پشتكوه با على قلى خان صارم السلطنه، پسرش، اختلافاتى پيدا كرده بود كه موجب شد صارم السلطنه به مناطق مرزى حركت كند. امير جنگ در تعاقب پسر با او درگير شد و از طرفين چند نفر كشته شدند. در اين بين سردار اشرف پسر كوچكتر امير جنگ نيز نسبت به او تمرد كرد و به مندلى رفت.
با ملحق شدن صارم السلطنه به برادر كوچكتر در مندلى، آنها خواستار وساطت انگليسها بين خود و پدر شدند. در نهايت «سيد الياس افندى نقيب الاشراف مندلى با طرفين مذاكره نموده و ملاقاتى از والى [پشتكوه] كرده، مبلغى كه اظهار مىدارند سى هزار تومان بوده به جهت سردار اشرف دريافت داشته و مابين آنها را صلح داده است. چندى بعد راپرت رسيد كه صارم السلطنه نيز اصلاح كرده و به ملاقات والى [پدرش] رفته» است. ٦
* سيميتقو در رواندوز
حاكم نظامى آذربايجان اسماعيل خان، امروز وزارت داخله را مطلع كرد كه اتحاديهاى از عشاير عثمانى عليه انگليس در حال