روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٧٠
دوشنبه ١٤ آبان ١٣٠١/ ٦ نوامبر ١٩٢٢/ ١٦ ربيع الاول ١٣٤١
* قانون جزاى عرفى و خبر روزنامه آسياى وسطى
قوام السلطنه رياست وزراء در تلگرامى كه امروز به مشاور الممالك نماينده سياسى ايران در مسكو فرستاد ضمن توضيح لغو قانون جزاى عرفى كه يكى از تقاضاهاى جدى روحانيان بود و با اينكه از تصويب مجلس نگذشته بود بيشتر نمايندگان هم با آن مخالف بودند، خبر داد كه اينك قانون جزاى ديگرى در حال تدوين است كه به مجلس داده شود. اما «ديشب يكى از جرايد موسوم به آسياى وسطى، فوق العادهاى منتشر كرد كه از قرار معلوم سفارت روس يادداشتى به دولت داده و به الغاى قانون مزبور اعتراض نموده است. ضمنا در فوق العاده شمهاى از دخالتهاى سفارت در كارهاى مملكت شرح داده و با عبارات تندى تنقيد كرده بود. اينجانب فورا به نظميه امر دادم مانع انتشار فوق العاده مزبور بشوند و در روزنامه آسياى وسطى و ايران نيز» شرحى كه متضمن تكذيب اين موضوع بود به چاپ رسيد. ١
* اطلاعيه وزارت امور خارجه و سفارت روسيه
در پى درج خبرى در نشريه آسياى وسطى مبنى بر اعتراض سفارت روسيه به دولت ايران نسبت به لغو قانون جزاى عرفى، امروز وزارت امور خارجه در اعلانى آن را تكذيب كرد و نظر ارباب جرايد را نسبت به حفظ مناسبات حسنه با دول دوست يادآور و اهميت آن را متذكر شد. همچنين سفارت روسيه به دو زبان فارسى و روسى موضوع را تكذيب نمود و آن را در شماره امروز روزنامه ايران به چاپ رساند. در اين اعلان استقرار رژيم كاپيتولاسيون در ايران كه به سفارت روسيه نسبت داده شده تكذيب شد و اينكه «نمايندگى مختار هيچگونه يادداشتى ارسال ننموده و كليتا هيچ قدمى در مسئله نسخ قانون جزاى عرفى دولت ايران و اجراى رژيم كاپيتولاسيون كه مخالف شئونات يك ملت آزاد است برنداشته است.» ٢
* گزارش امير لشكر شمال غرب از موقعيت سيد طه
عبد اللّه طهماسبى فرمانده كل قواى آذربايجان امروز اخبارى را كه از سيد طه، فرد نزديك به سيميتقو، جمعآورى كرده بود به مركز فرستاد. سيد طه پس از شكست قطعى، به اروميه آمده، تأمين مىگيرد و سپس به عنوان آوردن خانوادهاش به خاك عثمانى مىرود، اما عثمانىها مانع از بازگشت وى مىشوند. «حاليه برطبق راپرت واصله اسماعيل آقا و سيد طه متفقا با قريب چهل سوار به طرف سليمانيه رفته، از قرار ملحق به انگليسها شدهاند.» ٣
* انتخاب حاكم جديد اصفهان
به دنبال استعفاى سلطان محمد سردار اشجع از حكومت اصفهان، حاكم سابق نظامى تهران محمود انصارى (امير اقتدار) به حكومت اصفهان تعيين شد. ٤
* انتخاب يك مجتهد در شوراى عالى معارف
سيد مهدى لاهيجى «كه از افاضل علماى آزادىخواه هستند به عضويت شوراى عالى معارف معين شدند.» ٥ اعضاى شوراى عالى معارف غير از روحانى ياد شده شامل ذكاء الملك فروغى، تدين، شيخ محمد امين خويى، دكتر امير اعلم، دكتر مسيح الدوله، ميرزا غلامحسين خان رهنما، مجير الدوله و دهخدا بودند.
* استنكاف حاكم گيلان از بخشنامه دولت
كارگزارى مركزى گيلان امروز به وزارت امور خارجه اطلاع داد كه پيرو دستور العمل صادر شده مبنى بر منع مذاكره و مكاتبه مستقيم عوامل حكومتى و دولتى ايران با كنسولگريها و نمايندگان دول خارجى، «حكومت گيلان تصور مىكند كه اين امر براى مأمورين جزء است و به خودشان مربوط نيست.» وى در پايان خواست كه به او بگويند مستقيم با نمايندگان كشورهاى بيگانه تماس نگيرد. ٦ معروف بود كه نير السلطان حاكم گيلان روابط ويژهاى با روسها دارد.