روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٣٦٩
«يك نفر از دوستان معتمد خود را بهطور خصوصى و محرمانه نزد مشار اليه فرستاده تبريك ورود گفته.» شيخ محمود هم ضمن امتنان گفته كه «من خود را خادم اسلام و اسلاميان مىدانم. به خصوص دولت علّيه ايران كه آباء و اجداد ما نظر به جهت جامعه اسلاميت همه با آن دولت علّيه همراه و مساعد بودهاند و ما هم از اولاد آن پدران هستيم. هميشه نقطه توجه و اميد ما ايران بوده.» شيخ محمود اين را هم گفته كه اى كاش آزادى من با توجه اولياى دولت ايران صورت مىگرفت ١٥ و اضافه كرده كه نمىدانم دولت ايران از وضعيت كنونى كردستان باخبر است يا نه، كه اينطور بىحس و حركت است. آيا مأمور او در اينجا به دولت خود خبر نمىدهد؟ ١٦ منتخب الدوله ادامه مىدهد كه انگليس امتيازات قابل توجهى به شيخ محمود داده. او فردا عازم سليمانيه است تا دولت خود را تشكيل دهد. «از قرارى كه مىگويند برخلاف سابق اختيار كليه با خود شيخ محمود است و هر ترتيبى بخواهد بدهد مجاز است.» ١٧
______________________________
(١). «تأسيس مدرسه صنعتى در واقع برپايه
احيا و تجديد سازمان مدرسه آلمانى بود كه در طول سالهاى ١٩١٧- ١٩٠٧ در ايران برپا
بود. اين مدرسه با حمايت مادى و معنوى دولت ايران و در پاسخ به حمايت و همدلى
آلمانىها در مناقشات مرزى ايران و عثمانى در سالهاى ١٩١١- ١٩٠٥ تأسيس شد. بانى
احداث آن نيز احتشام السلطنه بود كه وزير مختار ايران در برلين بود. وى با اين
انديشه كه افزايش نفوذ مادى و معنوى آلمان در سياست خارجى ايران سودمند خواهد بود،
بانى تأسيس اين مدرسه شد.
اين مدرسه در ١٧ سپتامبر ١٩٠٧/ ٨ شعبان ١٣٢٥ در تهران افتتاح شد و در ايام جنگ جهانى اول در سال ١٩١٧ در اثر دخالت متفقين تعطيل گرديد.
پس از مذاكرات طولانى وزارت معارف با سفارت آلمان و برلين، قرار شد اين مدرسه مجددا در ايران داير شود؛ منتهى مقرر شد كه به يك مدرسه صنعتى براى تربيت محصلين فنى براى تأسيس كارخانجات جديد در ايران تبديل شود. به اين منظور هشت هزار تومان بر بودجه پيشين مدرسه افزوده شد كه بدين ترتيب بودجه مدرسه سالانه به دوازده هزار تومان [طبق مصوبه ٢٠ هزار تومان درست است] رسيد.» (پيرا، روابط سياسى- اقتصادى ايران ...، ص ١٩٣).
(٢). روزنامه ايران، شم ١٢١٩، صص ١ و ٢.
(٣). همان، ص ٣.
(٤). روزنامه اتحاد، شم ٢٣٦، ص ٣.
(٥). براى آگاهى از زندگىنامه آيت اللّه سيد ابو الحسن اصفهانى، ر. ك: همين كتاب، ج ١، ص ٥١٧.
(٦). اسناد وزارت امور خارجه، ١٥- ٣- ١٦- ١٣٠١.
(٧). همان، ٤- ٣٣- ٤٦- ١٣٠١.
(٨). نام شبه جزيرهاى است در شمال خليج گرگان و طول آن در حدود ٦٠ و عرض آن ٥/ ١ تا ٦ هزار گز است. اراضى شبه جزيره، بوتهزار بلند و مرتع گاوداران تراكمه محسوب و زراعت صيفى نيز در آن معمول است. در انتهاى خاورى شبه جزيره مقابل بندر شاهآباد آشوراده واقع شده كه شعبه مهم شيلات مجهز به تمام وسايل در آن واقع است. در قسمتهاى ديگر شبه جزيره نيز شعبههاى شيلات در آشور بزرگ و ميان قلعه و جز آن وجود دارد كه ماهيهاى خود را با اتومبيل به آشور كوچك ميفرستند. بر اثر عقبنشينى آب دريا به تدريج بر عرض شبه جزيره افزوده مىشود.
(لغتنامه دهخدا، ج ١٣، ص ١٩٣٨٩).
(٩). خواجه نفس، دهى است از دهستان جعفرباى بخش گميشان، شهرستان گرگان از توابع استان گلستان (كنونى). اين دهكده در ٩ كيلومترى جنوب گميشان و در دشت واقع شده و آب و هواى معتدل و مرطوب دارد. آب آن از رودخانه گرگان و محصول آن غلات و حبوبات و صيفى و لبنيات است. شغل اهالى زراعت و ملاحى و گلهدارى و قايقسازى و از صنايع دستى زنان قاليچه و گليمبافى و نمدمالى است. (لغتنامه دهخدا، ج ٦، ص ٨٧٩٣).
(١٠). اسناد وزارت امور خارجه، ٧ و ٨- ٣١- ٤٩- ١٣٠١.
(١١). روزنامه اتحاد، شم ٢٣٦، ص ٣.
(١٢). همان، شم ٢٣٧، ص ٢.
(١٣). روزنامه شفق سرخ، شم ٦٨، ص ٢.
(١٤). همانجا.
(١٥). اسناد وزارت امور خارجه ٩٤- ١١- ٤٧- ١٣٠١.
(١٦). همان، ٩٣- ١١- ٤٧- ١٣٠١.
(١٧). همان، ٩٥- ١١- ٤٧- ١٣٠١.