روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٥٩٨
يكشنبه ١٦ دى ١٣٠١/ ٧ ژانويه ١٩٢٣/ ١٩ جمادى الاول ١٣٤١
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
مجلس شوراى ملى پيش از ظهر امروز به رياست آيت اللّه سيد حسن مدرس تشكيل جلسه داد. در اين جلسه نمايندگان برخى سئوالات خود را مطرح كرده، وزراء پاسخ دادند. از جمله ميرزا شهاب الدين درباره ورود مأموران تحديد [ترياك] به خانههاى مردم كه اين موضوع خلاف شرع و قانون اساسى است پرسيد و وزير ماليه ضمن تكذيب آن گفت فقط به خانههايى كه سوءظن قوى داشته باشند وارد مىشوند. پس از اين پرسشها و پاسخها لايحه امتياز نفت مطرح شد و ماده ١٢ آن قرائت گرديد. اين ماده درباره معافيت اراضى، محصولات نفتى و تأسيسات آن از گمرك و ماليات بود. پس از مخالفت سليمان ميرزا، قوام السلطنه رياست وزراء بياناتى ايراد كرد و تلويحا گفت كه برخى نمايندگان تمايلى به تصويب اين لايحه ندارند. با اين حال پيشنهاد كرد در كنار طرح اين لايحه در صحن علنى كميسيون امتياز هم در كنار آن تشكيل شود و نماينده دولت در آن كميسيون حاضر باشد و با توضيحات به موقع تصويب لايحه جلو بيفتد. قوام السلطنه خواست كه اين كار ظرف پنج روز به نتيجه رسيده، لايحه به تصويب برسد. ١
* پاسخ عبد اللّه طهماسبى به پرسشهاى قوام السلطنه
در پى طرح سئوالهايى از طرف قوام السلطنه رياست وزراء درباره چگونگى اقدامات سيد طه در مناطق كردنشين و انعكاس آن به امير لشكر شمال غرب (ر. ك: ١٥ دى)، وى امروز پاسخ داد كه دعوتنامه سيد طه به ضميمه گزارشى بود كه اوزدمير پاشا به نايب سرهنگ يوسف خان داده بود. در گزارش اوزدمير پاشا آمده است سيد طه رؤساى عشاير حوالى اربيل را دعوت به اجتماع و مذاكرات راجع به استقلال كردستان جنوبى (كردستان عراق) مىنمايد. (ر. ك: ٢٤ آذر) دعوتنامه ياد شده هم در آن حوالى به دست اوزدمير پاشا افتاده و اين دعوتنامهها خطاب به رؤساى عشاير حوالى اربيل است. شيخ عبيد اللّه هم تبعه عثمانى و مقيم خاك عثمانى است. وى در پايان يادآور شد كه پيش از اين سيد طه با رؤساى اكراد ايرانى روابطى داشت اما اينك چنين روابطى ديده نمىشود. ٢
* تأكيد رضا خان به جمعآورى اسلحه در آذربايجان
رضا خان وزير جنگ در تلگرامى به امير لشكر شمال غرب تأكيد كرد كه كليه اسلحه صفحات آذربايجان جمعآورى شود و اگر لازم شد آنها را با قيمت نازلى بخريد. مثلا براى اسلحههاى موجود در شهر خوى چنين اقدامى شود، مناسب است. ٣
* پيشنهاد رضا خان به سردار نصرت براى سفر به تهران
در نامهاى كه رضا خان وزير جنگ امروز به سردار نصرت در قصرشيرين فرستاد در پاسخ به اظهارات او مسائل مطرح شده را امور داخلى و ايلياتى دانست و از آنجا كه «اينجانب مخالف با اينگونه تعديات و اعمال نفوذ شخصى هستم لازم است خود شما به تهران آمده مراتب را حضورا مذاكره نماييد تا حقيقت امر مكشوف گردد.» ٤
* گسترش آبله در گيلان در اثر نرسيدن حقوق
بنا به اطلاعى كه حاكم گيلان داده است بيمارى آبله در اين ايالت گسترش يافته است و «رئيس صحيه به واسطه تعويق حقوق خود به مبتلايان رسيدگى نمىنمايد. در صورتى كه حقوق ايشان نرسد حالت صحيه (بهداشت) خوب نخواهد بود.» ٥
* تحويل دفاتر پست جنوب از انگلستان
روزنامه ايران در شماره امروز خود نوشت كه مأموران اعزامى ايران به بوشهر «دفاتر پست جنوب را موافق تعليمات صادره از نمايندگان دولت انگليس تحويل گرفته و از طرف