روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٦١١
* تحصن و اعتراض به بىعدالتيهاى امنيه
گروهى از اهالى ايوانكى براى اعتراض به بىعدالتيهاى افراد امنيه و رساندن صداى خود به مسئولان در تلگرافخانه اين شهر متحصن شدهاند. آنها خواستار رسيدگى به رفتار غيرعادلانه امنيه با اهالى هستند. «از طرف امنيه نيز مأمور براى رسيدگى اعزام گرديده است.» ٩
* سهم دولت ايران از تعمير پل آستارا
پس از تخريب پل آستارا، براساس توافق دولتين ايران و روس، قرار شد طرف روسى پل را تعمير كرده نصف مخارج آن را از ايران بگيرد.
حال از طرف شوراى اقتصادى آذربايجان شوروى خرج تعمير پل ٨٩٠٠٠ منات طلا و سهم ايران بيش از ٤٤٠٠٠ منات طلا اعلام گرديده است. ١٠
* رايزنى انگليس با رضا خان و احتمال تجاوز روس به خاك ايران
پس از خبرى كه لورن وزير مختار انگليس از شنيدههاى خود مبنى بر احتمال ورود روسيه به خاك ايران براى عبور از اين ناحيه و پيشروى به سوى عراق (ر. ك: ١٠ دى) داد، وابسته نظامى سفارت به ديدار رئيس اركان كل حرب قشون رفت و موضوع را با او در ميان گذاشت. حال لورن از قول مسئول نظامى ايران مىگويد كه وزير جنگ تصميم دارد در برابر هم تجاوزى به خاك ايران مقاومت كند. وى اين خبر را نيز با طبقهبندى فوق سرى براى انگلستان فرستاد و آن را نمادى از بىطرفى ايران دانست. ١١
* اعزام محمد حسين خان به گيلان
منابع انگليسى مىنويسند سرهنگ محمد حسين خان آيرم به فرمان رضا خان وزير جنگ براى سربازگيرى و سركوب فعاليتهاى انقلابى در گيلان و مازندران امروز تهران را به قصد رشت ترك كرد. ١٢ بدينترتيب وى جانشين على اكبر درخشانى شد و سرپرستى قشون را در گيلان و مازندران به عهده گرفت.
______________________________
(١). روزنامه ايران، شم ١٢٩٧، صص ١ تا ٤.
(٢). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ٣، ص ١٣٧.
(٣). اسناد وزارت امور خارجه، ٣/ ١٣٣ تا ١/ ١٣٣- ٢- ٤٩- ١٣٠١.
(٤). همان، ٣/ ١٣٢ تا ١/ ١٣٢- ٢- ٤٩- ١٣٠١.
(٥). همان، ١٥٣ تا ١٥١ و ٤٢- ١١- ٤٧- ١٣٠١.
(٦). هفتهنامه روژ كوردستان، شم ٨، ص ٤؛ همان، شم ٩، ص ٣.
(٧). روزنامه ايران، شم ١٢٩٦، ص ٢.
(٨). همان، ص ٣.
(٩). همانجا.
(١٠). همان، ص ٢.
(١١).FO E ٣٩٥ /٦٠١ /٤٣ .
اين خبرها گرماى خود را تا روز ١٦ ژانويه حفظ كرد؛ روزى كه كرزن به لورن نوشت كه بررسى قضيه نشان مىدهد كه تهديد بين النهرين از سوى روسيه با توجه به قرائن موجود محتمل نيست. با اين حال رايزنيهاى نظامى انگليس با مقامات نظامى ايران به ويژه امان اللّه ميرزا رئيس اركان حرب كل قشون همچنان ادامه يافت.(FO E ٦٩٣ /٦٠١ /٧٣)
(١٢)(FO E ٧٣٩٢ /٩٦ /٤٣ .