روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٦٤١
[تصوير] ميرزاده عشقى
اين شماره به جاى روزنامه سياست به چاپ رسيد كه باز ميرزاده عشقى صاحبامتياز آن بود. اين بار مندرجات قرن بيستم سرمقالههاى تند و آتشين به همراه قسمتى از اشعار عشقى و مقالات اجتماعى و اخبار داخله بود كه تا ٢٨ حمل (فروردين) ١٣٠٢ هجده شماره از آن در دوره دوم چاپ و منتشر گرديد. قرن بيستم به مدت چهار ماه به محاق رفت تا اينكه سومين دوره آن در ١٣٠٣ ش همزمان با آغاز نغمه جمهوريت از سر گرفته شد. در اين دوره بيش از يك شماره منتشر نشد و مطالب و مقالات همين شماره باعث كشته شدن صاحبامتياز آن ميرزاده عشقى گرديد. اين شماره كه در ٧ تير ١٣٠٣/ ٢٤ ذى قعده ١٣٤٣ به چاپ رسيد مطالب و اشعارى را دربر مىگرفت كه مهمترين عناوين آن عبارت است از «آرم جمهورى»، «جمهورى سوار» و «نوحه جمهورى». كاريكاتورى هم در كنار مقاله آرم جمهورى كه در صفحه ٨ نشريه مندرج بود قرار داشت كه همه بر ضد جمهورىخواهى رضا خان سردار سپه دلالت مىنمود. با انتشار همين شماره، روزنامه قرن بيستم توقيف گرديد و ميرزاده عشقى در ١٢ تير ١٣٠٣ هنگام بامداد در منزل مسكونىاش (در دوازده دولت تهران) توسط دو نفر به قتل رسيد (صدر هاشمى، تاريخ جرايد و مجلات ايران، ج ٤، صص ١٠٥ تا ١٠٧).
______________________________
(١٩). روزنامه ايران، شم ١٣٠٦، ص ١.
(٢٠). همانجا. اين تلگراف قطعا پيش از استعفاى قوام ارسال شده است.
(٢١). همان، شم ١٣٠٧، ص ٣.
(٢٢). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ٣، ص ١٠٥.
(٢٣). همان، پ ٣، ص ١٧.