روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٧٦
پنجشنبه ١٧ آبان ١٣٠١/ ٩ نوامبر ١٩٢٢/ ١٩ ربيع الاول ١٣٤١
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
پيش از غروب امروز مجلس شوراى ملى به رياست مؤتمن الملك تشكيل جلسه داد. در اين جلسه با تقاضاى يك ماه مرخصى اضافى براى سردار جنگ كه براى تحقيقات از حادثه كشتار نظاميان در شليل عازم منطقه بختيارى شده بود، موافقت شد. دستور اصلى مجلس امروز نيز قانون استخدام بود. همچنين به درخواست دولت مقرر شد كه كميسيون بررسى لايحه نفت شمال، تشكيل جلسه بدهد. لايحه نفت شمال از طرف دولت قوام السلطنه با تلفيقى از شرايط دو كمپانى سينكلر و استاندارد اويل به مجلس تقديم شده بود؛ و كميسيون مزبور نتوانسته بود تا آن وقت جلسات خود را به طور مرتب تشكيل دهد. ١
* لزوم برخورد قهرآميز با شاهسونها
عبد اللّه طهماسبى اميرلشكر شمال غرب و فرمانده قواى آذربايجان توضيح داد كه پس از بازگشت نيروهايى كه از مركز براى سركوب سيميتقو به اين صفحه آمده بودند برخى از ايلات و طوايف شاهسون مانند آلارلو به سركردگى نجفقلى خان سركشى مىكنند. براى نمونه نجفقلى خان از بازپس داددن يك عراده توپ و مسلسلهاى خود استنكاف مىورزد. تاكنون روش مسالمتآميز با ايشان فايده نبخشيده «درخواست مىكنم اجازه فرمايند در صورتى كه به مسالمت اسلحه سنگين خود را تسليم ننمايند قهرا مطالبه و گرفته شود.» وى در پايان تقاضا كرد براى اين موضوع قواى پادگان آستارا تحت فرمان قواى آذربايجان باقى بماند. ٢
* عدم پيشرفت امور مرزى ايران و روس از زبان هيأت ايرانى
مستشار الدوله مسئول «كميسيون سرحدى دولت علّيه ايران» كه براى حلوفصل مسائل باقى مانده بين ايران و روسيه در استرآباد بسر مىبرند امروز علل ناكامى خود را در پيشبرد امور به وزارت امور خارجه منعكس كرد و آشكارا عدم حمايت مسئولان مركزى را علت اين امر دانست.
[تصوير] در ابتداى اين گزارش ضمن يادآورى چهل سال تضييقات آبى و ارضى همسايه شمالى، آمده بود كه به موجب فصل سوم عهدنامه مودت (١٩٢١ م) انتظار مىرفت مسائل مرزى مرتفع شود. اما نبود عدهاى كارشناس در مركز كه به موقع بتوانند «اظهارات حقه كميسيون» را پاسخ دهند، دو ماه و نيم زمان كميسيون سرحدى را تلف كرده، اين هيأت در استرآباد بلاتكليف مانده است. در اين نامه شكواييهگونه آمده است كه هرچه نوشتيم، به سفارت ايران در مسكو يا سفارت روسيه در تهران احاله داديد. ديگر آنكه همراهى ٦٠- ٥٠ سوار نظامى كه بايد همراه هيأت باشد دچار ترديد شد. در يك صحراى هفتاد و پنج فرسخى چگونه مىتوان بدون وسايل مخابرات و نبود امنيت حركت كرد. مضاف بر اينكه محافظت از هيأت روسى