روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٤٢
چهارشنبه ٢ آبان ١٣٠١/ ٢٥ اكتبر ١٩٢٢/ ٤ ربيع الاول ١٣٤١
* گزارش قوام السلطنه به احمد شاه
اين گزارش كه شماره ٢٣٧ را در حاشيه خود دارد درباره ادامه بحران بين اقليت و اكثريت مجلس است. «دو فقره [درخواست] علما و مجتمعين مسجد [جامع] به توقيف دو روزنامه و تبعيد مدير آنها قبول، بقيه بين دولت و مجلس تحت مذاكره است. علما از مسجد [جامع] خارج نشده ولى بازارها باز و امنيت و نظم كاملا برقرار است. روزنامه اقدام به ساحت مقدس سلطنت اسائه ادب كرده بود، توقيف شد. اختلافى كه بين مجلس و وزير جنگ بود اصلاح و وزير جنگ لايحه در الغاى حكومتهاى نظامى و واگذار نمودن دواير ماليه به وزارت ماليه در مجلس قرائت نمود.» ١
* اطلاعرسانى احمد شاه
احمد شاه امروز به قوام السلطنه اطلاع داد كه تصميم او براى حركت به ايران در اواسط اكتبر محقق نشد، چون مسافرت اسپانيا با تأخير روبهرو شد و پيدا كردن جا در كشتيها هم مشكل بود. اينك در دهم نوامبر با كشتى «نالدرا» از مارسى فرانسه راهى ايران خواهم شد. «ان شاء اللّه به زودى به تهران برسم و مساعى من وسيله خير و سعادت عموم گردد.» ٢ پايان سفر او و رسيدنش به ايران بيش از يك ماه زمان برد.
* اسباب تكفير يك مسلمان
در پى تكفير مديران دو روزنامه ميهن ٣ و پژوهش ٤، مدير روزنامه ميهن در اعلانى كه امروز در جرايد به چاپ رساند نوشت كه «اسباب تكفير يك نفر مسلمان يكى از سه چيز است: ١. انكار خدا و رسول؛ ٢. انكار يكى از ضروريات دين از قبيل وجوب نماز و روزه؛ ٣. سب يكى از انبياء يا ائمه هدا ... من كدام يك از اينها را مرتكب شدهام؟ خوب است آقايان شمارههاى اخير ميهن را مطالعه فرموده و هركدام از اين مسائل در او ملاحظه فرمودند به عامه اعلام فرمايند.» ٥ روز پنجشنبه گذشته دو واعظ، اين دو مدير را هنگام سخنان خود تكفير كرده بودند. ٦
* اظهار عقيدهيى از وعاظ درباره سليمان ميرزا
عصر امروز يكى از واعظانى كه در مسجد جامع سخن مىراند با توضيحاتى درباره ديانت سليمان ميرزا كه مورد ترديد واقع شده بود، براى حاضران رفع شبهه كرد. وى اساس اين اتهام را وارد ندانست و گفت كه «نمىتوان تصور سوئى نسبت به شاهزاده معظم له نمود. حتى چنانچه نسبت به ديانت ايشان اظهار خلافى بشود شرعا مسئول خواهند بود.» ٧ آيت اللّه مدرس نيز در همين روز چنين رأيى صادر كرد كه در جلسه سوم آبان مجلس قرائت شد.
* حمله به مرآت الذاكرين
امروز صبح در محله چال ميدان نزديك حمام گلشن به مرآت الذاكرين حمله شد و مورد ضربوشتم قرار گرفت.
حملهكنندگان افرادى مجهول الهويه معرفى شدند. ٨
* استعفاى والى فارس
به نوشته روزنامه شفق سرخ شاهزاده نصرت السلطنه استعفاى خود را از ايالت فارس تلگرافى به تهران اطلاع داده است. «در قبول اين استعفا تا امروز تصميمى گرفته نشده ليكن به موجب اطلاع اخير امروز تلگرام قبولى استعفاى ايشان از طرف رياست وزرا صادر و مخابره گرديد.» ٩
* دستگيرى دبوا
روزنامه اتحاد در شماره امروز خود با عنوان «ترفيع مقام و توقيف دبوا» نوشت كه يحيى نجمآبادى مستنطق دبوا- پيشكار سابق ماليه خراسان كه قوام السلطنه را متهم به اختلاس كرده بود- برحسب ابلاغ قوام السلطنه به مدعى العمومى محاكمات وزارت