روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٢٨٦
جمعه ١٩ مرداد ١٣٠١/ ١١ اوت ١٩٢٢/ ١٧ ذىحجه ١٣٤٠
* نخستين انعكاس جنگ با سيميتقو در مطبوعات
روزنامه ايران در شماره امروز خود نوشت كه اخبار رسيده حاكى است در جبهه خوى بين قواى دولتى و اتباع سيميتقو درگيرى پيش آمده، كردها شكست خوردند و شكريازى به تصرف اردوى نظامى درآمده است. از جبهه مياندوآب نيز خبر رسيده رويارويى آن بخش نيز به نفع نيروهاى دولتى تمام شده است. ١ دو روز بعد مطبوعات تلگرام سرتيپ امان اللّه جهانبانى را كه در تاريخ نوزدهم مرداد به مركز ارسال شده بود چاپ كردند. فرمانده قواى آذربايجان در اين تلگرام خبر داد كه اردوى دولتى موفق شد امروز ديلمقان را به تصرف درآورد و از دست اتباع سيميتقو نجات دهد. ٢ نشريه اقدام نيز نوشت كه سلماس و سلدوز آزاد شدند. ٣
* اعزام قواى نظامى به بوشهر
محمود آيرم امير لشكر جنوب در پى درخواست وزير جنگ در فرستادن نيروى نظامى به سوى بوشهر امروز پاسخ داد كه ١٦٠ نفر از قشون شيراز به رياست ياور محمد ميرزا به سوى بوشهر حركت خواهند كرد. اما به واسطه اينكه عدهاى از قشون «شش الى هشت برج حقوق مطالبند و وجه ممكن نبود بدين ملاحظه به تأخير افتاد. در اين مسافرت [شيراز] هزار و نهصد تومان از سردار عشاير به بيست و يك روز وعده دريافت شد و دو هزار تومان نقدا از قوام الملك مأخوذ شد. به رئيس موقتى قشون فارس دستور داده شد معجلا حساب نفرات را تصفيه نموده به محل مأموريت اعزام شوند.» ٤
* ممنوعيت اجاره راهها
قوام السلطنه رياست وزراء به وزارت فوايد عامه نوشت كه واگذارى راههاى شوسه دولتى به صورت امتياز يا اجاره برخلاف مصالح كشور است و موجب بروز مشكلات فراوان.
به موجب مصوبه دولت در ١٢ تير سال جارى «كليه طرق مهمه مملكتى كه شهرها و نقاط تجارتى را به يكديگر متصل مىنمايد بايستى مستقيما توسط وزارت فوايد عامه حفظ و اداره گردد و واگذارى آنها بهطور اجاره و امتياز به كلى ممنوع است. ٥
* دستور تغيير خط
بنا برگزارش رسيده از بادكوبه «كميته اجرائيه مركزى شوراى كميسرهاى ملى آذربايجان» در حكمى كه به تمام دواير و ادارات دولتى صادر كرده، دستور داده «بايد الفباى جديد كه در آنجا اختراع شده تحصيل نموده و معمول دارند تا بدين وسيله الفباى جديد منتشر گرديده و عموم اهالى آن را كه عده حروفش كمتر و آموختنش سهلتر است تحصيل نمايند.» ٦
* گزارش از توليدات غله در بيرجند
بنا به گزارشى كه از بيرجند رسيده نمىتوان محصولات منطقه قائنات را به دليل تغييرات آب و هوايى درست تخمين زد و ميزان برداشت ساليانه را تعيين نمود. در سالهايى كه بارش خوبى باشد محصول ديمى كفاف مصارف منطقه را مىدهد و در سالهايى كه محصول متوسط به عمل مىآيد، نصف مصارف منطقه بايد از سيستان و خراسان وارد شود.
سيستان هم كه خالصه دولت است تقريبا ١٣٠ هزار خروار در سال توليد دارد كه هميشه از خوراك اهالى بيشتر است و به قائنات و گاه به هندوستان صادر مىشود. ٧
______________________________
(١). روزنامه ايران، شم ١١٩٦، ص ٢.
(٢). همان، شم ١١٩٧، ص ١.
(٣). روزنامه اقدام، شم ٦٦، ص ٢.
(٤). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ٥، صص ٦١ و ٦٢.
(٥). روزنامه ايران، شم ١١٩٦، ص ٢.
(٦). همانجا. در سده نهم ميلادى كه اسلاوها در سرزمين موراويا تازه سامان گرفته بودند راستيسلاو فرمانرواى آنان به منظور پاكسازى سرزمين خود