روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٩٥
شنبه ٢٦ آبان ١٣٠١/ ١٨ نوامبر ١٩٢٢/ ٢٨ ربيع الاول ١٣٤١
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
مجلس شوراى ملى پيش از غروب امروز تشكيل جلسه داد و مشورتها درباره قانون نفت ادامه يافت. موافقان و مخالفان درباره اينكه يكى از ايالات شمالى ايران خارج از قرارداد باقى بماند يا نه، گفتوگو كردند. ١ همچنين درباره مدت قرارداد كه پنجاه سال ياد شده بود بحث شد. مواد مورد بحث براى تصحيح و دخالت نظرات نمايندگان به كميسيون ارجاع شد. ٢ مدرس نيز با حفظ يكى از ايالات براى اينكه از داخل كشور اگر داوطلبى براى گرفتن اين امتياز پيدا شد به او بدهند، موافق بود. وى اساسا با اعطاى امتياز به كمپانىهاى امريكا موافق بود اما تأكيد مىكرد كه در جزئيات امر نبايد عجله كرد. ٣
* ورود ميلسپو به ايران
امشب دكتر ميلسپو با همراهان خود وارد تهران شد و در باغ مخبر الدوله مستقر گرديد. او قرار است فردا در هيأت دولت حاضر شود و پس از مذاكره با نخستوزير از ٢٨ آبان در وزارت ماليه شروع به كار كند. ٤ «ورود دكتر ميلسپو با مسرت كامل تلقى گرديد و در اغلب جرايد آن روز نسبت به ورود مستشاران امريكايى به تهران اظهار خوشبينى كرده، خيرمقدم و تبريك ورود گفتند و تا چند روز موضوع ورود مستشاران مورد توجه جرايد واقع گرديده روى آن قلمفرسايى و بحث مىنمودند.» ٥
* فعاليتهاى شيخ محمود در مرزهاى ايران
محمد حسن بديع نماينده سياسى ايران در كربلا از قول منابع موثق به وزارت امور خارجه نوشت كه شيخ محمود حاكم جديد كردستان با كردهاى ايران مشغول مكاتبه است و آنها را تحريك و ترغيب به عصيان و تمرد مىكند. او هشدار داد «خوب است اولياى دولت مراقب اعمال او بوده، نگذارند به تحريك و اغواى او غايله كردستان تجديد شود.» ٦ گفتنى است انگليسها معتقد بودند كه در اين زمان سفارت روسيه در تهران از مسكو دستور گرفته بود تا به تبليغات كماليستى در كردستان ايران دامن زده شود. انگليسها معتقد بودند با رشد اينگونه تبليغات روسها مىتوانند زمينه نفوذ خود را در اين نواحى آماده كنند. ٧
* تقاضاى آب از ايران براى بادكوبه
وزير مختار روسيه شوروى در ايران امروز در نامهاى به وزارت امور خارجه از خرابى مجارى آب آشاميدنى در بادكوبه خبر داد و از ايران خواست «از سفاينى كه تا زمان تعمير مركز مزبور براى حمل آب در شبانهروز به بندر انزلى خواهند آمد جلوگيرى و ممانعتى به عمل نياورند زيرا ساير بنادر بحر خزر استعداد اين عمل را ندارند و قابل استفاده نمىباشند.» ٨
وزارت امور خارجه هم در همين روز موضوع را به اداره گمركات خبر داد و ضمن موافقت با اصل موضوع تأكيد كرد «موقع ورود و خروج كشتيها كاملا مراقبت نمايند برخلاف انتظار اقدامى نشود.» ٩
* دستور برخورد با ارمنيان مخالف با شوروى در تبريز
پس از آنكه سفارت روسيه شوروى در تهران از وزارت امور خارجه خواست كه از فعاليت تعدادى از رجال ارمنى پيش از انقلاب كه در تبريز گردهم آمده و تشكيل دولت در تبعيد دادهاند (ر. ك: ٢٥ آبان) جلوگيرى كند، وزارت امور خارجه در نامهاى به وزارت داخله نوشت كه سفارت روس كه عهدهدار حفظ منافع ارمنستان در ايران است از تشكيل يك دولت در تبعيد خبر مىدهد. موضوع به آذربايجان منعكس شود و پس از تحقيقات اگر نتيجه درست بود، آنها را از تبريز تبعيد كنيد. ١٠