روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٧٥٢
* پرسش از علت بركنارى رئيس گردان بنادر
وزارت جنگ امروز از امير لشكر جنوب محمود آيرم پرسيد كه حاكم بنادر گزارش مىدهد رئيس گردان بنادر قرار است تغيير كند. (ر. ك: ٢٣ اسفند) اما حاكم بنادر خواستار ابقاى رئيس گردان شده است. اهالى نيز چنين خواستى دارند.
«حسب الامر [وزير جنگ] مراتب را تصريحا اطلاع دهيد.» ٧
* صدور مجوز نشريه نسيم صبا
شوراى عالى معارف امروز در محل وزارت معارف تشكيل جلسه داد و صلاحيت چند روزنامه را تصويب كرد كه يكى از آنها مجله نسيم صبا به مديريت حسين كوهى كرمانى بود. ٨
______________________________
(١). روزنامه ايران، شم ١٣٤١، ص ٩. توضيح
اينكه روزنامه ايران شماره يادشده خود را در ده صفحه منتشر كرد و علت آن مصادف
بودن با روز اول فروردين و پرداختن به وقايع سال ١٣٠١ بود.
(٢). مدرس در پنج دوره تقنينيه، ج ١، ص ٤٠٦.
(٣). فولادلو، يا پلاتلو در ميان طوايف شاهسون اردبيل تنها طايفهاى است كه ادعاى بيكزادگى داشت. روستاهاى بسيارى در جنوب شرق اردبيل در مالكيت رؤساى همين طايفه بود و عده زيادى از افراد فولادلوها در آن روستاها (پيش از بسته شدن مرز) يكجانشين شده بودند. اين طايفه به دو تيره تقسيم مىشد، كه غالبا دشمن خونى يكديگر بودند. تيره بزرگتر با نام جوروغلو (غير از جوروغلوى قوجابيگلو) پس از يكجانشينى به كشاورزى رو آورد و همچنان با نام پلاتلو شناخته مىشد. تيره كوچكتر هم با نام جديد قشلاق يا آصف خامسلو كه به كوچنشينى ادامه داده، در امتداد رود كر واقع در مغان روسيه بيشتر در كنار جاده اصلى تجارى مغان، قشلاق مىكردند. خامسلوها به سبب اشتغال به راهزنى در اين جاده شهرت بدى داشتند. ييلاقشان هم در باغرو يعنى در بالادست روستاهاى خود قرار داشت. بيشترشان مسلح بودند. (تاپر، تاريخ سياسى اجتماعى شاهسونهاى مغان، صص ٤٣٥ و ٤٣٦).
(٤). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ١، ص ١١١.
(٥). همان، س ١٣٠٢، پ ٣٦، ص ٧٩.
(٦). همان، س ١٣٠١، پ ٢٠، ص ٨٠.
(٧). همان، پ ١٠، ص ١٠١.
(٨). بهزادى، شبه خاطرات، ج ٢، صص ٣٧١ و ٣٧٢. مجله هفتگى نسيم صبا به مديريت و صاحبامتيازى حسين كوهى كرمانى در ٢٨ حوت (اسفند) ١٣٠١ اجازه انتشار يافت و كار خود را در ١٣٠٢ آغاز نمود.
[تصوير] حسين كوهى كرمانى
روش اين مجله اجتماعى، ادبى، فكاهى بود. اداره (دفتر مجله) تهران، خيابان لالهزار، كوچه حاج باقر صراف و در چاپخانه بوسفور چاپ مىشد.
اين مجله در سال دوم انتشارش در ١٥ حمل (فروردين) ١٣٠٣ در چهار صفحه و به قطع وزيرى با چاپ سربى منتشر شده است. مجله نسيم صبا بارها تعطيل شد، ازاينرو بهطور مرتب انتشار نيافت. دوره دوم انتشار اين مجله پس از شهريور ١٣٢٠ و زير نظر مرتضى بشارت انتشار يافت.
(صدرهاشمى، تاريخ جرايد و مطبوعات ايران، ج ٤، صص ٣٠١ و ٣٠٢؛ برزين، شناسنامه مطبوعات ايران، ص ٤٠٥).