روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٤٥
در ١٣١٨ ش به وزارت دادگسترى منصوب شد. در آبان همين سال پس از سقوط دولت محمود جم، مأموريت يافت كابينه دولت را تشكيل دهد. اما كابينهاش چندان دوام نداشت و در ٤ تيرماه ١٣١٩ كنار رفت. پس از اين مورد خشم رضا شاه قرار گرفت و مدتى را در زندان بسر برد. آنگاه به تدريس در دانشگاه تهران و فعاليت در فرهنگستان روى آورد. با وجود اين در ١٨ شهريور ١٣٢٢، بار ديگر توسط نيروهاى متفقين بازداشت و به اراك منتقل شد.
در سال ١٣٢٤ ش در كابينه احمد قوام، عنوان مشاور يافت، اما با شروع دوره پانزدهم مجلس شوراى ملى در ١٣٢٦ ش، علىرغم مخالفت جمعى، از طرف مردم مشكينشهر به نمايندگى رسيد و به مجلس رفت. وى در مجلس سنا كه در سال ١٣٢٨ ش تشكيل شد، از تهران سناتور انتخابى شد. در ١٣٣٠ ش، متين دفترى از طرف مجلس سنا به اتفاق دو سناتور ديگر مأمور نظارت در اجراى قانون ملى شدن صنعت نفت بود. سال بعد با لايحه مصادره اموال قوام السلطنه، كه از تصويب مجلس شوراى ملى گذشته و به مجلس سنا آورده شده بود، به شدت مخالفت ورزيد.
عضويت در جمعيت ايرانى طرفدار ملل متحد، رياست شوراى اجرائيه گروه پارلمانى بين المجالس، و رياست كنفرانس بين المجالس در تهران از ديگر مشاغل او بود. مىگويند وى در گرفتارى عبد الحسين تيمورتاش نقش داشته، همو نيز پروندهاش را براى طرح در دادگاه آماده ساخت. از تأليفات او مىتوان: كليد استقلال اقتصادى ايران، كاپيتولاسيون و محاكمات فورى را نام برد. احمد متين دفترى در تير ١٣٥٠ در تهران درگذشت و در باغچه عليجان حضرت عبد العظيم (ع) به خاك سپرده شد.
متين دفترى داماد دكتر محمد مصدق بود. (بامداد، شرح حال رجال ايران در ...، ج ٦، ص ٣٢؛ عاقلى، شرح حال رجال سياسى و ...، ج ٣، ص ١٣٤٧؛ كريميان، «نمونه امضاى اعضاى هيأت ...»، ص ٤٩).
[تصوير] ميرزا احمد خان متين الدوله
______________________________
(١٨). روزنامه ايران، شم ١٢٤٥، ص ٢.
(١٩). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ٦، ص ٥٧.
(٢٠). اسناد وزارت امور خارجه، ٥٧ و ٥٨- ١- ٢- ١٣٠١.
(٢١). همان، ٢٤- ١١- ٤٧- ١٣٠١.
(٢٢). همان، ٧- ١٢- ١/ ١٥- ١٣٠١.
(٢٣). همان، ١٠ و ٩- ٤- ٢٣- ١٣٠٢.