روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٦١٥
يكشنبه ٢٣ دى ١٣٠١/ ١٤ ژانويه ١٩٢٣/ ٢٦ جمادى الاول ١٣٤١
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
امروز پيش از ظهر مجلس به رياست مؤتمن الملك تشكيل جلسه داد. در ابتدا قوام السلطنه رئيس الوزراء موضوع ١٥٠ هزار دلار كميسيون را كه در جلسه گذشته و نيز جلسه بيستم دى از طرف سليمان ميرزا مطرح شد تكذيب كرد و آن را بىاساس خواند. وى سپس در اهميت تصويب لايحه امتياز نفت شمال صحبت كرد و با اشاره به جمله يكى از نمايندگان كه لايحه نفت در اين دولت تصويب نمىشود گفت كه امتياز نفت مربوط به اين كابينه يا آن كابينه نيست، بلكه مربوط به مملكت است. قوام السلطنه سپس تلگرامهايى را كه بين او و علاء در مورد اقدامات شوستر براى استقراض ردّوبدل شده و در آن حرف از كميسيون رفته قرائت كرد و نشان داد كه طمعى براى گرفتن حق دلالى در بين نبوده است. ١
* كشتى جنگى انگليس در جزيره ابو موسى
كارگزار بندر لنگه در گزارشى كه امروز از محل كار خود به مركز فرستاد با اين توضيح كه «اين اوقات مأمورين انگليسى در مسقط و بنادر عمان به عجله و جديت اقدامات مىنمايند و تاكنون چند بندر از بنادرى كه تحت امر مسقط بوده و سرپيچى كردهاند به توپ بسته» تخريب نمودهاند، افزود كه «كشتى جنگى انگليس به جزيره ابو موسى رفته؛ چون جزيره مزبوره از جزاير متعلق به دولت علّيه بوده» تفصيل حوادث آن جزيره را تا سال جارى در گزارش ديگرى خواهم نوشت. ٢
* تشكيل محكمه براى اتهامات حسينعلى طالشى
به دنبال انعكاس رخدادهايى كه پس از دستگيرى حسينعلى طالشى يا همان سالار اشجع در اردبيل اعم از تحصن و تلگرامها و ... توسط شاكيان او صورت گرفت (ر. ك: ١٩ دى) رضا خان وزير جنگ امروز به امير لشكر شمال غرب نوشت كه «دستور دادهام قاتل محاكمه و رأى محكمه اجرا شود.» ٣
* پيدا شدن دو عراده مسلسل
پس از تأكيد رضا خان وزير جنگ مبنى بر جمعآورى سلاح (ر. ك: ١٦ دى) در منطقه آذربايجان، عبد اللّه طهماسبى امير لشكر غرب خبر داد كه دو عراده مسلسل نزد شعبان على خان، سرهنگ سابق، پيدا شده است كه براى گرفتن آن مشغول مذاكره هستم. و يادآور شد كه جمعآورى اسلحه متوقف نشده و آنچه اضافه است به مركز خواهد فرستاد. ٤
* ابلاغ قانون منعقده بين ايران و افغانستان به وزارت امور خارجه
امروز قانون راجع به فصل سوم الحاقيه به عهدنامه منعقده بين دولتين ايران و افغانستان (ر. ك: ٣١ شهريور) به وزارت امور خارجه ابلاغ شد. ٥
* اعلام نياز به شش قاطر
رئيس تيپ مستقل شمال امروز از رضا خان خواست كه شش قاطر از مركز براى او بفرستد. او نوشت دو مسلسلى كه اخيرا به اين تيپ اضافه شده و تا اندازهاى نيازمندى اين تيپ را به اين اسلحه برطرف كرده، محتاج قاطر است؛ يا شش رأس قاطر امر فرماييد از مركز فرستاده شود يا اجازه خريد آن در منطقه داده شود. ٦
______________________________
(١). مذاكرات مجلس ...، صص ١٥٤٨- ١٥٤٢.
(٢). اسناد وزارت امور خارجه، ٣١- ١٣- ٥١- ١٣٠١.
(٣). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ١١، ص ٢٧.
(٤). همان، پ ٣، ص ١٢١.
(٥). اسناد وزارت امور خارجه، ٢٤- ٥- ٦٦- ١٣٠١.
(٦). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ١٦، ص ٥٦.