كوششهايى كه در رفع كاستى و نقائص مدارس قديمه در تهيه وسايل و روان‌سازى آموزش طلاب به ويژه در مورد مدرسه معصوميه بيرجند صورت گرفت از همه دست‌اندركاران به ويژه امير شوكت الملك علم تقدير و تشكر كردند. «جمعيت معارف‌پرور از قدرشناسى نسبت به يك چنين اقدامى كه معارف را رونق مى‌دهد و حيات ملت ايران را تجديد مى‌كند نمى‌تواند خوددارى نمايد.» ٨

[تصوير] شوكت الملك علم و پسرش اسد اللّه‌

* تأكيد سيميتقو بر ايرانى بودن خود

در نامه‌اى كه سيميتقو امروز براى سرهنگ يوسف خان رئيس قشون ساوجبلاغ فرستاد چنين نوشت كه نامه شما را دريافت كردم و «اسباب مسرت و خوشوقتى گرديد ... من ايرانى هستم، تعصب ايرانى هم دارم. چنانچه اشعار گرديده بود هرگاه اولياء امور توجهات فرمودند و اطمينان لازم بدهند من هم همه قسم از براى خدمت به دولت متبوعه خود با كمال افتخار و اطمينان حاضرم.» ٩

* موافقت كرزن با مساعده بانك شاهى‌

در پى درخواست ميلسپو از مدير بانك شاهنشاهى براى پرداخت ماهيانه يك ميليون تومان با ضمانت عوايد نفت جنوب و استفسار وزير مختار انگليس از وزارت امور خارجه در اين‌باره (ر. ك: ٢١ آذر)، كرزن امروز در پاسخ لورن نوشت:

«با آن‌كه به‌طور كلى با دادن مساعده‌هاى مالى بيشتر مخالفم، به نظر مى‌رسد در اين مورد خاص مصلحت سياسى توجيه كافى دارد. ازاين‌رو چنانچه بانك نظر مرا خواسته باشد، من مخالفتى با مساعدت پيشنهاد شده ندارم. [البته‌] بدهيهاى [ايران‌] مربوط به دولت اعلى حضرت [انگلستان‌] نبايد از نظر دور داشته شوند.» ١٠

______________________________
(١). روزنامه اقدام، شم ٩٩، ص ١. در بايگانى كتابخانه‌هاى معتبر از اين شماره تا ٢٨ بهن ١٣٠١ از روزنامه اقدام نسخه‌اى يافت نشد. ٢٨ بهمن روزنامه بيدارى تا مدتى به جاى اقدام انتشار يافت.

(٢). روزنامه اتحاد، شم ٢٧١، ص ١.

(٣). اسناد وزارت امور خارجه، ١٢- ١- ٤٠- ١٣٠١.

(٤). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ٤، ص ١.

(٥). روزنامه دستور اخوت در ١٣٠١ ش در تهران به مديرمسئولى سلطان الكتاب تأسيس و انتشار يافت. در اواخر سال مذكور مسئوليت اداره روزنامه به عهده سيد محمد باقر دبيرى واگذار گرديد. در شماره ٢٤ روزنامه طوفان- ١٠ دلو ١٣٠١- درباره سيد محمد باقر دبيرى چنين آمده است: آقاى آسيد محمود باقر دبيرى رئيس سابق معارف و اوقاف سيستان كه از جوانان تحصيل كرده و خدماتشان در معارف به خصوص جريده‌نگارى غيرقابل انكار است به مديريت و سردبيرى دستور اخوت انتخاب و از شماره آينده مسئوليت مندرجات آن را به عهده خواهند گرفت. درباره شمارگان و مدت زمان انتشار دستور اخوت اطلاعى به دست نيامد. (صدر هاشمى، تاريخ جرايد و مجلات ايران، ج ١ و ٢، ص ٢٨٧).

(٦). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، س ١٣٠١، سند شم ٣٧٤٩.

(٧). روزنامه دستور اخوت، شم ٢٠- ١٩، ص ٣. مطلبى كه در همين شماره با عنوان «سئوال از رياست محترم اركان حرب كل قشون دام اقباله» چاپ كرده بود چنين بود: «صولت الملك امير شوكت در موقعى كه در قصر شيرين حكومت بوده در بين ايلات براى توليد اغتشاشاتى بر عليه حكومت مركزى بنا به دستور اجانب اسلحه توزيع مى‌نموده و به همين جرم مدت دوازده روز در اداره اركان حرب قشون كرمانشاه توقيف و بنا به اوامر صادره در اركان حرب كل قشون تحت الحفظ او را به تهران جلب نموده‌اند.» دستور اخوت در ادامه خواستار توضيح درباره اين حادثه مهم از مسئولين وزارت جنگ شده بود. (همان، ص ٤).

(٨). منصف، امير شوكت الملك علم (امير قائن)، صص ١٤٦ و ١٤٧.

(٩). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ٣، ص ٨٢.

(١٠)FO E ٩٠٠٤١ /٧ /٤٣ .