روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٧١٥
شنبه ١٢ اسفند ١٣٠١/ ٣ مارس ١٩٢٣/ ١٥ رجب ١٣٤١
* ديدار كارگزار خرمشهر با رئيس كمپانى نفت جنوب
پس از آنكه گزارشى در مورد تشكيل پليس نفت در مسجد سليمان به تهران رسيد، موضوع از طرف چند وزارتخانه، از كمپانى نفت جنوب سئوال شد. وزارت خارجه نيز از كارگزار خود در خرمشهر خواست كه در اين باب تحقيقاتى كند. وحيد السلطنه كارگزار خرمشهر در ديدارى كه با رئيس كمپانى نفت جنوب داشت از او شنيد كه تأسيس اين پليس عارى از حقيقت است. او گفت ما بيست نفر مستخدم براى نظارت بر كارگران داريم و هفتاد تفنگچى بختيارى هم از خوانين براى محافظت از ادارات و لولههاى نفت در اختيار هست. غير از اين زمانى كه مهندسين و مساحان براى سركشى به چاههاى نفت يا نقشهبردارى مىروند گاهى تا يكصد نفر سوار بختيارى همراه آنها هستند و اين به دليل نبودن قواى دولتى در اين منطقه است. با اين حال براى تحقيقات بيشتر به مسجد سليمان مىروم و نتيجه را به اطلاع مىرسانم. ١
* اعترافات حسينعلى طالشى
امير لشكر شمال غرب امروز گزارش داد كه حسينعلى طالشى به قتل سردار ناصر اعتراف نمىكند اما محرك قتل بوده.
او نسبت اين قتل را به سالار رشيد مىدهد. با اين حال حسينعلى در طول محاكمه اقرار به قتل اشخاص ديگر كرده و تحريك به قتل سردار ناصر هم ثابت شده است. محكمه رأى به اعدام او داده است. پرونده اتهامات پسرهاى او هنوز تكميل نشده است. ٢
* تقاضاى وزير جنگ براى تأسيس خط تلگراف اردبيل به خلخال
پس از آنكه عبد اللّه طهماسبى امير لشكر شمال غرب از ضرورت وجود سيم تلگراف بين اردبيل و خلخال براى وزير جنگ نوشت (ر. ك: ٧ اسفند) رضا خان امروز در نامهاى به وزارت پست و تلگراف موضوع را منعكس كرد و نوشت كه اين كار از نظر نظامى و تجارت امرى ضرورى است. ٣
* توجيهات حاكم نظامى لنگرود براى تبعيد روحانيان اين شهر
حاكم نظامى لنگرود در نامهاى كه امروز به رئيس تيپ مستقل شمال فرستاد در علت دستگيرى و تبعيد روحانيان اين شهر نوشت كه اينان پنج نفر هستند كه «تشكيل انجمن خمسه» دادهاند و همواره در مقام دسيسه و تحريك هستند. او نمونهاى از اين تحريكات را هم ياد كرد؛ چندى قبل يك نظامى را براى مأموريتى به محلى فرستاده كه يكى از اين روحانيان مردم را تحريك كرده آن نظامى را از محل خارج مىكنند. حاكم نظامى لنگرود بىآنكه به علت موضوع اشاره كند نمونه ديگر را تحصن عدهاى در قلعه آقا سيد حسين دانست كه وقتى آژانهايى براى جلوگيرى از تحصن به آنجا مىروند، به دستور يكى ديگر از اين روحانيان آژانها را مىزنند. او مواردى از اين دست را بدون ذكر علت آنها عامل دستگيرى و تبعيد ايشان دانسته، در پايان نوشته است اين كار «بىاعتدالى» نيست. ٤
* نگهدارى و مراقبت از مأموران ارزاق در زنجان
وزير جنگ كه پيش از اين از حاكم خمسه خواسته بود سلطان احمد خان و حيدر خان زند مأموران خريد و حمل غله از خمسه را از شهر بيرون كرده، به تهران بفرستد، اينك در نامهاى ديگر به حكومت خمسه خواست كه آنها را در زنجان نگاه دارند تا مأموران جديد برسند. اين تصميم بنا به خواست ميلسپو صورت گرفت. ميلسپو از رضا خان خواسته بود كه عمليات اين دو تن متوقف شود تا تحقيقات لازم درباره شيوه خريد ارزاق آنها به عمل آيد. از نظر حاكم خمسه سلطان احمد خان و حيدر خان زند رأسا اقدام به تعيين نرخ كرده، اقداماتى را براى توقيف جنس ملاكين كرده بودند كه اسباب