روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٦٣٣
سهشنبه ٣ بهمن ١٣٠١/ ٢٣ ژانويه ١٩٢٣/ ٥ جمادى الثانى ١٣٤١
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
پيش از ظهر امروز مجلس به رياست مؤتمن الملك تشكيل جلسه داد. در اين جلسه مواد ديگرى از لايحه امتياز نفت قرائت شد و مورد بررسى قرار گرفت. پس از آن لايحه منسوجات وطنى كه مستخدمان دولتى و نيز مسئولان لشكرى و كشورى را مجبور مىكرد كه لباسهاى خود را از پارچههاى وطنى تهيه كنند خوانده شد. يكى از مواد اين لايحه مىگفت كه اين قانون از مهرماه ١٣٠٢ به اجرا گذاشته خواهد شد. در اين جلسه برخى نمايندگان از عضويت در كميسيون اروميه كه وظيفهاش رسيدگى به وضعيت آوارگان اروميهاى بود استعفا دادند. علت آن عدم پيشرفت كار در اين كميسيون بود. ١
* ديدار قوام السلطنه با احمد شاه
عصر امروز احمد شاه قوام السلطنه را احضار كرد و با او گفتوگو نمود. از جزئيات اين ديدار و اظهارات ردوبدل شده خبرى درج نگرديد. روزنامه ايران بهطور كلى نوشت كه آنها در مورد اوضاع جاريه كشور و مسائل مهم مملكتى گفت و شنود كردند. ٢
* مقالهاى عليه احمد شاه
روزنامه قيام ٣ در شماره امروز خود مقالهاى تحت عنوان «ايران آزاد» نوشت كه مفاد آن عليه احمد شاه و پيش از او عليه دولت قوام السلطنه بود. روزنامه قيام كه به مديريت موسوىزاده اداره مىشد در اين مقاله آورده بود: «... در مملكت مشروطه و استبدادى شاه مادامى كه بر سرير سلطنت نشسته نمىتواند خود را بىعلاقه نسبت به مملكت بداند. هرقدر هم بىحس و عياش و خوشگذران و پولدوست باشد باز به مملكت و تاجوتخت بىاعتنا نخواهد بود و در خلال خوشگذرانيها و منفعتپرستيها راضى نمىشود كه زمام امور به دست كسى قرار گيرد كه در اثر زمامدارى او شورش و هيجانى ميانه مردم بر ضد سلطنت ريشه بدواند ... سفر مىكند در حالتى كه ملت ايران از علل موجبه آن مسافرت بىخبر و بىاطلاع است، مراجعت مىكند در حالتى كه از مسافرت به خارج و ديدن احوال ممالك سائره و مشاهده ترقى ملل تغييرى در او مشهود نمىشود ... عجبا اين همه استرحام و استغاثه ملت در گوش او مؤثر واقع نشد، توجه به مسائل مهمه از او ديده نمىشود اگر از اوضاع داخلى و عدم صلاحيت زمامدار كنونى [مقصود قوام السلطنه است] بىخبر است، پس صرفنظر [كردن] از مقام سلطنت از مقدسترين وظايف اوليه ملت خواهد بود ...» ٤
* هشدار نسبت به تبليغات روسها
وزارت خارجه در نامهاى كه امروز به حاكم نظامى آذربايجان نوشت، هشدار داد كه بعضى از روسهاى ارمنىتبار كه به اسم تجارتخانه ونشترك به صفحات آذربايجان مىآيند با برخى از «مهاجرين مسلمان قفقاز دست به هم داده مشغول تبليغات مىشوند. و از قرار معلوم آمدن آبرام آقا رودينكوف به خوى نيز براى انجام همين مسائل بوده است.» در اين نامه خواسته شده مراقبت كامل از ياد شده و اقدامات او به عمل آيد و مراتب به مركز گزارش شود. ٥
* دستگيرى آقالار خان
به دنبال توضيح اقدامات ايذايى آقالار خان توسط اداره گمرك خداآفرين، امير لشكر شمال غرب امروز گزارش داد كه به فرمانده قواى قراجهداغ دستور داده شد به محل رفته و در صورت درستى گزارش، آقالار خان را دستگير كند. او اينك در اهر تحت بازجويى است. ٦
* شكايت تلگرافچى گميشتپه
در نامهاى كه تلگرافچى گميشتپه محرمانه به حاكم استرآباد (احتمالا) نوشت، اطلاع داد كه «خبير حضور» با آمدن به